Chip AI Jalapeño có thể làm rạn nứt quan hệ hợp tác OpenAI-Nvidia

Theo các nhà phân tích, loại chip này có thể gây sức ép đối với Nvidia tại thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) suy luận đang tăng trưởng nhanh chóng, đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc của OpenAI vào Nvidia đối với một số tác vụ xử lý.

Theo OpenAI, Jalapeño đã vượt qua các chip dòng Blackwell của Nvidia về hiệu suất trên mỗi watt trong hầu hết các tình huống thử nghiệm; tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng việc so sánh với nền tảng mới hơn của Nvidia sẽ mang tính tương đương hơn. Họ cho rằng vị thế gần như độc quyền của Nvidia đối với các dòng chip AI tiên tiến nhất đang bị lung lay khi OpenAI cùng với các tập đoàn công nghệ khác công bố những loại chip bán dẫn tự phát triển.

OpenAI đã công bố chip AI đầu tiên của mình, Jalapeño, sở hữu "tốc độ và hiệu suất hàng đầu trong ngành" vào ngày 25/8. Trong khi đó, Google, AWS và Meta cũng đang phát triển các dòng chip AI của riêng họ.

Giá cổ phiếu của Nvidia đã tăng mạnh nhờ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu, tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với chip của hãng cho cả hai quy trình: huấn luyện mô hình và suy luận (cách hệ thống AI thực hiện các tác vụ hàng ngày).

Tuy nhiên, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscaler) và những công ty AI đang ngày càng đạt được các bước tiến trong việc tự phát triển chip để vận hành những mô hình AI.

Ông Adrien Sanchez, chuyên gia phân tích công nghệ tại công ty nghiên cứu thị trường Yole Group, cho rằng chip Jalapeño, được thiết kế cho tác vụ suy luận, cho thấy rằng "một con chip do các nhà cung cấp đám mây quy mô lớn thiết kế giờ đây có thể ngang bằng hoặc vượt qua các chip đồ họa chuyên dụng (GPU) dòng Blackwell của Nvidia về hiệu suất suy luận. Theo ông, mặc dù Nvidia vẫn nắm giữ phần lớn thị phần điện toán AI và duy trì sự gắn kết chặt chẽ với hệ sinh thái phần mềm CUDA, nhưng con chip mới của OpenAI vẫn là một mối đe dọa đối với biên lợi nhuận từ mảng AI suy luận của Nvidia - lĩnh vực đang tăng trưởng mạnh nhất hiện nay. 

OpenAI đã công bố kết quả thử nghiệm hiệu năng ban đầu của chip Jalapeño, cho biết con chip này sẽ giúp người dùng nhận được "phản hồi nhanh hơn, các tác nhân AI phản ứng nhạy bén hơn và khả năng truy cập ổn định hơn" khi nhu cầu ngày càng tăng. OpenAI đang phát triển loại chip mới này với sự hợp tác của Broadcom. Chip này sẽ được triển khai trong cơ sở hạ tầng tính toán của OpenAI vào cuối năm nay, và OpenAI cho biết đang phát triển các thế hệ thứ hai và thứ ba của loại chip bán dẫn này.

OpenAI đã công bố Jalapeño vào tháng Sáu vừa qua, khẳng định rằng loại chip này được thiết kế và xây dựng từ đầu để phục vụ các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện tại và tương lai trong toàn ngành.

Theo ông Alexander Harrowell, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty nghiên cứu thị trường Omdia, Jalapeño là một "thành tựu ấn tượng, đặc biệt là về mặt hiệu suất. Trong quá trình triển khai quy mô lớn, chip này sẽ giúp tiết kiệm điện năng, chi phí làm mát và cơ sở hạ tầng phân phối điện, đồng thời đóng góp đáng kể vào hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Trong khi đó, chuyên gia phân tích Fion Chiu tại công ty tư vấn và nghiên cứu thị trường TrendForce cho hay chip tùy chỉnh của OpenAI có thể giúp giảm dần sự phụ thuộc vào Nvidia đối với các tác vụ suy luận.  Tuy nhiên, đối với các tác vụ đòi hỏi năng lực tính toán cao hơn, như huấn luyện mô hình quy mô lớn và các tác vụ AI tiên phong, chuyên gia này cho rằng GPU của Nvidia vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng nhờ khả năng lập trình linh hoạt, hiệu suất mạnh mẽ, hệ sinh thái phần mềm phong phú và khả năng xử lý đa dạng các loại tác vụ.

OpenAI chỉ là một trong số nhiều công ty AI đang có kế hoạch tự phát triển chip bán dẫn tùy chỉnh. Vào tháng 4, hàng loạt thỏa thuận liên quan đến chip AI tùy chỉnh—hay còn gọi là mạch tích hợp chuyên dụng (ASIC)—đã được công bố.

Google cũng đã giới thiệu các loại chip mới phục vụ việc huấn luyện và suy luận AI, được gọi là bộ xử lý tensor (TPU). Meta cho biết họ đã đồng ý triển khai công suất 1 gigawatt chip AI tùy chỉnh sử dụng công nghệ của Broadcom, nằm trong khuôn khổ một thỏa thuận quy mô nhiều gigawatt. Anthropic cũng cam kết chi hơn 100 tỷ USD cho công nghệ của AWS trong thập kỷ tới, bao gồm cả các thế hệ chip AI tùy chỉnh Trainium hiện tại và tương lai của Amazon.

Chuyên gia Harrowell nhận định: Omdia dự báo rằng các loại chip ASIC tùy chỉnh như Jalapeño sẽ vượt qua GPU về mặt số lượng vào năm 2028, mặc dù sẽ cần nhiều thời gian hơn để đạt được mức doanh thu tương đương do GPU có giá thành cao hơn đáng kể. Đây là mối nguy cạnh tranh lớn nhất đối với Nvidia vì khoảng một nửa chi phí đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI đến từ các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn – những đơn vị vốn đã có chương trình phát triển chip tùy chỉnh hoặc hoàn toàn có khả năng triển khai chương trình như vậy”.

OpenAI vốn là khách hàng lớn mua GPU của Nvidia để huấn luyện và vận hành các mô hình AI nên việc tự phát triển chip riêng có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ hợp tác này./.