Chiến lược đầu tư vào AI của các tập đoàn công nghệ: Lấy ngắn nuôi dài

Các tập đoàn công nghệ cần những mảng kinh doanh truyền thống để duy trì đà tăng trưởng trong khi đổ hàng nghìn tỷ USD vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho trí tuệ nhân tạo (AI). Việc các tập đoàn công nghệ quy mô lớn liên tục chi mạnh tay cho AI đang gây áp lực ngày càng lớn lên các mảng kinh doanh cốt lõi của họ, trong khi các nhà đầu tư vẫn đang chờ đợi những thành quả lớn hơn trong tương lai.

Trong nhóm này, Microsoft là đơn vị duy nhất vẫn tạo ra dòng tiền tự do dương, dù con số này đã sụt giảm đáng kể trong hai quý liên tiếp. Trong mùa công bố báo cáo tài chính này, Phố Wall đã phản ứng tiêu cực với các "ông lớn" công nghệ do lo ngại về khả năng sinh lời từ các khoản đầu tư của họ trong tương lai.

Các tập đoàn công nghệ khổng lồ này đang đặt cược hàng nghìn tỷ USD với kỳ vọng rằng các khoản chi cho cơ sở hạ tầng sẽ mang lại sự tăng trưởng bền vững và có lợi nhuận trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, đó vẫn là câu chuyện của tương lai.

Hiện tại, họ vẫn phải dựa vào các mảng kinh doanh truyền thống - từ quảng cáo trực tuyến, phần mềm doanh nghiệp cho đến thương mại điện tử - để tài trợ cho tham vọng phát triển AI. 

Kết quả kinh doanh quý này cho thấy áp lực ngày càng tăng lên các mảng kinh doanh cốt lõi, đồng thời đặt ra bài toán về việc liệu các công ty này có thể duy trì mức chi tiêu cao trong thời gian dài hay không. Meta đã cùng với Alphabet và Amazon ghi nhận dòng tiền tự do âm; Microsoft trở thành tập đoàn duy nhất trong nhóm vẫn duy trì được dòng tiền tự do dương.

Cụ thể, Meta ghi nhận dòng tiền tự do âm 2,12 tỷ USD, trong khi con số này ở Amazon là 42,4 tỷ USD và ở Alphabet là 9,07 tỷ USD. Tại Microsoft, khả năng tạo tiền mặt đã sụt giảm mạnh trong hai quý liên tiếp - giảm 27% xuống còn 18,63 tỷ USD. Tập đoàn này cũng cho biết sẽ tìm đến thị trường trái phiếu để huy động vốn khi tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI.

Báo cáo tài chính của các tập đoàn công nghệ lớn trong hai tuần qua xuất hiện trong bối cảnh những lo ngại về sức khỏe và sự ổn định của toàn ngành AI ngày càng gia tăng. Lãi suất tăng cao khiến chi phí vay nợ trở nên đắt đỏ hơn, gây áp lực lên các công ty công nghệ mới nổi trong lĩnh vực hạ tầng đám mây (neoclouds) - những đơn vị vốn đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng AI toàn cầu.

Dù các tập đoàn công nghệ sở hữu nguồn lực dự phòng vững chắc hơn so với các công ty mới nổi hay các đối thủ khác, các nhà đầu tư vẫn kỳ vọng rằng mức chi tiêu kỷ lục hiện nay cuối cùng phải chuyển hóa thành những nguồn doanh thu mới khổng lồ. Thị trường chứng khoán đang trải qua giai đoạn đầy lo ngại trong tuần này. Cổ phiếu Alphabet đã ghi nhận mức sụt giảm mạnh nhất từ trước đến nay vào ngày 29/10, trong khi cổ phiếu Amazon cũng trượt dốc trong phiên giao dịch ngoài giờ sau khi công ty công bố báo cáo tài chính.

Amazon cho biết tốc độ tăng trưởng ở cả mảng bán lẻ và quảng cáo đều chậm lại. Doanh số bán hàng trực tuyến chỉ tăng 2% so với cùng kỳ năm ngoái - thấp hơn nhiều so với mức tăng 10% của năm trước đó và không đạt kỳ vọng của các nhà phân tích. Dự báo doanh thu trung bình mà Amazon đưa ra thấp hơn con số 244,5 tỷ USD mà giới phân tích mong đợi. Đây là kết quả đặc biệt gây thất vọng đối với quý vốn bao gồm cả mùa mua sắm cuối năm.

Trong khi đó, theo dữ liệu từ FactSet, Amazon dự kiến chi phí đầu tư vốn (capex) trong năm 2026 sẽ đạt 220 tỷ USD, và các nhà phân tích dự báo con số này có thể vượt mốc 280 tỷ USD vào năm 2027, trong bối cảnh công ty vẫn tiếp tục ghi nhận dòng tiền tự do âm.

Đối với Meta, các nhà đầu tư đã phản ứng tích cực trước những thành công bước đầu của công ty với ứng dụng AI Muse cùng các mô hình nền tảng liên quan – những yếu tố mở ra tiềm năng tạo nguồn doanh thu mới bên cạnh mảng quảng cáo truyền thống.

Tuy nhiên, sẽ cần thêm thời gian để những nỗ lực này tạo ra tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh tổng thể của Meta, nhất là khi công ty vẫn đang tiếp tục rót vốn mạnh vào các trung tâm dữ liệu và thiết bị điện toán. Meta cho biết chi phí đầu tư vốn trong năm nay có thể lên tới 145 tỷ USD, và các nhà phân tích dự đoán con số này sẽ vượt 210 tỷ USD vào năm 2027, đi kèm với tình trạng thâm hụt dòng tiền ngày càng lớn.

Dù đạt doanh thu vượt kỳ vọng trong báo cáo tài chính tuần trước, cổ phiếu Meta vẫn bị nhà đầu tư bán tháo, khiến giá giảm 7%. Tiếp nối báo cáo đó, vào ngày 26/10, Meta thông báo kế hoạch huy động tổng cộng 95 tỷ USD thông qua phát hành cổ phiếu nhằm phục vụ cho các khoản đầu tư vào lĩnh vực AI.

Báo cáo của Alphabet là điều khiến các nhà đầu tư lo ngại nhất. Mảng kinh doanh cốt lõi là công cụ tìm kiếm của Alphabet đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng chậm lại trong quý thứ ba liên tiếp và không đạt dự báo của các nhà phân tích. Điều này làm nổi bật những thách thức mà Alphabet phải đối mặt trước sự trỗi dậy của ChatGPT, Claude cùng các chatbot và tác nhân AI khác. Doanh thu quảng cáo từ YouTube cũng đạt kết quả thấp hơn kỳ vọng.

Chia sẻ trên chương trình “Closing Bell Overtime” diễn ra ngày 28/10 của CNBC, nhà phân tích Mark Mahaney của công ty tư vấn Evercore cho rằng mặc dù doanh thu mạnh mẽ từ mảng điện toán đám mây là “tin tốt” cho Google, nhưng sự sụt giảm tốc độ tăng trưởng trong mảng quảng cáo kỹ thuật số lại là “tin xấu đáng kể”.

Trong khi đó, nhà phân tích Tracy Woo của công ty nghiên cứu thị trường Forrester, cho biết trong một email rằng capex lớn của Alphabet vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng hiện vẫn được chấp nhận nhưng tập đoàn này đang "đi trên một ranh giới mong manh" do kết quả kinh doanh quảng cáo trực tuyến không đạt mục tiêu.

Theo nhà phân tích Tracy Woo, sự yếu kém trong doanh thu từ mảng Tìm kiếm và YouTube so với kỳ vọng làm dấy lên lo ngại rằng AI có thể thay thế các nguồn tạo doanh thu lớn nhất của Alphabet. Vấn đề không nằm ở việc kết quả kinh doanh hiện tại thấp hơn dự báo, mà ở khả năng chi tiêu cho AI trong tương lai có thể tăng nhanh hơn cả khả năng tạo tiền mặt từ các mảng kinh doanh vốn được kỳ vọng sẽ hỗ trợ cho chính những khoản đầu tư đó. 

Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm thấy lo ngại. Những nhà đầu tư lạc quan cho rằng các tập đoàn công nghệ này đã có bề dày hoạt động lâu năm, với những mảng kinh doanh truyền thống đủ mạnh để làm trụ đỡ trong tương lai gần. Ông Christopher Ballard, Giám đốc điều hành (CEO) tại công ty tư vấn tài chính và quản lý tài sản Check Capital Management, lưu ý rằng mức dòng tiền tự do âm 9 tỷ USD của Alphabet là con số rất nhỏ so với quy mô kinh doanh tổng thể của tập đoàn này. Trong quý vừa qua, thu nhập từ hoạt động kinh doanh của Alphabet đã vượt mốc 40 tỷ USD. Theo ông Ballard, khác với các công ty phát triển mô hình AI như OpenAI hay Anthropic, vốn vẫn chưa có lợi nhuận và đang chi hàng tỷ USD mỗi quý cho cơ sở hạ tầng, Alphabet sở hữu một bảng cân đối kế toán rất vững chắc.

Mặc dù các tập đoàn công nghệ quy mô lớn không đưa ra dự báo cụ thể về capex cho năm tới, nhưng tất cả đều ngụ ý rằng làn sóng chi tiêu cho các trung tâm dữ liệu sẽ tiếp tục gia tăng, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc phải công bố những chỉ số tài chính kém khả quan./.