Trí tuệ nhân tạo: Vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính

AI đang trở thành vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính tại Trung Quốc khi các nhà nghiên cứu nước này phát triển thành công một hệ thống có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, mở ra hướng tiếp cận mới trong việc truy vết hoạt động rửa tiền xuyên biên giới.

Thành Nam
04/08/2026
14:25
Học viện Cảnh sát Quốc gia Trung Quốc. (Nguồn: Baidu/TTXVN)
Học viện Cảnh sát Quốc gia Trung Quốc. (Nguồn: Baidu/TTXVN)
Theo phóng viên TTXVN tại Hongkong, nhóm nghiên cứu thuộc Học viện Cảnh sát Quốc gia Trung Quốc đã xây dựng một khung AI kết hợp mạng nơron đồ thị động (Dynamic Graph Neural Network), môđun bộ nhớ và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để phân tích, nhận diện các giao dịch tiền điện tử có dấu hiệu phạm pháp. Trong bối cảnh Bitcoin và các loại tiền số ngày càng được sử dụng rộng rãi, tính ẩn danh cùng khả năng chuyển tiền xuyên biên giới khiến loại tài sản này trở thành công cụ bị các tổ chức tội phạm lợi dụng để rửa tiền, tài trợ cờ bạc và nhiều hoạt động phi pháp khác.

Tiến sĩ Tôn Cạnh Siêu (Sun Jingchao), chuyên gia điều tra tội phạm và an ninh mạng, đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu đăng trên Journal of Intelligence – một tạp chí khoa học uy tín của Trung Quốc – cho biết hệ thống mới không chỉ giúp nâng cao độ chính xác trong phát hiện giao dịch bất hợp pháp mà còn mang lại khả năng giải thích và truy vết rõ ràng cho cơ quan điều tra.

Khác với các hệ thống dựa trên quy tắc truyền thống vốn khó theo kịp các phương thức rửa tiền ngày càng tinh vi, mô hình AI mới xem toàn bộ hệ sinh thái tiền điện tử như một mạng lưới liên tục biến đổi. Hệ thống phân tích cấu trúc giao dịch, dòng tiền và sự thay đổi theo thời gian, đồng thời đối chiếu với kho dữ liệu về các mô hình tội phạm đã được ghi nhận trước đó. Sau khi tổng hợp các dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) sẽ đưa ra đánh giá rủi ro bằng ngôn ngữ tự nhiên, kèm theo chuỗi lập luận và các bằng chứng hỗ trợ, thay vì chỉ đơn thuần kết luận giao dịch hợp pháp hay bất hợp pháp.

Theo nhóm nghiên cứu, hệ thống đã được thử nghiệm trên bộ dữ liệu giao dịch Bitcoin công khai Elliptic gồm hơn 203.700 giao dịch, 234.300 mối liên kết và 166 đặc trưng dữ liệu cho mỗi giao dịch. Kết quả cho thấy AI đạt độ chính xác tổng thể 89,4%. Đối với các giao dịch bị xác định là bất hợp pháp, hệ thống đạt độ chính xác 89,1%, tức gần 9 trong 10 giao dịch bị gắn cờ thực sự là giao dịch phạm pháp. Tỷ lệ phát hiện đúng đạt 64,5%, đồng nghĩa AI có thể nhận diện khoảng 2/3 số giao dịch bất hợp pháp trong bộ dữ liệu. Tiến sĩ Tôn Cạnh Siêu nhận định hệ thống mới đã cải thiện đáng kể khả năng nhận diện các phương thức rửa tiền mới và liên tục biến đổi, nhờ việc kết hợp trí nhớ về các vụ việc trước đây với khả năng suy luận của mô hình AI.

Nghiên cứu trên được thực hiện trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường trấn áp các tội phạm tài chính liên quan đến tiền điện tử. Theo Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc, trong năm 2025, các công tố viên đã truy tố 3.259 đối tượng liên quan đến các vụ rửa tiền sử dụng tiền ảo và hệ thống ngân hàng ngầm.

Cuối tháng trước, báo The Paper cũng đưa tin một tòa án tại Khu tự trị Nội Mông đã xét xử vụ án liên quan đến gần 3 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 444 triệu USD) bị cáo buộc dùng để thanh toán các khoản nợ cờ bạc trực tuyến, trong đó có nghi vấn liên quan đến hoạt động cá cược trong thời gian diễn ra World Cup. Giới nghiên cứu cho rằng những vụ việc bị phát hiện mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, bởi dù mọi giao dịch Bitcoin đều được ghi lại trên blockchain công khai, danh tính thực sự của chủ sở hữu ví điện tử vẫn rất khó xác định.
    Theo nhóm nghiên cứu, việc ứng dụng AI với khả năng phân tích mạng lưới giao dịch và tự động giải thích các dấu hiệu bất thường sẽ giúp cơ quan thực thi pháp luật nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra và ngăn chặn các hoạt động rửa tiền bằng tiền điện tử trong tương lai./.

Tin cùng chuyên mục

Ứng dụng AI phát triển thương hiệu Việt

Ứng dụng AI phát triển thương hiệu Việt

Ngày 9/10 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đồng hành cùng Tập đoàn Chicilon tổ chức Lễ ra mắt Nền tảng Tăng trưởng Thương hiệu NEX Brain™, nhằm thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động xây dựng, quản trị và phát triển thương hiệu...

Hơn 31.000 email lừa đảo lợi dụng dịch vụ xác thực Microsoft

Hơn 31.000 email lừa đảo lợi dụng dịch vụ xác thực Microsoft

Kaspersky phát hiện chiến dịch email lừa đảo sử dụng liên kết hợp lệ của Microsoft để dẫn người dùng tới trang web độc hại. Kẻ gian còn chèn thông điệp giả mạo vào thông báo thật của dịch vụ, khiến người nhận khó phát hiện nguy cơ đánh cắp dữ liệu.

Ngành xuất bản tìm cách xác thực "sách do con người sáng tác" trước làn sóng AI

Ngành xuất bản tìm cách xác thực "sách do con người sáng tác" trước làn sóng AI

Làn sóng nghi vấn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác đang thúc đẩy ngành xuất bản quốc tế tìm cách xác thực sách do con người viết nhằm bảo vệ uy tín tác giả và củng cố niềm tin độc giả. Tuy nhiên, khi ranh giới giữa hỗ trợ sáng tác và tạo nội dung bằng AI ngày càng khó phân định, những nhãn chứng nhận này vẫn phải đối mặt với bài toán về tính minh bạch và khả năng kiểm chứng.

Cuộc cách mạng mang tên AI của các ứng dụng giao đồ ăn

Các ứng dụng giao đồ ăn như DoorDash và Uber Eats đang đứng trước cuộc chuyển mình mang tính bước ngoặt.

Các ứng dụng giao đồ ăn như DoorDash và Uber Eats đã thay đổi thói quen ăn uống của thực khách cũng như cách thức vận hành của các nhà hàng. Tuy vậy, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể buộc ngành này phải đối mặt với một cuộc chuyển mình mang tính bước ngoặt.

Hà Nội gỡ “điểm nghẽn” giao thông từ trung tâm điều hành

Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số trong quản lý, điều hành giao thông, góp phần xử lý một trong những “điểm nghẽn” lớn của đô thị. Việc khai thác AI, dữ liệu thời gian thực đang từng bước cụ thể hóa Nghị quyết 57 trong quản trị giao thông Thủ đô.

Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số trong quản lý, điều hành giao thông, góp phần xử lý một trong những “điểm nghẽn” lớn của đô thị. Việc khai thác AI, dữ liệu thời gian thực đang từng bước cụ thể hóa Nghị quyết 57 trong quản trị giao thông Thủ đô.

Từ dữ liệu đến ứng dụng - Hải Phòng tìm lời giải cho AI

Từ dữ liệu đến ứng dụng - Hải Phòng tìm lời giải cho AI

Hải Phòng đang từng bước hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, nền tảng tích hợp và các điều kiện cần thiết để đưa trí tuệ nhân tạo vào quản lý, điều hành và sản xuất, kinh doanh. Trong đó, chất lượng, khả năng kết nối và khai thác dữ liệu được xác định là yếu tố quan trọng để các ứng dụng AI phát huy hiệu quả.

Có gì ở Triển lãm Robot Hà Nội 2026?

Có gì ở Triển lãm Robot Hà Nội 2026?

Triển lãm Robot Hà Nội 2026 quy tụ hàng trăm mẫu robot, mang đến cơ hội để người xem, đặc biệt là các bạn học sinh, sinh viên trải nghiệm những công nghệ đang định hình tương lai. Sự kiện do Sở Khoa học Công nghệ Hà Nội chủ trì với sự tham gia của Trung tâm Chuyển đổi số thành phố Hà Nội nhằm thực hiện chủ trưởng Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia.