Nông nghiệp hiện đại bứt phá nhờ chuyển đổi số

Lạng Sơn với những lợi thế về tự nhiên, khí hậu, các sản phẩm đa dạng mang đặc trưng của vùng miền sẽ phát huy khi ứng dụng khoa học, công nghệ chuyển đổi số trong sản xuất.

Việc áp dụng các mô hình nông nghiệp thông minh từ truy xuất nguồn gốc, nhật ký sản xuất điện tử, hệ thống tưới tự động, tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử đã góp phần tăng khả năng cạnh tranh, xây dựng thương hiệu cho nông sản của tỉnh nâng cao thu nhập và đời sống cho người nông dân.

Xác định chuyển đổi số là bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp, ngành nông nghiệp tỉnh đang tích cực, chủ động ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số hoàn thành các nhiệm vụ theo sự chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh. Đến nay, các đơn vị trong nông nghiệp đã thực hiện các văn bản điện tử, ký số trên hệ thống. Hệ thống quản lý chất lượng, tài liệu ISO... được cập nhật thường xuyên tại các địa phương.

Tỉnh đã xây dựng, hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu và các nền tảng ứng dụng số, giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã từng bước tham gia cập nhật, khai thác dữ liệu trên hệ thống. Ngành nông nghiệp tỉnh đã thực hiện trang thông tin OCOP và nông đặc sản, triển khai và ứng dụng các phần mềm nông nghiệp thông minh, phần mềm cơ sở dữ liệu quản lý tích hợp nền tảng số dùng chung, hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai, cơ sở dữ liệu địa chính, cơ sở dữ liệu môi trường, lâm nghiệp, quan trắc, giám sát, cảnh báo thông tin hồ chứa thủy lợi…

Tại xã Chi Lăng, cây na được xác định là cây trồng chủ lực của địa phương. Những năm gần đây người trồng na đã tích cực ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, nhờ vậy năng suất ngày càng cao so với trước kia.

Gia đình anh Nguyễn Văn Cường, thôn Chi Lăng đã đầu tư hệ thống nước tưới nhỏ giọt tại vườn na. Từ khi đầu tư hệ thống tưới nước tự động, cây na sinh trưởng và phát triển tốt, gia đình anh cũng đỡ tốn công chăm sóc. Anh cho biết, khi ứng dụng công nghệ trong sản xuất, na của gia đình anh luôn có chất lượng đồng đều, năng suất cao và ổn định tại mỗi vụ.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn chia sẻ: Xã xác định chuyển đổi số sẽ tạo đột phá để nâng cao giá trị của cây trồng; trong đó có cây na. Trong thời gian qua, xã thường xuyên phối hợp với các đơn vị tổ chức truyền thông trên môi trường số, đồng thời mở rộng việc tiêu thụ trên các sàn giao dịch điện tử giúp người trồng na đẩy mạnh tiêu thụ, thị trường đầu ra ổn định đã giúp các gia đình trồng na có thu nhập ổn định.

Việc chuyển đổi số còn được đẩy mạnh tại nhiều địa phương trong tỉnh, không chỉ chính quyền mà các doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân đã tham gia hưởng ứng tích cực. Chuyển đổi số đã mở ra nhiều cơ hội mới để sản phẩm nông nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

Bà Vi Thị Lụa, Giám đốc Hợp tác xã Chế biến nông sản Lụa Vy, xã Quan Sơn, tỉnh Lạng Sơn chia sẻ: Nhận thấy chuyển đổi số là nhu cầu tất yếu trong sản xuất, hợp tác xã đã ứng dụng triệt để công nghệ, kiểm nghiệm để sản phẩm, sản xuất tự động với các dòng sản phẩm của doanh nghiệp. Từ đó đã giúp tăng sản lượng, giảm công lao động, sản phẩm luôn được kiểm soát chất lượng trong từng khâu sản xuất.

Là xã miền núi của tỉnh nên việc tiếp cận khách hàng gặp rất nhiều khó khăn, hợp tác xã đã tận dụng tối đa nền tảng số thông qua những thước phim ngắn trên facebook, tiktok… Từ đó, các quy trình sản xuất sản phẩm được khách hàng trải nghiệm ngay tại nhà mà không cần đến thực tế tại nơi sản xuất. Thông qua những ứng dụng số đã giúp doanh nghiệp giới thiệu đến với các khách hàng những sản phẩm trà diếp cá, trà tía tô, xạ đen, trà vối túi lọc, trà ổi rừng, trà chùm ngây, viên tam thất nghệ mật ong, bột thảo mộc trắng da là thế mạnh của doanh nghiệp và địa phương.

Ông Hoàng Đức Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Quan Sơn, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Tại xã Quan Sơn, việc chuyển đổi số trong nông nghiệp được xã triển khai theo các kế hoạch đã được ban hành. Xã thường xuyên tạo điều kiện để cho các tổ chức, doanh nghiệp và người dân tiếp cận với khoa học công nghệ. Đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp đã có kinh nghiệm trong chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trên nền tảng mạng xã hội để các doanh nghiệp trong xã cùng tham gia phát triển sản phẩm trên nền tảng số. Từ đó góp phần tích cực trong việc quảng bá, giới thiệu sản phẩm của địa phương đến với nhiều thị trường trên cả nước.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn, chuyển đổi số đã được triển khai mạnh mẽ tại nhiều địa phương trong tỉnh. Các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của các địa phương từng bước được ứng dụng đã tạo sự chuyển biến rõ nét trong nông nghiệp. Tỉnh cũng khuyến khích các cá nhân, tổ chức ứng dụng các tiến bộ khoa học trong sản xuất từ đó tạo thành những mô hình điểm để lan tỏa phong trào chuyển đổi số của ngành. Chuyển đổi số ở tỉnh gắn với ứng dụng các công nghệ hiện đại, tiên tiến tạo giá trị cao cho sản phẩm, xây dựng nền nông nghiệp hiện đại phát triển bền vững.

Theo kế hoạch số 122/KH-UBND ngày 1/4/2026 của UBND tỉnh Lạng Sơn về phát triển nông, lâm nghiệp chủ lực tập trung, bền vững gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2026-2030. Theo đó, Lạng Sơn phấn đấu đến năm 2030, cơ cấu nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 12-13% trong cơ cấu kinh tế của tỉnh; phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giai đoạn 2026 - 2030 đạt bình quân 3,6% trở lên.

Phát triển nông nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến; nâng cao chất lượng sản phẩm nông sản hàng hóa chủ lực theo chuỗi giá trị gắn với bảo quản, chế biến, xây dựng, phát triển và bảo vệ thương hiệu, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.