Quản lý môi trường dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu

“Đổi mới tư duy quản lý theo hướng quản lý môi trường dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu”, đây là một trong những nội dung trọng tâm được phổ biến tại lớp tập huấn công tác bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực, kỹ năng truyền thông đa phương tiện về bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch diễn ra từ 7 - 9/8, tại thành phố Cần Thơ.

Ông Lê Thanh Xuân, đại diện Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng, quá trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước cũng như việc tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch ở Trung ương và địa phương. Thời gian tới, các tổ chức, doanh nghiệp cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý theo hướng quản lý môi trường dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu; tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, hệ thống quan trắc và cơ sở dữ liệu môi trường phục vụ công tác quản lý, giám sát và dự báo. Song song đó, cần lồng ghép các yêu cầu về bảo vệ môi trường trong toàn bộ quá trình xây dựng và thực hiện chiến lược, quy hoạch, chương trình, dự án và hoạt động của ngành; thúc đẩy phát triển du lịch xanh, sự kiện xanh, thiết chế văn hóa xanh, công trình thể thao xanh; sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát sinh chất thải, đẩy mạnh tái sử dụng, tái chế và từng bước hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Thủy, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ quản lý văn hóa, thể thao và du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chia sẻ, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, Cần Thơ luôn khẳng định vị thế trung tâm văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Sự phát triển nhanh chóng cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt vấn đề bảo vệ môi trường là một trong những yếu tố sống còn và bền vững cho sự phát triển các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch. Thực tế, trong quá trình tổ chức các lễ hội, sự kiện hay hoạt động du lịch, hiện tượng xả rác bừa bãi, khai thác tài nguyên thiếu kiểm soát vẫn còn tồn tại ở một số nơi. Để phát triển bền vững, cần nhận thức đầy đủ và hành động quyết liệt hơn nữa trong việc gìn giữ môi trường sống tự nhiên và văn hóa bản địa, những giá trị cốt lõi làm nên sức hấp dẫn riêng của Cần Thơ.

Thành phố Cần Thơ có trên 100 khu, điểm du lịch; hơn 860 cơ sở lưu trú với khoảng 14.560 phòng; 11 cơ sở kinh doanh đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch; 80 đơn vị kinh doanh dịch vụ lữ hành và khoảng 16.000 lao động du lịch, trong đó khoảng 11.200 lao động trực tiếp. Quy mô này cho thấy hoạt động du lịch có phạm vi tác động rộng, liên quan đến môi trường đô thị, môi trường nông thôn, sông, kênh, rạch, khu vực di tích, lễ hội và các điểm sinh thái.

Đa số cơ sở lưu trú từ 2 sao trở lên và các khu du lịch quy mô lớn thực hiện đầy đủ hồ sơ môi trường theo quy định, có hệ thống thu gom và xử lý nước thải, chất thải. Nhiều cơ sở áp dụng các giải pháp xanh: Sử dụng năng lượng mặt trời, hạn chế nhựa dùng một lần, tái sử dụng nước để tưới cây, tham gia chương trình Nhãn Bông Sen Xanh. Tương tự, các trung tâm văn hóa, thể dục thể thao duy trì cảnh quan xanh, sạch đẹp, phân loại rác tại nguồn; nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và xây dựng sản phẩm du lịch phù hợp.

Theo ông Nguyễn Thiện Thành, Trưởng phòng Quản lý du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ), hầu hết các khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú, di tích và lễ hội đều bố trí hệ thống thu gom rác, nhà vệ sinh và biển hướng dẫn bảo bệ môi trường; bảng tuyên truyền ứng xử văn minh du lịch. Cảnh quan môi trường tại các khu, điểm du lịch ngày càng xanh - sạch - đẹp, nhận thức của doanh nghiệp và cộng đồng về bảo vệ môi trường được nâng lên. Các hoạt động kiểm tra, tuyên truyền duy trì thường xuyên bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Ngành văn hóa, thể thao và du lịch thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, nghiên cứu ứng dụng phản ánh hiện trường, bản đồ số và dữ liệu quản lý để theo dõi tình trạng vệ sinh và cảnh quang...

Đại diện các đơn vị cũng đề xuất, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thiện hệ thống hướng dẫn chuyên ngành về bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phù hợp Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; ban hành các tiêu chí đánh giá "điểm du lịch xanh", "cơ sở lưu trú xanh" thống nhất trên phạm vi cả nước, gắn với chuyển đổi xanh và phát triển du lịch bền vững. Bên cạnh đó, cần có cơ chế hỗ trợ đầu tư các công trình bảo vệ môi trường tại khu, điểm du lịch, di tích, lễ hội và cơ sở lưu trú; ưu tiên khu vực du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái./.