Khẩn trương ứng dụng công nghệ ADN mới để xác định danh tính hài cốt liệt sỹ

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương chuyển giao và ứng dụng công nghệ giám định ADN hiện đại nhằm sớm xác định danh tính khoảng 300.000 hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin.

Việt Đức
17/07/2026
20:42
Khẩn trương ứng dụng công nghệ ADN mới để xác định danh tính hài cốt liệt sỹ
Thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sỹ chưa xác định được thông tin trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. (Ảnh: Văn Đạt/TTXVN)

Chiều 17/7, tại Trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, đã chủ trì buổi làm việc với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các bộ, ngành chức năng về công nghệ giám định ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.

Tham dự buổi làm việc có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Giáo sư-Tiến sỹ Chu Hoàng Hà, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; cùng lãnh đạo các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Y tế.

Sau khi nghe Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam báo cáo về tình hình nghiên cứu, ứng dụng công nghệ giám định ADN mới (NGS-SNP) nhằm nâng cao hiệu quả xác định danh tính hài cốt liệt sỹ cùng ý kiến thảo luận của đại diện các Bộ, đơn vị giám định liên quan; phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh việc xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt hệ trọng, mang tính nhân văn sâu sắc và là mục tiêu lớn nhất nhằm đáp ứng sự mong mỏi của toàn Đảng, toàn dân.

Đây cũng được coi là khâu then chốt, quyết định sự thành công của "Chiến dịch 500 ngày đêm" hướng tới mốc kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2027).

Trong bối cảnh cả nước hiện còn khoảng 300.000 bộ hài cốt liệt sỹ đã được tìm thấy, quy tập nhưng chưa xác định được thông tin, Phó Thủ tướng nhấn mạnh năng lực giám định của ba cơ sở pháp y thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Y tế vẫn còn rất hạn chế.

ttxvn-gia-lai-hai-cot-liet-sy-adn-2.jpg
Tổ công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Đức Cơ (xã Đức Cơ, tỉnh Gia Lai). (Ảnh: Hoài Nam/TTXVN)

Nếu tiếp tục duy trì công nghệ với công suất hiện tại, việc phân tích toàn bộ các mẫu sinh phẩm và hài cốt có thể phải kéo dài tới nhiều năm nữa. Như vậy, không đạt được mục tiêu lớn nhất là có được kết quả nhanh nhất để trả lại tên cho các anh hùng, liệt sỹ còn thiếu thông tin.

Bên cạnh điểm nghẽn về công suất, các phương pháp giám định truyền thống hiện nay cũng đang gặp phải những rào cản kỹ thuật rất lớn, dễ dẫn đến hiện tượng trùng chéo thông tin hoặc kết luận nhầm lẫn.

Thời gian qua, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chủ trì tiếp nhận dự án ODA “Nâng cao năng lực giám định hài cốt trong chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận trang thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao.”

Trong đó, Viện phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Quốc tế về người mất tích (ICMP), Hoa Kỳ xây dựng thành công quy trình công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới (NGS-SNP).

Công nghệ đột phá này không chỉ giúp xử lý tối ưu các mẫu xương bị phân hủy cực mạnh mà còn cho phép xác định chính xác quan hệ huyết thống xa của liệt sỹ mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào dữ liệu thực chứng bổ trợ, tạo cơ sở vững chắc để đẩy nhanh tốc độ xây dựng ngân hàng gene đối chiếu.

Trên cơ sở kết quả thực nghiệm của công nghệ mới, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chính phủ thống nhất chủ trương tiếp cận và ứng dụng đồng bộ hệ thống NGS-SNP tại 4 cơ sở giám định là Viện Pháp y quân đội (Bộ Quốc phòng), Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an), Viện Pháp y Quốc gia (Bộ Y tế) và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Phó Thủ tướng giao Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam có trách nhiệm khẩn trương xây dựng kế hoạch tập huấn, chuyển giao kỹ thuật vận hành thực địa trong vòng từ sáu tháng đến một năm, trong đó đặc biệt ưu tiên lựa chọn những cán bộ khoa học có năng lực để tiếp cận nhanh nhất với công nghệ thế hệ mới này.

ttxvn-adn-liet-sy.jpg
Áp dụng công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới trong giám định ADN hài cốt liệt sỹ. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Trong giai đoạn chuyển tiếp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chỉ đạo các cơ sở tiếp tục duy trì hoạt động bình thường của hệ thống giám định ADN hiện tại, vận hành song song cùng công nghệ mới để bảo đảm công suất liên tục.

Đồng thời, các đơn vị liên quan, đặc biệt là Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an), cần phối hợp chặt chẽ với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để đẩy nhanh tiến độ thu thập mẫu sinh phẩm thân nhân, tích cực nghiên cứu giải pháp đối với nhóm 145.000 liệt sỹ chưa tìm thấy người thân nhằm khẩn trương hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sỹ và thân nhân liệt sỹ, phục vụ đối chiếu lâu dài.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và đơn vị chức năng đồng lòng phối hợp, chủ động chia sẻ, tháo gỡ mọi vướng mắc để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị đặc biệt này./.

(TTXVN/Vietnam+)

Tin cùng chuyên mục

Gỡ khó cho doanh nghiệp điện tử, bán dẫn

Gỡ khó cho doanh nghiệp điện tử, bán dẫn

Việt Nam đã trở thành một cứ điểm sản xuất, xuất khẩu điện tử quan trọng trên bản đồ thế giới, song phần giá trị do doanh nghiệp trong nước tạo ra vẫn còn khiêm tốn. Trong lĩnh vực bán dẫn, khoảng cách từ thiết kế đến sản phẩm thương mại cũng còn rất lớn. Để doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh, cần chuyển trọng tâm từ thu hút đầu tư, gia công sang xây dựng hệ sinh thái, tạo thị trường, tháo gỡ điểm ngh

Tác nhân AI có thể tự huấn luyện lại mô hình

Tác nhân AI có thể tự huấn luyện lại mô hình

Một thí nghiệm gần đây cho thấy tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI agent) có thể tự xác định vấn đề, lựa chọn huấn luyện lại mô hình AI và triển khai phiên bản đã chỉnh sửa mà không được con người yêu cầu trực tiếp thực hiện những bước này.

Israel siết quy định sử dụng AI trong hành nghề luật

Israel siết quy định sử dụng AI trong hành nghề luật

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, Hiệp hội Luật sư nước này vừa ban hành các nguyên tắc chặt chẽ về sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hành nghề luật, theo đó các hệ thống AI tự chủ không được phép thay luật sư đưa ra quyết định chuyên môn, tư vấn pháp lý độc lập hoặc tiến hành các thủ tục pháp lý nếu không có sự giám sát và phê duyệt của con người.

Công nghệ mới mở rộng nguồn tạng cho ghép gan

Công nghệ mới mở rộng nguồn tạng cho ghép gan

Nam Phi đang mở ra hướng đi mới trong lĩnh vực ghép gan khi lần đầu tiên tại châu Phi đưa vào sử dụng công nghệ tưới máu gan, cho phép bảo quản và đánh giá chức năng tạng hiến bên ngoài cơ thể trong thời gian dài hơn. Công nghệ này được kỳ vọng giúp tận dụng thêm những lá gan trước đây có nguy cơ bị loại bỏ, qua đó mở rộng nguồn tạng và tăng cơ hội điều trị cho bệnh nhân.

Trung Quốc mở đường cho AI trong giao diện não-máy

Trung Quốc mở đường cho AI trong giao diện não-máy

Trung Quốc đã phê duyệt và ban hành tiêu chuẩn thứ ba về thiết bị y tế giao diện não-máy (BCI). Đây cũng là tiêu chuẩn sản phẩm thiết bị y tế BCI đầu tiên trên thế giới tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để xử lý dữ liệu điện não đồ (EEG).