Giới trẻ Mỹ từ hào hứng đến dè chừng về Trí tuệ nhân tạo

Theo báo cáo do Trung tâm Nghiên cứu Pew (Pew Research Center) thực hiện cuối tháng 6/2026 mới công bố vào trung tuần tháng 8, 55% người trưởng thành dưới 30 tuổi tại Mỹ tham gia khảo sát hiện lo ngại nhiều hơn là hào hứng trước sự hiện diện ngày càng rộng của AI trong đời sống.

Đây là lần đầu tiên nhóm lo ngại chiếm đa số kể từ khi Pew bắt đầu đặt câu hỏi này vào năm 2021, thời điểm tỷ lệ đó chỉ là 31%. Ở chiều ngược lại, số người trẻ hào hứng nhiều hơn lo ngại đã giảm từ 25% xuống còn 11%.

Người Mỹ nói chung cũng ngày càng dè dặt với AI: 52% số người được hỏi lo ngại nhiều hơn hào hứng, so với mức 37% của năm 2021. Điểm khác biệt nằm ở nhịp độ. Với nhóm từ 30 tuổi trở lên, mức lo ngại tăng mạnh trong hai năm đầu rồi chững lại, thậm chí đi xuống. Ở nhóm 50-64 tuổi, tỷ lệ này đã lùi từ 59% hồi năm 2023 về 47% trong năm nay.

Riêng nhóm dưới 30 tuổi, con số vẫn nhích lên đều đặn qua từng năm, đến mức khoảng cách thế hệ gần như bị xóa nhòa: người trẻ giờ đây lo ngại về tác động của AI gần như ngang với thế hệ cha mẹ và ông bà của họ.

Cũng theo khảo sát của Pew, có tới 71% người trưởng thành Mỹ cho rằng AI sẽ khiến nước này có ít việc làm hơn trong hai thập niên tới, tăng từ mức 64% của năm 2024. Ở nhóm dưới 30 tuổi, tỷ lệ này là 73% – tăng vọt từ 61% cách đây hai năm và là mức tăng mạnh nhất trong các nhóm tuổi.

Đây là mối lo có cơ sở thực tế. Người trẻ bước chân vào thị trường lao động đúng lúc AI đang bào mòn những công việc đầu vào dành cho người mới ra trường, vốn là bậc thang đầu tiên để tích lũy kinh nghiệm.

Giới quan sát ghi nhận hoạt động tuyển dụng ở các vị trí này đã chững lại, trong khi nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ công khai nói về việc dùng AI để tiết giảm chi phí nhân sự.

Dù vậy, tác động thật sự của AI lên việc làm vẫn là chủ đề còn nhiều tranh luận. Một số chuyên gia cảnh báo công nghệ này là mối đe dọa với việc làm, số khác lập luận nó tạo ra những vị trí mới.

Việc đo đếm cũng không dễ, bởi làn sóng ứng dụng AI diễn ra đúng vào giai đoạn kinh tế Mỹ suy yếu và AI thường chỉ tự động hóa một phần công việc chứ không thay thế trọn vẹn một vị trí.

Nghịch lý nằm ở chỗ nhóm dưới 30 tuổi chính là những người sử dụng AI thành thạo nhất. Các nghiên cứu trước đó của Pew cho thấy dù phần lớn người trẻ Mỹ có dùng chatbot, số người cho rằng công cụ này làm giảm khả năng sáng tạo của bản thân ngang bằng số người cho rằng nó hỗ trợ sáng tạo. Họ cũng là nhóm có nhiều khả năng nhất cho rằng AI sẽ gây hại cho xã hội và cho chính mình.

Cách đây 5 năm, AI với người trẻ Mỹ còn là lời hứa về một tương lai nhiều thuận lợi hơn. Giờ đây, khi thế hệ này bước vào thị trường lao động, công nghệ đó hiện lên trước hết như một câu hỏi về chỗ đứng của chính họ. Sự đổi chiều trong thái độ của nhóm am hiểu AI nhất có lẽ là chỉ dấu đáng chú ý hơn mọi con số về tốc độ ứng dụng công nghệ mới./.