Chuyên trang Chuyển động số của
Thông Tấn Xã Việt Nam
Trước khi có Nghị quyết 57, ngân sách bố trí cho khoa học và công nghệ khoảng 12.000 tỷ đồng/năm. Năm 2025, kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng lên 75.000 tỷ đồng; năm 2026 là 95.000 tỷ đồng. Năm 2027, mức kinh phí dự kiến đạt 120.000 tỷ đồng.
Tăng nguồn lực, hoàn thiện thể chế
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, sau gần hai năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Thể chế từng bước được hoàn thiện, nguồn lực đầu tư tăng mạnh, hạ tầng số phát triển và nhiều sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu đã từng bước tiếp cận thị trường.
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo nền tảng và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến các bộ, ngành, địa phương.
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong lĩnh vực này; thông qua 11 luật do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì soạn thảo. Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 195 văn bản quy phạm pháp luật.
Cùng với hoàn thiện thể chế, nguồn lực đầu tư được tăng cường đáng kể. Nếu trước khi có Nghị quyết 57, ngân sách nhà nước bố trí cho khoa học và công nghệ khoảng 12.000 tỷ đồng/năm thì năm 2025, kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng lên 75.000 tỷ đồng; năm 2026 là 95.000 tỷ đồng. Năm 2027, mức kinh phí dự kiến đạt 120.000 tỷ đồng; tăng gấp 10 lần so với năm 2024.
Những chuyển biến bước đầu được phản ánh qua các bảng xếp hạng quốc tế. Năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), đứng thứ 3 ASEAN. Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, Việt Nam xếp thứ 40/93 quốc gia theo Chỉ số AI toàn cầu năm 2025, tăng 18 bậc so với năm trước.
Hạ tầng viễn thông cũng phát triển mạnh, đặc biệt là mạng 5G. Đến hết quý III/2026, cả nước có 60.034 trạm 5G, vùng phủ đạt 93,4% dân số, với 27,2 triệu thuê bao. Từ năm 2021 đến hết quý III/2026, các doanh nghiệp viễn thông đã phủ sóng di động cho 3.513 thôn, bản lõm sóng. Đến ngày 1/11/2026, Internet vệ tinh được kích hoạt tại 196 điểm lõm sóng, góp phần bổ sung kết nối cho các khu vực khó triển khai hạ tầng mạng mặt đất.
Công nghệ Việt từng bước đi vào sản xuất
Năng lực nghiên cứu khoa học tiếp tục được nâng lên. Theo SCImago, năm 2025, Việt Nam xếp thứ 42 thế giới về số lượng công bố khoa học, tăng ba bậc so với năm 2024. Trong 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam có 26.107 công bố khoa học trên hệ thống Scopus, vượt tổng số công bố của cả năm 2025.
Đáng chú ý, một số kết quả nghiên cứu đã được chuyển hóa thành sản phẩm cụ thể. Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, vaccine phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu; tháng 10/2026, hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines...
Trong lĩnh vực bảo mật, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với doanh nghiệp trong nước chế tạo thành công chip bảo mật chuyên dụng. Ở lĩnh vực ứng dụng công nghệ hạt nhân, Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội được Cơ quan Kiểm dịch động thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ chứng nhận đáp ứng yêu cầu kỹ thuật xử lý trái cây tươi xuất khẩu. Đây là cơ sở thứ ba của Việt Nam được chứng nhận, tạo điều kiện xử lý kiểm dịch tại miền Bắc đối với vải thiều xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Công nghiệp công nghệ số tiếp tục tăng trưởng cao. Năm 2025, doanh thu toàn ngành đạt 215 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 172 tỷ USD. Trong 10 tháng đầu năm 2026, doanh thu ước đạt 254,6 tỷ USD, xuất khẩu ước đạt 212 tỷ USD, tăng lần lượt 53% và 46,2% so với cùng kỳ năm trước.
Trong chuyển đổi số quốc gia, các nền tảng số dùng chung, cơ sở dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được phát triển. Cổng Dịch vụ công quốc gia cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến, trong đó có 2.361 thủ tục được cung cấp toàn trình.
Đáng chú ý, hai nền tảng AI hỗ trợ công vụ do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt đang được thử nghiệm miễn phí tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương. Các nền tảng hỗ trợ tra cứu pháp luật, soạn thảo, tóm tắt, so sánh và rà soát văn bản. Tính đến ngày 2/11/2026, tổng số tài khoản được tạo đạt khoảng 761.000.
Cùng với đó, định hướng nghiên cứu khoa học, công nghệ đang chuyển mạnh sang giải quyết các bài toán thực tiễn, lấy sản phẩm đầu ra làm trọng tâm. Đến ngày 3/11/2026, đã có 18 nhiệm vụ công nghệ chiến lược được phê duyệt.
Những kết quả sau gần hai năm thực hiện Nghị quyết 57 cho thấy chuyển biến trên nhiều phương diện, từ hoàn thiện thể chế, tăng cường nguồn lực đến phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực nghiên cứu. Đặc biệt, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang từng bước gắn kết chặt chẽ hơn với sản xuất, kinh doanh và đời sống, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững./.
Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) được kỳ vọng tháo gỡ những vướng mắc, tạo không gian cho nghiên cứu, ứng dụng và từng bước làm chủ công nghệ chỉnh sửa gen trong nông nghiệp.
Trước tình trạng biến đổi khí hậu khiến hạn hán ngày càng nghiêm trọng, Công ty Kênh đào Provence (SCP) ở miền Nam nước Pháp đang phát triển hệ thống quản lý nước thông minh, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu vệ tinh và công nghệ dự báo để điều tiết nguồn nước theo nhu cầu thực tế, giảm lãng phí và tiết kiệm năng lượng.
Các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tại TP Hồ Chí Minh đang chuẩn bị hạ tầng nghiên cứu, mở rộng hợp tác quốc tế để kỹ sư thực hành và phát triển sản phẩm bán dẫn; hướng đến xây dựng đội ngũ đáp ứng công việc chuyên sâu và từng bước làm chủ công nghệ.
Các trường đại học tại TP Hồ Chí Minh đang mở rộng hợp tác với doanh nghiệp để sinh viên thực hành và tích lũy kinh nghiệm ngay trong quá trình học. Thành phố đồng thời chuẩn bị cơ chế đặt hàng đào tạo nhằm gắn chương trình học với nhu cầu sử dụng nhân lực bán dẫn.
Từ bậc tiểu học, học sinh nhiều trường trên địa bàn Hải Phòng đã được tiếp cận, tìm hiểu và thực hành về trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số. Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, phường Hồng Bàng và Trường Tiểu học An Khánh, xã An Khánh là 2 ngôi trường tiêu biểu, tiên phong giúp học sinh làm chủ AI và công nghệ.
Thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, thời gian qua, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm phổ cập kiến thức, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ.
Amazon đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực an ninh với việc ra mắt hai mẫu robot tuần tra tự động, gồm camera bay trong nhà và robot di chuyển trên mặt đất dành cho doanh nghiệp.
Các vụ tấn công mạng liên tiếp nhằm vào cơ quan công quyền, trường đại học và tổ chức tài chính tại Italy, Đức và Hàn Quốc đang cho thấy mức độ gia tăng và phạm vi ảnh hưởng ngày càng rộng của các mối đe dọa an ninh mạng.
Sự phát triển nhanh chóng của AI tạo sinh không chỉ tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm khả năng tư duy độc lập, gây lệ thuộc về cảm xúc mà còn có thể bị doanh nghiệp khai thác để trục lợi thương mại. Trước những rủi ro này, nhóm chuyên gia Pháp đã đề xuất 18 khuyến nghị nhằm tăng cường kiểm soát các ứng dụng AI, đặc biệt là bảo vệ trẻ em và những nhóm người dùng dễ bị tổn thương.
Nhật Bản đang tích hợp đồng bộ các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), siêu máy tính, vệ tinh quan sát Trái Đất ALOS-4 và mô hình đô thị 3D vào hệ thống phòng chống thiên tai nhằm rút ngắn thời gian cảnh báo, nâng cao hiệu quả sơ tán và cứu hộ.
