AI lên ngôi, đại học Mỹ đồng loạt cải tổ chương trình đào tạo

Theo các trường đại học, sinh viên mới tốt nghiệp, bất kể chuyên ngành nào, ngày càng được nhà tuyển dụng yêu cầu có kỹ năng sử dụng AI. Vì vậy, nhiều cơ sở đào tạo đang coi kiến thức AI là một năng lực nền tảng, tương tự toán học, đọc và viết.

Để đáp ứng nhu cầu mới, nhiều cơ sở giáo dục đã nhanh chóng điều chỉnh chương trình đào tạo AI dành cho sinh viên thuộc nhiều lĩnh vực. Đại học Virginia Commonwealth mở chuyên ngành phụ (minor) về AI dành cho sinh viên ngoài khối công nghệ. Faith Maeba, sinh viên ngành tâm lý học, cho biết quyết định theo học chuyên ngành phụ về AI sau khi nhận thấy công nghệ này đang làm thay đổi lĩnh vực nghiên cứu hành vi con người trong môi trường làm việc. Đại học Purdue đưa ra yêu cầu tốt nghiệp liên quan đến AI. Đại học Harvard tích hợp nội dung về cách thức hoạt động của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), bản quyền và thông tin sai lệch do AI tạo ra vào các lớp viết dành cho sinh viên năm nhất. Trong khi đó, Đại học Ohio State cũng có yêu cầu về sự thành thạo AI, bao gồm cả các buổi thực hành. Trong khi đó, ngày càng nhiều trường cũng bắt đầu mở ngành đào tạo cử nhân và sau đại học chuyên sâu về AI.

Các trường đại học cũng ghi nhận nhu cầu học AI ngày càng tăng từ sinh viên các ngành kinh tế, tâm lý, nghệ thuật, âm nhạc và y sinh, trong bối cảnh nhà tuyển dụng ngày càng quan tâm đến năng lực ứng dụng AI của ứng viên. Theo Trưởng khoa Khoa học Máy tính Đại học Northwestern, Samir Khuller, ngay cả trước khi ChatGPT ra mắt vào năm 2022, sinh viên ngoài chuyên ngành khoa học máy tính đã có nhu cầu lớn tham gia các khóa học của khoa, đến mức nhiều lớp không còn chỗ. Khi đó, ngành khoa học máy tính được xem là “tấm vé vàng” để tiếp cận những công việc có thu nhập cao, thu hút ngày càng nhiều người theo học.

Xu hướng này diễn ra khi tuyển dụng đối với các vị trí lập trình viên mới vào nghề chững lại do nhiều công việc được tự động hóa bằng AI, trong khi số lượng sinh viên theo học ngành khoa học máy tính và công nghệ thông tin tại Mỹ tiếp tục giảm. Theo National Student Clearinghouse, tổ chức nghiên cứu về xu hướng học tập của sinh viên Mỹ, số sinh viên theo học các ngành khoa học máy tính và công nghệ thông tin tại các trường đại học hệ 4 năm trong mùa Xuân năm 2026 giảm hơn 8% so với cùng kỳ năm trước.

Các chuyên gia nhận định AI đang thúc đẩy những thay đổi nhanh chưa từng có trong giáo dục đại học Mỹ. Học giả Paul LeBlanc, thuộc Trường Sau đại học về Giáo dục trực thuộc Đại học Harvard, nhận định các cơ sở giáo dục đang phải thích ứng với tốc độ phát triển công nghệ chưa từng có. Nhiều trường đã rút ngắn đáng kể thời gian xây dựng và phê duyệt chương trình học mới, đồng thời mở thêm các khóa học và chứng chỉ AI phù hợp với từng lĩnh vực nghề nghiệp như y tế, nhân sự, nghệ thuật hay truyền thông.

Tuy nhiên, giới học thuật cũng cảnh báo việc phụ thuộc quá mức vào AI có thể khiến sinh viên suy giảm khả năng nắm vững các kiến thức nền tảng và kỹ năng cốt lõi trong chuyên ngành nếu thiếu sự hướng dẫn và sử dụng hợp lý./.