Nghị quyết 57: Tạo ra kết quả thực chất, có thể đo lường được

Kế hoạch hành động 100 ngày (11/7 đến hết ngày 30/11/2026) xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số được xác định là đợt cao điểm nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ, đưa chuyển đổi số đi vào thực chất.Ảnh minh họa: Kiều Nga.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đặt yêu cầu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trực tiếp của phát triển. Qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ, xây dựng cơ chế để tri thức, công nghệ và các nguồn lực hỗ trợ thực sự đi vào cuộc sống.

Sau hơn 1,5 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả bước đầu đã tạo chuyển biến rõ nét đối với chính quyền số, cải cách hành chính, kinh tế số…Các ngành, địa phương tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, nhân lực và cơ chế để mục tiêu cuối cùng của chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là những kết quả phát triển có thể đo lường được. Chất lượng thể chế được thể hiện ở tốc độ đưa chính sách vào cuộc sống và khả năng tạo ra kết quả thực chất.

*Cơ chế nhân rộng kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW có chuyển biến căn bản trong tư duy, đó là không chỉ tạo ra kết quả khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mà phải quan tâm đến thể chế để chuyển hóa và nhân rộng kết quả đó. Thể chế được xác định là mắt xích kết nối và là điều kiện quyết định hiệu quả chuyển hóa. Do vậy, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ quản lý hoạt động khoa học, công nghệ sang kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và cơ chế phát huy kết quả.

Cơ chế tài chính mới cho nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược vừa được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành tại Thông tư số 49/2026/TT-BKHCN quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược. Đây là văn bản chính sách tạo cơ chế tài chính đặc thù theo hướng quản lý kinh phí gắn với gói công việc, mốc đánh giá và kết quả đầu ra, đồng thời tăng quyền chủ động cho tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Theo Thông tư, nguồn kinh phí thực hiện nhiệm vụ gồm ngân sách nhà nước và các nguồn ngoài ngân sách, trong đó có kinh phí đối ứng của tổ chức chủ trì, tổ chức, cá nhân tham gia, kinh phí từ hợp tác quốc tế và các nguồn tài chính hợp pháp khác.

Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đối với nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng; nhiệm vụ nhằm nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền tảng hoặc công nghệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh; nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với nhiệm vụ nhằm phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 70% kinh phí thực hiện. Phần còn lại do tổ chức chủ trì, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện bố trí từ kinh phí đối ứng.

Một điểm mới của cơ chế tài chính là dự toán được lập theo từng gói công việc và tổng hợp theo từng mốc đánh giá, gắn với mục tiêu, sản phẩm đầu ra và kết quả cuối cùng của nhiệm vụ.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng cùng với các mục tiêu phát triển bền vững, thực hành kinh doanh có trách nhiệm đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp. Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, yêu cầu thực hành kinh doanh có trách nhiệm càng có ý nghĩa khi Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Cập nhập chính sách về nội dung này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức Hội nghị tập huấn chính sách, pháp luật về thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực khoa học và công nghệ tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ, thực hành kinh doanh có trách nhiệm không chỉ là những hoạt động từ thiện đơn lẻ mà là hệ thống điều hành xuyên suốt, lồng ghép trong hoạt động của doanh nghiệp, từ xây dựng chiến lược, quản trị, nhân sự, bảo vệ môi trường, tài chính đến quyền lợi khách hàng. Việc chủ động cập nhật và tuân thủ quy định về khoa học, công nghệ, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng cũng giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, xây dựng niềm tin với đối tác, người tiêu dùng; nâng tầm giá trị sản phẩm và khẳng định vị thế doanh nghiệp.

Đối với khoa học và công nghệ, các nội dung này gắn với việc tuân thủ chuẩn mực khoa học, công nghệ, phòng ngừa và ngăn chặn lạm dụng công nghệ; sử dụng khoa học, công nghệ phục vụ cộng đồng, giải quyết các vấn đề xã hội và bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận; giảm phát thải, phát triển công nghệ xanh, tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn môi trường; minh bạch dữ liệu, quản trị rủi ro công nghệ và hoạt động thử nghiệm.

*Quyết liệt tháo gỡ “điểm nghẽn” trong chuyển đổi số

Sau hơn một năm rưỡi triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều "điểm nghẽn" vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai trong toàn hệ thống chính trị. Kế hoạch hành động 100 ngày (11/7 đến hết ngày 30/11/2026) xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số được xác định là đợt cao điểm nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ, đưa chuyển đổi số đi vào thực chất.

Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã ban hành Kế hoạch hành động 80 ngày cao điểm xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống Hội. Thời gian thực hiện dự kiến từ ngày 10/8 đến hết ngày 30/11/2026.

Kế hoạch hành động này nhằm cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; triển khai đồng bộ, chất lượng, đúng tiến độ các nhiệm vụ chuyển đổi số của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Đổi mới phương thức quản lý, điều hành của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam dựa trên dữ liệu và công nghệ số; tập trung tạo lập nền tảng cơ sở dữ liệu về phụ nữ, bình đẳng giới và làm sạch dữ liệu hội viên. Đồng thời, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tập trung đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng số, tư duy quản trị số cho đội ngũ cán bộ Hội các cấp.

Ban Chỉ đạo yêu cầu, các nhiệm vụ triển khai quyết liệt, khẩn trương, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm đầu ra và thời hạn hoàn thành. Trong quá trình triển khai phải đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận, đơn vị, tránh chồng chéo, bỏ sót hoặc trùng lặp nhiệm vụ.

Tỉnh Quảng Ninh quyết tâm hoàn thành toàn bộ việc xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số vào cuối tháng 9/2026.

Để đạt được mục tiêu này, Quảng Ninh rà soát hạ tầng số, kịp thời khắc phục các vướng mắc nhằm bảo đảm kết nối thông suốt từ cấp tỉnh đến cơ sở; tập trung xây dựng dữ liệu số về tài liệu, cơ quan, cán bộ, hội viên theo tiêu chí "nhanh, đủ, sạch, sống". Tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp cụ thể nhằm phấn đấu đưa Quảng Ninh nằm trong Top 10 địa phương dẫn đầu cả nước về nền tảng số, tạo phong trào thi đua sâu rộng trong nhân dân về ứng dụng công nghệ số, kết hợp rà soát, nâng cao năng lực và bổ sung nhân lực khi cần thiết.

Thời gian qua, công tác lãnh đạo, chỉ đạo chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh Quảng Ninh đã có sự chuyển biến rõ nét từ "xây dựng kế hoạch" sang "tổ chức thực hiện, đánh giá bằng sản phẩm, kết quả cụ thể". Phương thức làm việc số đã được hình thành rõ nét tại cơ quan chuyên trách và lan tỏa mạnh mẽ xuống cơ sở. Nghị quyết số 57-NQ/TW đang được các ngành, đơn vị, địa phương triển khai quyết liệt với tinh thần chuyển mạnh từ tư duy "triển khai nhiệm vụ" sang "kiến tạo giá trị", lấy hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo./.