Hải Phòng khẳng định vị thế Thành phố Đổi mới sáng tạo

Từ một trung tâm công nghiệp, đô thị cảng biển lớn được định vị là cực tăng trưởng của cả nước, Hải Phòng đã và đang có những bước đi cụ thể, vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo tầm quốc tế.

*Từ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Với vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng ở vùng duyên hải Bắc Bộ, những năm qua, Hải Phòng đã phát triển mạnh mẽ trong thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, công nghiệp, cảng biển, logistics, cải thiện môi trường đầu tư, khẳng định vị thế của một trong những cực tăng trưởng của cả nước.

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Hải Phòng tiếp tục duy trì vị trí nhóm dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cấp địa phương. Thành phố liên tục duy trì 11 năm liền có mức tăng trưởng 2 con số. Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Hải Phòng nổi bật với năng lực logistic vượt trội. Với hệ thống cảng biển nước sâu Lạch Huyện cùng các bến container hiện đại, thành phố đang đảm nhận vai trò đảm bảo nhịp vận hành liên tục cho các chuỗi sản xuất công nghệ xuyên quốc gia. Thành phố có 1.868 dự án FDI đến từ 42 quốc gia, vùng lãnh thổ với tổng vốn đăng ký hơn 54 tỷ USD. Hải Phòng đang quy tụ những tập đoàn công nghệ lớn như LG với quy mô 10,59 tỷ USD, cùng với đó là các tên tuổi như: GE Vernova, Pegatron, Kyocera, Bridgestone… Tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong ngành chế biến - chế tạo đã tăng lên 68%.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, với tiền đề là các chương trình, đề án của Trung ương và thành phố, thời gian qua, các hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo đã hình thành, phát triển, lan tỏa. Thành phố đã vận hành Cổng thông tin hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; hình thành mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo với đầu mối là Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng khoa học công nghệ Hải Phòng; tổ chức hơn 100 chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho hàng nghìn tổ chức, cá nhân khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Hiện nay, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng khoa học công nghệ Hải Phòng (ISC) thuộc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố giữ vai trò trung tâm trong kết nối, hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Giám đốc Trung tâm Nguyễn Thị Cẩm Hương cho biết, trong giai đoạn 2017 - 2026, Trung tâm đã hỗ trợ hàng trăm doanh nghiệp khởi nghiệp, bảo trợ thành công 14 doanh nghiệp phát triển thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ.

Nhiều hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp cũng được thành phố tổ chức hiệu quả. Trong đó, Techfesh Hải Phòng 2025 tạo diễn đàn lớn cho hàng nghìn đại biểu, chuyên gia công nghệ gặp gỡ; mô hình “Hải Phòng - Cafe Khởi nghiệp sáng tạo” với gần 50 chương trình đã tổ chức, kết nối giữa các doanh nhân, nhà nghiên cứu tạo không gian hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng thúc đẩy hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này với các chương trình nghiên cứu tìm hiểu thị trường, kết nối tại các quốc gia như: Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản… giúp doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tìm kiếm công nghệ, đối tác, kêu gọi vốn.

Năm 2025, Hải Phòng đạt 58,09 điểm Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), xếp thứ 4 cả nước. Thành phố đang sở hữu lực lượng doanh nghiệp công nghệ giàu sức sống với khoảng 200 startup đổi mới sáng tạo, hơn 75 doanh nghiệp khoa học - công nghệ và trên 1.400 doanh nghiệp công nghệ số. Đặc biệt, năm 2026, Hải Phòng lần đầu tiên lọt Top 1.000 Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của StartupBlink (xếp hạng 765). Dấu mốc này khẳng định thành phố bắt đầu được cộng đồng quốc tế nhận diện không chỉ bằng nhà máy và cảng biển, mà còn bằng startup, năng lực kết nối công nghệ và môi trường hỗ trợ đổi mới. Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng Nguyễn Cao Thắng, dấu mốc lịch sử này là kết quả từ một chiến lược bền bỉ, chuyển mình mạnh mẽ, xây dựng phong trào sang chiều sâu thực chất, lấy hiệu quả thương mại hóa công nghệ làm thước đo”.

*Đến sức hút về thể chế

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hải Phòng xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành nền tảng, động lực quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của thành phố giai đoạn mới.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Hoàng Minh Cường cho biết, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được thành phố xác định là phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất. Trong đó, việc phát triển Công viên Khoa học và Đổi mới sáng tạo, xây dựng cơ chế kết nối viện nghiên cứu - trường địa học - doanh nghiệp - nhà đầu tư, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm và mở rộng hợp tác quốc tế là những giải pháp có ý nghĩa nền tảng.

Với phương châm “đổi mới sáng tạo” là động lực cốt lõi để thành phố bứt phá, Hải Phòng đang chủ động xây dựng tầng năng lực tiếp theo, tập trung vào khởi nghiệp sáng tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp số và nâng cao năng lực nghiên cứu - phát triển (R&D).

Đề án “Hải Phòng - Thành phố Đổi mới sáng tạo” được phê duyệt tháng 4/2026 đặt với mục tiêu đến năm 2030 Hải Phòng trở thành một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, lọt top 300 thành phố có chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu, duy trì chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương và chỉ số chuyển đổi số trong nhóm dẫn đầu cả nước. Bên cạnh việc tập trung xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo, Hải Phòng sẽ có những đột phá về cơ chế, chính sách (Sandbox). Thành phố tiên phong áp dụng các khung pháp lý thử nghiệm cho các công nghệ mới và mô hình kinh doanh mới để thu hút các doanh nghiệp công nghệ; cam kết xây dựng những ưu đãi vượt trội về thuế, đất đai, tài chính và thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm để hỗ trợ các startup tiềm năng tăng trưởng nhanh. Thành phố sẽ đưa giáo dục khởi nghiệp sáng tạo vào trường học; đào tạo nhân lực chất lượng cao lĩnh vực chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn. Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ hỗ trợ phát triển ít nhất 400 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Cụ thể hóa Nghị quyết 226/2025/QH15 và các nghị quyết chuyên đề của Hội đồng nhân dân thành phố, Hải Phòng đã áp dụng ưu đãi thuế 5 năm cho ngành Chip bán dẫn, AI; thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm từ ngân sách và vận hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox). Cùng với đó, việc hợp tác chiến lược với Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) thông qua mô hình Khu KIST - Haiphong Techhub đang trở thành cầu nối trực tiếp đưa tri thức quốc tế vào doanh nghiệp địa phương. Thành phố đang tập trung cho sự kiện Techfest Hải Phòng 2026 với quy mô hơn 3.000 đại biểu từ 6 quốc gia, biến nơi đây thành cầu nối thực chất giữa nghiên cứu với thị trường, giữa bài toán của doanh nghiệp với các giải pháp của các startup khởi nghiệp và công bố Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cấp tỉnh giúp thành phố hình thành mạng lưới đổi mới sáng tạo.

Những điểm mới về cơ chế cùng việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt, Khu Thương mại tự do đang là những điều kiện quan trọng để Hải Phòng tăng tốc hướng tới mục tiêu lọt Top 200 Thành phố Đổi mới sáng tạo toàn cầu và trở thành trung tâm quốc tế về nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ biển vào năm 2030./.