Nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo để phát triển bền vững

Nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (Provincial Innovation Index - PII) không chỉ là mục tiêu cải thiện thứ hạng của thành phố Cần Thơ mà còn là giải pháp quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò trung tâm động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là nội dung được các chuyên gia, nhà quản lý nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học "Giải pháp thúc đẩy nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo thành phố Cần Thơ" do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với UBND thành phố tổ chức chiều 27/7.

Ông Huỳnh Văn Tùng - Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ tại miền Nam đánh giá, Cần Thơ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhờ vị thế trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, hệ thống các trường đại học, viện nghiên cứu, nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng ngày càng hoàn thiện. Việc tiếp tục nâng cao Chỉ số PII sẽ góp phần phát huy hiệu quả các nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững của thành phố và cả vùng.

Về phía địa phương, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, khoa học và công nghệ là nền tảng, đổi mới sáng tạo là trụ cột dẫn dắt và chuyển đổi số là động lực tạo nên những bước phát triển đột phá. Cần Thơ luôn xác định triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân là các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ giai đoạn 2026-2030.

Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo để Cần Thơ phấn đấu vào nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số PII vào năm 2030, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Tích - Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, để nâng cao Chỉ số PII giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp mang tính đột phá về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và quản trị đổi mới sáng tạo. Theo đó, thành phố được định vị trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời thành lập Trung tâm Điều phối đổi mới sáng tạo và Quỹ đổi mới sáng tạo vùng nhằm tăng cường liên kết, huy động nguồn lực cho các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn…

Tại sự kiện, các chuyên gia, nhà khoa học cũng đề xuất xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và AI của vùng, gồm trung tâm dữ liệu, dữ liệu mở, hạ tầng tính toán và mô hình bản sao số (Digital Twin); thúc đẩy liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các startup công nghệ sâu (DeepTech); triển khai Chương trình "100 Innovation Projects" nhằm ứng dụng công nghệ mới giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương…

Bên cạnh đó, thành phố cần xây dựng hệ thống hỗ trợ ra quyết định (Decision Support System - DSS) theo dõi các chỉ số PII và KPI theo thời gian thực; phát triển các cụm đổi mới sáng tạo dựa trên lợi thế đặc thù của vùng; chuyển mạnh từ tư duy "quản lý khoa học" sang "quản trị tài sản đổi mới sáng tạo", coi dữ liệu, tri thức, công nghệ, sáng chế, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng hạ tầng số là những tài sản chiến lược phục vụ phát triển.

Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, sau hơn hai năm triển khai, Bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) đã trở thành công cụ quan trọng giúp các địa phương đánh giá toàn diện năng lực đổi mới sáng tạo, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu để hoạch định chính sách phát triển phù hợp. Năm 2025, Cần Thơ đạt 46,21 điểm, đứng đầu vùng Đồng bằng sông Cửu Long và xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố trong cả nước; đồng thời thuộc nhóm dẫn đầu ở các trụ cột về thể chế, sản phẩm tri thức - sáng tạo - công nghệ và tác động./.