AI cải thiện khả năng dự báo thời tiết

Các kỹ thuật học sâu (deep learning) mới – nền tảng của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) – đã mang lại những mô phỏng thời tiết có thể chạy trên máy tính xách tay thay vì siêu máy tính, qua đó thay đổi diện mạo của ngành khí tượng học. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn đối với trí tuệ nhân tạo (AI) có lẽ là làm sao để các cá nhân và tổ chức có thể dễ dàng ứng dụng những dự báo đó vào thực tế.

Anh Quân
09/08/2026
08:02
Media
Tình trạng lũ lụt tại huyện Tòng Giang, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc ngày 24/6/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

WindBorne Systems là một công ty khởi nghiệp thu thập dữ liệu bằng các khinh khí cầu thời tiết có thời gian bay dài nhất thế giới và đưa dữ liệu đó vào một mô hình dự báo mạnh mẽ. WindBorne Systems vừa huy động thành công 37 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B để giải quyết thách thức này.

Theo Giám đốc điều hành (CEO) của WindBorne Systems, ông John Dean, vòng gọi vốn mới này do công ty đầu tư mạo hiểm Khosla Ventures và tổ chức quản lý tài sản Galvanize cùng dẫn dắt, với sự tham gia của Translink Capital, Lux Capital cùng các nhà đầu tư hiện hữu, đưa định giá doanh nghiệp lên mức 250 triệu USD sau khi hoàn tất đợt huy động vốn.

Được thành lập vào năm 2019, WindBorne khởi đầu với kế hoạch thu thập một bộ dữ liệu thời tiết độc đáo nhờ các cảm biến chi phí thấp và khinh khí cầu có khả năng bay bền bỉ. Sự phát triển của các mô hình dự báo thời tiết bằng AI trong bốn năm qua đã cho phép họ tự thực hiện dự báo – điều mà trước đây hầu hết các công ty tư nhân không thể làm được do chi phí đắt đỏ của các siêu máy tính cần thiết để mô phỏng khí quyển.

Hiện nay, WindBorne sở hữu 20 địa điểm phóng trên toàn cầu và duy trì khoảng 600 khinh khí cầu hoạt động cùng lúc, thu thập dữ liệu tại những khu vực khó tiếp cận như tâm bão. WindBorne cũng đang bắt đầu triển khai các bộ cảm biến trên không có khả năng rơi xuống đại dương và tiếp tục thu thập số liệu dưới dạng phao nổi.

Bộ dữ liệu độc quyền được tạo ra bởi hệ thống mà ông Dean gọi là "hệ thần kinh của hành tinh" này đã tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt cho mô hình thời tiết của WindBorne. Mô hình này cũng tích hợp thêm dữ liệu từ các cơ quan khí tượng chính phủ trên khắp thế giới.

Media
Đáy sông khô nứt nẻ do hạn hán kéo dài tại Villarta de los Montes, Tây Ban Nha ngày 16/8/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ông Dean cho hay WindBorne đã chứng minh rằng việc bổ sung khinh khí cầu vào quy trình dự báo sẽ mang lại kết quả chính xác hơn, đồng thời giá trị của mỗi điểm dữ liệu cũng cao hơn nhiều so với dữ liệu từ vệ tinh. Công ty này cũng đồng thời gia tăng doanh thu trong quá trình trên, qua đó giảm thiểu rủi ro về nhu cầu thị trường trong mắt các nhà đầu tư mạo hiểm (VC).

Hiện tại, khách hàng chính của WindBorne là các cơ quan chính phủ. Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) mua dữ liệu của WindBorne, trong khi Không quân và Hải quân Mỹ chi trả cho công ty này thông qua các quan hệ đối tác nghiên cứu. Trong số những quan hệ này có nỗ lực phát triển những mô hình dự báo có thể vận hành ngay trên tàu biển – nơi thường có kết nối chập chờn với thế giới bên ngoài.

Bước tiếp theo là phát triển mảng kinh doanh thương mại; hiện tại, trọng tâm là các quỹ đầu tư sử dụng dữ liệu thời tiết để dự đoán giá hàng hóa và những kết quả kinh doanh khác. Bên cạnh việc chi trả cho hạ tầng tính toán và nỗ lực thay thế hệ thống liên lạc vệ tinh của mạng lưới khinh khí cầu bằng mạng lưới vô tuyến dạng lưới (mesh radio network), vòng gọi vốn này sẽ cho phép WindBorne xây dựng đội ngũ kinh doanh và tiếp thị để mở rộng tệp khách hàng trong khu vực tư nhân.

Điều này không phải lúc nào cũng dễ dàng. Trong thập kỷ qua, nhiều công ty khởi nghiệp đã cố gắng mở rộng quy mô các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cảm biến – chẳng hạn như mạng lưới vệ tinh quan sát Trái Đất – nhưng gặp khó khăn khi thâm nhập thị trường tư nhân. Lý do là việc khai thác giá trị từ dữ liệu đó đòi hỏi kinh nghiệm và các quy trình làm việc đã được thiết lập bài bản. Vì vậy, hầu hết các công ty này đều chuyển hướng sang những cơ quan chính phủ vốn đã quen sử dụng loại dữ liệu này.

Các công ty dự báo thời tiết tư nhân thực tế đã tồn tại, nhưng phần lớn doanh thu của họ đến từ việc tổng hợp hoặc tinh chỉnh các bản dự báo của chính phủ để cung cấp cho những phương tiện truyền thông, phục vụ các nhu cầu chuyên biệt (như xây dựng lộ trình cho tàu biển), hoặc phục vụ nhóm nhà đầu tư đã đề cập ở trên. Tuy nhiên, tình hình này có thể thay đổi khi các công cụ AI giúp việc xử lý và phân tích dữ liệu trở nên hiệu quả hơn.

Cảnh đổ nát ở Fort Myers, bang Florida, Mỹ sau khi bão Ian đổ bộ ngày 29/9/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Cảnh đổ nát ở Fort Myers, bang Florida, Mỹ sau khi bão Ian đổ bộ ngày 29/9/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Bà Saloni Multani, đối tác tại Galvanize và là người đồng dẫn dắt vòng gọi vốn này, cho biết thị trường dự báo thời tiết tư nhân trước đây còn hạn chế vì việc tích hợp dự báo thời tiết vào quy trình ra quyết định kinh doanh tổng thể thường tốn kém và phức tạp. Theo dự đoán của bà Saloni Multani, AI sẽ thay đổi tình trạng hiện nay. Dự báo chính xác hơn giúp nỗ lực này mang lại hiệu quả như kỳ vọng, đồng thời AI giúp việc kết nối các dự báo đó với những quyết định kinh doanh trở nên dễ dàng hơn nhiều./. 

Tin cùng chuyên mục

Khoa học công nghệ mở cửa tri thức cho học sinh khiếm thị

Khoa học công nghệ mở cửa tri thức cho học sinh khiếm thị

Tại Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu (TP Hồ Chí Minh), học sinh khiếm thị đang học cách dùng điện thoại đọc sách in, nhận biết màu sắc và tìm tài liệu. Từ những thao tác còn khó khăn, sự hướng dẫn của thầy cô giúp các em từng bước sử dụng công nghệ phục vụ việc học.

Đại học Cần Thơ ươm mầm các "hạt giống" khoa học và đổi mới sáng tạo

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Đại học Cần Thơ đang từng bước đổi mới đào tạo, nghiên cứu theo hướng gắn tri thức với thực tiễn, khơi dậy tinh thần sáng tạo của sinh viên. Năm 2026, sinh viên nhà trường đã tham gia hàng trăm đề tài nghiên cứu khoa học, từng bước đưa kiến thức vào các sản phẩm phục vụ đời sống, sản xuất.

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Đại học Cần Thơ đang từng bước đổi mới đào tạo, nghiên cứu theo hướng gắn tri thức với thực tiễn, khơi dậy tinh thần sáng tạo của sinh viên. Năm 2026, sinh viên nhà trường đã tham gia hàng trăm đề tài nghiên cứu khoa học, từng bước đưa kiến thức vào các sản phẩm phục vụ đời sống, sản xuất.

Thành phố Hồ Chí Minh đưa chính sách công nghệ vào thực tiễn

Các doanh nghiệp tìm hiểu sản phẩm, giải pháp công nghệ tại Sàn giao dịch công nghệ TP Hồ Chí Minh. (Ảnh:Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc)

TP Hồ Chí Minh từng bước mở rộng hỗ trợ nghiên cứu, khởi nghiệp và chuyển giao công nghệ nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng. Để các chính sách phát huy hiệu quả, Thành phố cần xác định đúng nhu cầu để kết nối nguồn lực và lấy kết quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Anthropic mở rộng thử nghiệm các mô hình AI mạnh nhất

Anthropic mở rộng thử nghiệm các mô hình AI mạnh nhất

Anthropic đang mở rộng thử nghiệm các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh nhất của hãng, nhằm tăng khả năng phát hiện và xử lý lỗ hổng phần mềm, đồng thời kiểm soát rủi ro khi các công cụ AI tiên tiến có thể bị lợi dụng cho mục đích tấn công mạng.

Italy điều tra start-up AI âm nhạc Mỹ chèn ép người dùng

Italy điều tra start-up AI âm nhạc Mỹ chèn ép người dùng

Italy đã mở cuộc điều tra đối với start-up Suno của Mỹ, với cáo buộc áp đặt các điều khoản hợp đồng bất công và hạn chế quyền lợi của người dùng nền tảng tạo nhạc bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Vụ việc tiếp tục làm nổi bật những tranh cãi pháp lý và bản quyền đang gia tăng xung quanh sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI trong lĩnh vực âm nhạc.

Thách thức an ninh mạng thời bùng nổ AI tại Nhật Bản

Thách thức an ninh mạng thời bùng nổ AI tại Nhật Bản

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo điều kiện để tội phạm mạng tại Nhật Bản thực hiện các cuộc tấn công với tốc độ và quy mô chưa từng có, đe dọa dữ liệu của hàng triệu người dùng. Hàng loạt vụ rò rỉ thông tin và chiếm đoạt tài sản số cho thấy Nhật Bản đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tăng cường năng lực phòng thủ mạng trong kỷ nguyên AI.

Làn sóng khởi nghiệp AI tiếp sức cho kinh tế Đức

Làn sóng khởi nghiệp AI tiếp sức cho kinh tế Đức

Làn sóng khởi nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Đức. Với số lượng startup tăng mạnh và dòng vốn đầu tư ngày càng lớn, Đức kỳ vọng AI sẽ giúp thúc đẩy đổi mới, nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo thêm sức bật cho nền kinh tế.