Phát triển chip bán dẫn bắt đầu từ bài toán thị trường, sản phẩm có thể cạnh tranh

Ngày 13/8, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức diễn đàn “Đồng hành cùng Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và đổi mới sáng tạo”.

Phát biểu tại sự kiện, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng chia sẻ định hướng về các mục tiêu chiến lược của Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn, AI, đổi mới sáng tạo và vai trò của các tập đoàn công nghệ lớn trong việc giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, ông Nguyễn Chí Dũng đề nghị NIC và Thermo Fisher Scientific tiếp tục cụ thể hóa hợp tác, kết nối nguồn lực và công nghệ quốc tế để phát triển hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm dùng chung, hỗ trợ doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo trong nước.

PGS Huỳnh Đăng Chính, Phó Giám đốc đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, đào tạo nhân lực bán dẫn phải diễn ra trong "môi trường bán dẫn", với phòng thí nghiệm, thiết bị dùng chung và sự tham gia của doanh nghiệp. Việt Nam sớm có phòng thí nghiệm dùng chung đầu tiên về bán dẫn để các trường có thể đào tạo với môi trường thực tế thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết.

Còn GS.TS Trần Xuân Tú, Viện trưởng Công nghệ thông tin (Đại học quốc gia Hà Nội) cũng đề xuất xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm dùng chung. Thay vì mỗi trường, viện hay doanh nghiệp tự đầu tư toàn bộ, phòng thí nghiệm như vậy có thể tập trung nguồn lực và mở rộng số đơn vị tiếp cận thiết bị.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT cho rằng: Thiết bị phục vụ nghiên cứu, đo lường và kiểm thử bán dẫn có giá trị đầu tư lớn, công nghệ thay đổi nhanh và chi phí vận hành cao, do đó không nên đầu tư dàn trải. FPT đề xuất hướng tới một mạng lưới hạ tầng bán dẫn dùng chung quốc gia, kết nối với năng lực của NIC để doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đối tác cùng khai thác; NIC và Thermo Fisher có thể cùng đầu tư các phòng thí nghiệm dùng chung, tập trung vào kiểm soát và phân tích lỗi, đánh giá sản phẩm và chip mới, cùng kỹ thuật ngược (reverse engineering - phân tích cấu trúc, chức năng của chip hoặc sản phẩm để hiểu cách hoạt động và kiểm tra các yếu tố kỹ thuật, an toàn, an ninh). Hiệu quả của phòng thí nghiệm cần được đo bằng số doanh nghiệp sử dụng, số dự án thực hiện, số sản phẩm được tạo ra và đặc biệt là số sản phẩm có thể thương mại hóa, tạo doanh thu.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Văn Khoa cho rằng, mỗi công đoạn trong chuỗi bán dẫn đều có thị trường và khách hàng riêng, từ thiết kế, kiểm thử, đo lường đến đào tạo nhân lực. Vì vậy, bài toán không chỉ là làm ra một con chip mà còn phải xác định rõ sản phẩm, dịch vụ được tạo ra cho khách hàng nào và ở thị trường nào. Thị trường toàn cầu mở ra cơ hội tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế, trong khi thị trường trong nước với hơn 100 triệu dân, sự phát triển của trung tâm dữ liệu, thiết bị điện tử, IoT và các công nghệ chiến lược đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn cho các sản phẩm, dịch vụ bán dẫn.

"Không một doanh nghiệp nào có thể làm toàn bộ chuỗi và Việt Nam cũng không cần làm tất cả mọi thứ. Điều quan trọng là xác định công đoạn nào Việt Nam sẽ làm chủ, công đoạn nào Việt Nam có lợi thế kinh doanh và tạo ra lợi nhuận, và công đoạn nào doanh nghiệp Việt Nam cần hợp tác với các đối tác lớn trên thế giới”, Ông Nguyễn Văn Khoa nhận xét.

Lãnh đạo FPT cho biết, đơn vị này lựa chọn chip nguồn là sản phẩm đầu tiên bởi đây là linh kiện cần thiết trong nhiều thiết bị điện tử và phù hợp với năng lực hiện tại; với các công nghệ ở trình độ cao hơn, FPT tập trung nghiên cứu và đào tạo để chuẩn bị năng lực dài hạn./.