AI cải thiện khả năng dự báo thời tiết

Các kỹ thuật học sâu (deep learning) mới – nền tảng của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) – đã mang lại những mô phỏng thời tiết có thể chạy trên máy tính xách tay thay vì siêu máy tính, qua đó thay đổi diện mạo của ngành khí tượng học. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn đối với trí tuệ nhân tạo (AI) có lẽ là làm sao để các cá nhân và tổ chức có thể dễ dàng ứng dụng những dự báo đó vào thực tế.

Anh Quân
09/08/2026
08:02
Media
Tình trạng lũ lụt tại huyện Tòng Giang, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc ngày 24/6/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

WindBorne Systems là một công ty khởi nghiệp thu thập dữ liệu bằng các khinh khí cầu thời tiết có thời gian bay dài nhất thế giới và đưa dữ liệu đó vào một mô hình dự báo mạnh mẽ. WindBorne Systems vừa huy động thành công 37 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B để giải quyết thách thức này.

Theo Giám đốc điều hành (CEO) của WindBorne Systems, ông John Dean, vòng gọi vốn mới này do công ty đầu tư mạo hiểm Khosla Ventures và tổ chức quản lý tài sản Galvanize cùng dẫn dắt, với sự tham gia của Translink Capital, Lux Capital cùng các nhà đầu tư hiện hữu, đưa định giá doanh nghiệp lên mức 250 triệu USD sau khi hoàn tất đợt huy động vốn.

Được thành lập vào năm 2019, WindBorne khởi đầu với kế hoạch thu thập một bộ dữ liệu thời tiết độc đáo nhờ các cảm biến chi phí thấp và khinh khí cầu có khả năng bay bền bỉ. Sự phát triển của các mô hình dự báo thời tiết bằng AI trong bốn năm qua đã cho phép họ tự thực hiện dự báo – điều mà trước đây hầu hết các công ty tư nhân không thể làm được do chi phí đắt đỏ của các siêu máy tính cần thiết để mô phỏng khí quyển.

Hiện nay, WindBorne sở hữu 20 địa điểm phóng trên toàn cầu và duy trì khoảng 600 khinh khí cầu hoạt động cùng lúc, thu thập dữ liệu tại những khu vực khó tiếp cận như tâm bão. WindBorne cũng đang bắt đầu triển khai các bộ cảm biến trên không có khả năng rơi xuống đại dương và tiếp tục thu thập số liệu dưới dạng phao nổi.

Bộ dữ liệu độc quyền được tạo ra bởi hệ thống mà ông Dean gọi là "hệ thần kinh của hành tinh" này đã tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt cho mô hình thời tiết của WindBorne. Mô hình này cũng tích hợp thêm dữ liệu từ các cơ quan khí tượng chính phủ trên khắp thế giới.

Media
Đáy sông khô nứt nẻ do hạn hán kéo dài tại Villarta de los Montes, Tây Ban Nha ngày 16/8/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ông Dean cho hay WindBorne đã chứng minh rằng việc bổ sung khinh khí cầu vào quy trình dự báo sẽ mang lại kết quả chính xác hơn, đồng thời giá trị của mỗi điểm dữ liệu cũng cao hơn nhiều so với dữ liệu từ vệ tinh. Công ty này cũng đồng thời gia tăng doanh thu trong quá trình trên, qua đó giảm thiểu rủi ro về nhu cầu thị trường trong mắt các nhà đầu tư mạo hiểm (VC).

Hiện tại, khách hàng chính của WindBorne là các cơ quan chính phủ. Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) mua dữ liệu của WindBorne, trong khi Không quân và Hải quân Mỹ chi trả cho công ty này thông qua các quan hệ đối tác nghiên cứu. Trong số những quan hệ này có nỗ lực phát triển những mô hình dự báo có thể vận hành ngay trên tàu biển – nơi thường có kết nối chập chờn với thế giới bên ngoài.

Bước tiếp theo là phát triển mảng kinh doanh thương mại; hiện tại, trọng tâm là các quỹ đầu tư sử dụng dữ liệu thời tiết để dự đoán giá hàng hóa và những kết quả kinh doanh khác. Bên cạnh việc chi trả cho hạ tầng tính toán và nỗ lực thay thế hệ thống liên lạc vệ tinh của mạng lưới khinh khí cầu bằng mạng lưới vô tuyến dạng lưới (mesh radio network), vòng gọi vốn này sẽ cho phép WindBorne xây dựng đội ngũ kinh doanh và tiếp thị để mở rộng tệp khách hàng trong khu vực tư nhân.

Điều này không phải lúc nào cũng dễ dàng. Trong thập kỷ qua, nhiều công ty khởi nghiệp đã cố gắng mở rộng quy mô các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cảm biến – chẳng hạn như mạng lưới vệ tinh quan sát Trái Đất – nhưng gặp khó khăn khi thâm nhập thị trường tư nhân. Lý do là việc khai thác giá trị từ dữ liệu đó đòi hỏi kinh nghiệm và các quy trình làm việc đã được thiết lập bài bản. Vì vậy, hầu hết các công ty này đều chuyển hướng sang những cơ quan chính phủ vốn đã quen sử dụng loại dữ liệu này.

Các công ty dự báo thời tiết tư nhân thực tế đã tồn tại, nhưng phần lớn doanh thu của họ đến từ việc tổng hợp hoặc tinh chỉnh các bản dự báo của chính phủ để cung cấp cho những phương tiện truyền thông, phục vụ các nhu cầu chuyên biệt (như xây dựng lộ trình cho tàu biển), hoặc phục vụ nhóm nhà đầu tư đã đề cập ở trên. Tuy nhiên, tình hình này có thể thay đổi khi các công cụ AI giúp việc xử lý và phân tích dữ liệu trở nên hiệu quả hơn.

Cảnh đổ nát ở Fort Myers, bang Florida, Mỹ sau khi bão Ian đổ bộ ngày 29/9/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Cảnh đổ nát ở Fort Myers, bang Florida, Mỹ sau khi bão Ian đổ bộ ngày 29/9/2022. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Bà Saloni Multani, đối tác tại Galvanize và là người đồng dẫn dắt vòng gọi vốn này, cho biết thị trường dự báo thời tiết tư nhân trước đây còn hạn chế vì việc tích hợp dự báo thời tiết vào quy trình ra quyết định kinh doanh tổng thể thường tốn kém và phức tạp. Theo dự đoán của bà Saloni Multani, AI sẽ thay đổi tình trạng hiện nay. Dự báo chính xác hơn giúp nỗ lực này mang lại hiệu quả như kỳ vọng, đồng thời AI giúp việc kết nối các dự báo đó với những quyết định kinh doanh trở nên dễ dàng hơn nhiều./. 

Tin cùng chuyên mục

Thái Lan đặt mục tiêu 3 triệu hộ chiếu AI

Thái Lan đặt mục tiêu 3 triệu hộ chiếu AI

Bộ Kinh tế và Xã hội số Thái Lan (DES) đặt mục tiêu tăng số lượng người đăng ký chương trình Hộ chiếu Trí tuệ nhân tạo quốc gia (TH-AI Passport) lên 3 triệu người vào cuối năm nay, gấp đôi so với mốc 1,57 triệu người đăng ký hiện tại.

Chi phí điện năng khi sử dụng pin lưu trữ năng lượng sẽ ngày càng giảm

Pin lưu trữ năng lượng có thể được coi như một “kho điện dự phòng” giúp các hộ gia đình và doanh nghiệp chủ động về nguồn điện, giảm phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới.

Pin lưu trữ năng lượng Mặt Trời là thiết bị tích trữ phần điện năng dư thừa mà hệ thống tấm pin quang điện tạo ra vào ban ngày, sau đó giải phóng lại để sử dụng vào ban đêm, khi trời nhiều mây hoặc trong trường hợp mất điện lưới. Pin lưu trữ năng lượng có thể được coi như một “kho điện dự phòng” giúp các hộ gia đình và doanh nghiệp chủ động về nguồn điện, giảm phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới.

Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cán bộ bằng kết quả số hóa hồ sơ

Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cán bộ bằng kết quả số hóa hồ sơ

Thành phố Hồ Chí Minh đang gắn đánh giá cán bộ bằng KPI với tiến độ số hóa hồ sơ đảng viên và chất lượng giải quyết công việc. Việc lượng hóa nhiệm vụ, xác định trách nhiệm người đứng đầu góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 57, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng hiệu quả hành chính công.

Ngành xuất bản tìm cách xác thực "sách do con người sáng tác" trước làn sóng AI

Ngành xuất bản tìm cách xác thực "sách do con người sáng tác" trước làn sóng AI

Làn sóng nghi vấn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác đang thúc đẩy ngành xuất bản quốc tế tìm cách xác thực sách do con người viết nhằm bảo vệ uy tín tác giả và củng cố niềm tin độc giả. Tuy nhiên, khi ranh giới giữa hỗ trợ sáng tác và tạo nội dung bằng AI ngày càng khó phân định, những nhãn chứng nhận này vẫn phải đối mặt với bài toán về tính minh bạch và khả năng kiểm chứng.

Lớp học khiếm thị trong thời đại số

Lớp học khiếm thị trong thời đại số

Tại Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu (TP Hồ Chí Minh), học sinh khiếm thị đang học cách dùng điện thoại đọc sách in, nhận biết màu sắc và tìm tài liệu. Từ những thao tác còn khó khăn, sự hướng dẫn của thầy cô giúp các em từng bước sử dụng công nghệ phục vụ việc học.

Cuộc cách mạng mang tên AI của các ứng dụng giao đồ ăn

Các ứng dụng giao đồ ăn như DoorDash và Uber Eats đang đứng trước cuộc chuyển mình mang tính bước ngoặt.

Các ứng dụng giao đồ ăn như DoorDash và Uber Eats đã thay đổi thói quen ăn uống của thực khách cũng như cách thức vận hành của các nhà hàng. Tuy vậy, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể buộc ngành này phải đối mặt với một cuộc chuyển mình mang tính bước ngoặt.