Chuyển đổi số, nâng cao khả năng thích ứng cho ngành nước

Ngày 16/9, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) tổ chức khai mạc Tuần lễ ngành nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội, với chủ đề “Chuyển đổi số – Tăng cường khả năng thích ứng của ngành nước trong kỷ nguyên mới”.

Diễn ra từ ngày 16-18/9, sự kiện quy tụ các tổ chức quốc tế, hiệp hội ngành n ước, doanh nghiệp và chuyên gia đến từ nhiều quốc gia như: Australia, Ấn Độ, Đức, Hoa Kỳ, Hungary, Indonesia, Malaysia, Nhật Bản, Phần Lan, Pháp, Singapore, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Thụy Sĩ...

Đây là diễn đàn chuyên ngành nhằm chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu công nghệ, kết nối đầu tư và tìm kiếm giải pháp trước những yêu cầu mới đặt ra đối với ngành nước. Đặc biệt là bảo đảm an ninh, an toàn cấp nước, thích ứng biến đổi khí hậu, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước.

Trong khuôn khổ Vietnam Water Week 2026, khu triển lãm chuyên ngành rộng gần 4.000 m² quy tụ 180 tổ chức, doanh nghiệp với 250 gian hàng đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các sản phẩm, công nghệ được giới thiệu tập trung vào cấp nước, thoát nước, xử lý nước cấp và nước thải; chuyển đổi số, tự động hóa, quản trị dữ liệu và vận hành thông minh; giảm thất thoát nước, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải carbon; kinh tế tuần hoàn, tái sử dụng nước và các giải pháp công nghệ xanh phục vụ phát triển đô thị bền vững.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho rằng quá trình đô thị hóa, nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng, cùng với biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn, mưa cực đoan, ngập úng và ô nhiễm nguồn nước diễn biến phức tạp đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quy hoạch, đầu tư và quản lý vận hành.

Theo Thứ trưởng, ngành nước cần từng bước chuyển từ xử lý sự vụ sang quản trị rủi ro; từ đầu tư riêng lẻ sang phát triển hệ thống đồng bộ, có tính kết nối; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các ngành, các cấp và địa phương.

Từ góc độ quản lý nhà nước, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về cấp, thoát nước. Ngày 22/6/2026, Bộ đã ban hành Quyết định số 971/QĐ-BXD về Kế hoạch xây dựng Luật Cấp, thoát nước; đồng thời tổ chức lấy ý kiến các cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học để hoàn thiện hồ sơ chính sách, dự án luật.

Các nhóm chính sách tập trung vào phát triển cấp, thoát nước đồng bộ theo chiến lược, quy hoạch và kế hoạch; nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành, khai thác hệ thống và bảo đảm nguồn lực cho phát triển.

Nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cho rằng số hóa trong ngành nước cần gắn trực tiếp với nhu cầu quản trị tài sản, dự báo nhu cầu sử dụng nước, kiểm soát thất thoát, tối ưu hóa năng lượng, giám sát chất lượng nước, cảnh báo sự cố và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Cùng với đầu tư công nghệ cần chú trọng chuẩn hóa dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống, an toàn thông tin và an ninh mạng, qua đó bảo đảm công nghệ thực sự hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Khả năng thích ứng cũng cần được tính đến xuyên suốt từ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, thiết kế, xây dựng đến quản lý, vận hành. Đối với cấp nước, cần quan tâm hơn đến an toàn nguồn nước, tính dự phòng và khả năng kết nối, hỗ trợ lẫn nhau giữa các hệ thống.

Đối với thoát nước, cần tiếp cận theo lưu vực, gắn với cao độ nền, hệ thống thủy lợi, sông, hồ, không gian trữ và điều hòa nước mưa, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng đô thị và địa phương.

Theo Thứ trưởng, nguồn lực đầu tư là một trong những vấn đề quan trọng để thực hiện các yêu cầu trên. Bên cạnh nguồn lực nhà nước, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực xã hội, phát huy vai trò khu vực tư nhân, các hình thức PPP, tài chính xanh và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Chủ tịch VWSA Nguyễn Ngọc Điệp cho biết, ngành nước Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao chất lượng dịch vụ. Vietnam Water Week 2026 là dịp để cộng đồng ngành nước trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận công nghệ mới, tăng cường hợp tác và tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề thực tiễn.

Cùng với Vietnam Water Week 2026, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cấp Thoát nước Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ diễn ra sáng 18/9. Đại hội sẽ tổng kết nhiệm kỳ VI, xác định phương hướng, mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn mới, trong đó chú trọng nâng cao vai trò phản biện chính sách, hỗ trợ hội viên, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy khoa học - công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế.

Trong khuôn khổ sự kiện, VWSA cũng tổ chức các hoạt động tôn vinh, trao Giải thưởng “Dòng xanh nước Việt”, “Cán bộ trẻ ngành nước Việt Nam”, “Đồ án tốt nghiệp xuất sắc chuyên ngành nước và môi trường” và Cuộc thi ảnh “Nước cho cuộc sống”, qua đó ghi nhận những đóng góp, sáng kiến và cá nhân tiêu biểu cho sự phát triển bền vững của ngành nước.

Bên cạnh triển lãm, sự kiện sẽ có các diễn đàn, tọa đàm chuyên đề với sự tham gia của cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp. Nội dung tập trung vào chuyển đổi số ngành nước, thích ứng với biến đổi khí hậu, huy động nguồn lực tư nhân và hợp tác công - tư (PPP), bình đẳng giới trong doanh nghiệp ngành nước cùng nhiều vấn đề thực tiễn khác.

Các diễn đàn kỹ thuật mở, tọa đàm chuyên môn, chương trình kết nối doanh nghiệp (B2B Matching Program) và hoạt động giới thiệu công nghệ được kỳ vọng mở rộng cơ hội hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy ứng dụng các giải pháp mới trong ngành nước.