AI thay thế các chuyên gia ngân hàng - xu hướng tạm thời hay dài hạn?

Ông Churchman, người đứng đầu một trong những dự án AI trọng điểm của Goldman Sachs -  hiện có một nguy cơ rất lớn là trong kỷ nguyên hiện nay mọi người phó mặc việc tư duy cho các mô hình AI, dẫn đến sự thụt lùi về nhận thức khiến họ không còn khả năng tự mình suy luận dựa trên các nguyên lý cơ bản. 

Ông Churchman cho rằng, cũng giống như việc con người dần mất đi kỹ năng định hướng và ghi nhớ do sự xuất hiện của các phát minh hiện đại, các chuyên gia ngân hàng cũng có nguy cơ đánh mất khả năng phân tích nếu các thuật toán đảm nhận toàn bộ những công việc đòi hỏi tư duy chuyên sâu. Theo ông, tư duy vẫn là yếu tố quan trọng và mọi người vẫn cần phải suy luận về các vấn đề và sắp xếp chúng thành một lập luận logic, nhưng giờ đây mọi người lại đang ủy thác việc tư duy đó cho máy móc.

Nỗ lực của Phố Wall nhằm tích hợp AI vào mọi quy trình giao dịch và ngân hàng có thể là một sự đánh đổi đầy rủi ro: Điều này giúp ngành ngân hàng gia tăng lợi nhuận trong ngắn hạn nhưng lại có nguy cơ làm mai một nguồn nhân tài cần thiết cho tương lai. Khi AI tiếp quản ngày càng nhiều công việc thường nhật - vốn là môi trường rèn luyện tư duy và kỹ năng ra quyết định cho các chuyên gia ngân hàng và nhà giao dịch trẻ - các công ty có nguy cơ đánh mất văn hóa đào tạo giúp biến nhân viên cấp dưới thành những nhân tài dày dạn kinh nghiệm trên Phố Wall.

Thậm chí, điều này còn có thể làm giảm nhu cầu tuyển dụng nhân sự cấp dưới ngay từ đầu. Năm 2025, CNBC đưa tin rằng các công ty tại Phố Wall đang xem xét việc sử dụng AI để giảm tỷ lệ nhân viên cấp dưới so với nhân viên cấp cao.

Các ngân hàng cần tìm ra sự cân bằng giữa việc ứng dụng AI và duy trì văn hóa đào tạo nghề đặc trưng của Phố Wall, theo lời ông Churchman – người từng phụ trách mảng giao dịch tiền tệ tại ngân hàng UBS trước khi gia nhập Goldman Sachs vào năm 2021. Mọi người sẽ học hỏi thông qua thực hành, và rất nhiều kiến thức mang tính ngầm hiểu – những điều chưa từng được ghi chép lại.

Theo ông Churchman, Goldman Sachs cần đảm bảo không đánh mất những kiến thức ngầm hiểu và trực giác mà các nhân sự xuất sắc nhất hiện nay đang sở hữu, đồng thời thế hệ kế cận cũng tiếp thu được những điều đó. Ông lấy ví dụ rằng các nhà giao dịch trẻ thường học hỏi thông qua việc xử lý các yêu cầu báo giá từ khách hàng dưới sự giám sát của những chuyên gia quản trị rủi ro dày dạn kinh nghiệm. “Chúng tôi hoàn toàn có thể tự động hóa quy trình đó. Tuy vậy, liệu khi ấy Goldman Sachs có còn giữ được những nhà giao dịch kỳ cựu – những người thực sự thấu hiểu bản chất vấn đề – hay không?

Theo ông Churchman, các hệ thống cần được thiết kế sao cho nhân viên vẫn là người đưa ra quyết định cuối cùng trong những tình huống quan trọng và đầy biến số, thay vì chỉ trở thành những người vận hành thụ động. Ông cũng cho rằng ngay cả Goldman Sachs – một trong những ngân hàng đầu tư hàng đầu thế giới – cũng chưa thực sự tìm ra lời giải cho quá trình chuyển đổi mà ngân hàng này đã khởi động. 

Cũng trong cuộc phỏng vấn qua podcast, ông Churchman đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm từ việc triển khai AI vào nền tảng Marquee. Đây là công cụ được các quỹ đầu tư mạo hiểm và các khách hàng tổ chức khác sử dụng để tiếp cận dữ liệu thị trường, các báo cáo nghiên cứu, phân tích rủi ro và dịch vụ thực hiện giao dịch của Goldman Sachs. Ông cho biết, hiện tại nền tảng AI Marquee mới chỉ dành cho nhân viên của Goldman Sachs sử dụng.

Xét về mặt kỹ thuật, thách thức lớn nhất nằm ở việc đảm bảo các câu trả lời do AI đưa ra phải chính xác tuyệt đối (100% dựa trên dữ liệu thực tế) và có thể kiểm chứng được. Trong khi các chatbot AI dành cho người dùng phổ thông thường cảnh báo về khả năng xảy ra sai sót, thì trong lĩnh vực tài chính cấp cao, sai sót là điều khó có thể chấp nhận./.