Công nghệ lượng tử đang mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho khoa học và đổi mới sáng tạo

Sáng 24/7, tại Gia Lai, Cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử vì mục tiêu phát triển xã hội (QC4SG 2026) đã khai mạc, quy tụ gần 100 thí sinh với 26 đội thi là các sinh viên, nghiên cứu sinh, nhà nghiên cứu trẻ, nhóm khởi nghiệp và tài năng công nghệ cùng 50 chuyên gia, cố vấn, giám khảo trong nước, quốc tế.

 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang nêu rõ, tỉnh chọn năm 2026 là "Năm lượng tử Gia Lai" nhằm khẳng định quyết tâm chủ động tiếp cận các công nghệ chiến lược và kết nối tri thức toàn cầu. Cuộc thi nhằm khởi động cho chuỗi hoạt động khoa học - công nghệ trọng điểm của tỉnh, nuôi dưỡng tinh thần đổi mới sáng tạo, tạo môi trường liên ngành để các tài năng trẻ nghiên cứu, giải quyết bài toán thực tiễn bằng công nghệ tiên tiến, tạo dựng hệ sinh thái kết nối giữa nhà khoa học, giới trẻ, doanh nghiệp và các nhà đầu tư để đưa ý tưởng lượng tử phục vụ con người và sự phát triển bền vững.

Sau hơn sáu tháng phát động, Cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử vì mục tiêu phát triển xã hội (QC4SG 2026) nhận được hơn 500 hồ sơ đăng ký của các đội từ 30 quốc gia, vùng lãnh thổ. Trải qua quá trình tuyển chọn, 26 đội thi xuất sắc đã được lựa chọn vào vòng chung kết (diễn ra từ ngày 24-28/7/2026).

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lương Quang, Giám đốc Khoa học và Phát triển, Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Chuyên gia công nghệ lượng tử Việt Nam (VNQuantum) nhấn mạnh: "Chúng tôi đang cố gắng mở ra một mô hình kiểu mẫu mới liên kết bốn nhà để phát triển kinh tế sáng tạo: Nhà nước định hướng, xây dựng cơ chế hỗ trợ; nhà khoa học cung cấp giải pháp tri thức nền tảng; startup công nghệ biến tri thức khoa học thành sáng chế và thương mại hóa; nhà đầu tư cấp vốn".

Các dự án tham gia vòng chung kết phản ánh bức tranh đa dạng về tiềm năng ứng dụng của công nghệ lượng tử trong nhiều lĩnh vực. Ở nhóm Kinh tế và Công nghệ, các đội phát triển giải pháp về an ninh mạng hậu lượng tử, phân phối khóa lượng tử thích ứng, phát hiện gian lận và rủi ro tài chính, phân tích và tối ưu danh mục đầu tư, tối ưu chuỗi cung ứng và logistics, tối ưu mạng 5G, điện toán lượng tử phân tán, sửa lỗi lượng tử và các nền tảng hạ tầng số sẵn sàng cho kỷ nguyên hậu lượng tử.

Trong lĩnh vực Nông nghiệp và Logistics, nhiều đội tập trung vào tối ưu chuỗi cung ứng cà phê và nông sản, lập kế hoạch chuỗi cung ứng, tối ưu định tuyến vận tải và ứng dụng trí tuệ nhân quả lượng tử phục vụ nuôi trồng thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đối với Môi trường, Năng lượng và Phát triển bền vững, các giải pháp hướng đến quản lý, phân phối năng lượng, phân bổ tài nguyên nước, nâng cao hiệu quả khai thác nước ngầm, phân tích hệ thống điện sẵn sàng cho công nghệ lượng tử và ứng dụng Quantum Reservoir Computing trong các bài toán dữ liệu phục vụ phát triển bền vững.

Ở nhóm Xã hội và Phát triển con người, các đội phát triển nền tảng hỗ trợ học tập lượng tử, tối ưu hoạt động cứu trợ khẩn cấp, dự báo dịch sốt xuất huyết, hỗ trợ mục tiêu "Không còn nạn đói" và các giải pháp phục vụ phát triển cộng đồng.

Nhiều dự án còn tiếp cận hướng nghiên cứu nền tảng như kiến trúc điện toán lượng tử phân tán, học máy lượng tử quang tử (Photonic Quantum Machine Learning) và các kỹ thuật sửa lỗi lượng tử. Những hướng nghiên cứu này phản ánh các xu thế công nghệ đang được cộng đồng khoa học quốc tế quan tâm nhằm thúc đẩy sự phát triển của các hệ thống và ứng dụng lượng tử thế hệ mới.

Các đội làm việc cùng chuyên gia quốc tế để hoàn thiện sản phẩm, tham gia phiên cố vấn chuyên sâu và trình bày giải pháp tại Demo Day. Những dự án xuất sắc tiếp tục được Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia NIC, Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Chuyên gia công nghệ lượng tử Việt Nam (VNQuantum) hỗ trợ ươm tạo đến hết năm 2026./.