Chuyên trang Chuyển động số của
Thông Tấn Xã Việt Nam
Xu hướng mới trong cuộc đua AI toàn cầu
Cuộc đua AI toàn cầu bước sang giai đoạn mới với sự xuất hiện của Kimi K3, mô hình lớn nhất Trung Quốc do Moonshot AI vừa ra mắt giữa tháng 7.
Không chỉ rút ngắn khoảng cách với các "ông lớn" công nghệ Mỹ, siêu AI này còn đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành: trọng tâm cuộc chiến giờ đây không chỉ là sự thông minh, mà là lời giải tối ưu về chi phí cho doanh nghiệp.
Con số 2.800 tỷ tham số phần nào cho thấy độ đồ sộ của K3. Có thể hình dung tham số như những “nút thần kinh” trong bộ não nhân tạo: số nút càng lớn, khả năng nắm bắt và xử lý những vấn đề phức tạp của mô hình càng cao.
Ở quy mô đó, K3 là mô hình AI lớn nhất Trung Quốc từng xây dựng. Moonshot cho biết đây đồng thời là mô hình mã nguồn mở lớn nhất thế giới, vượt xa mức hơn 1.500 tỷ tham số mà giới nghiên cứu ước tính cho Claude Opus 4.8 - sản phẩm được công ty Anthropic của Mỹ ra mắt hồi tháng 5/2026.
Vậy K3 mạnh đến đâu? Trang đánh giá độc lập Artificial Analysis xếp mô hình này ở vị trí thứ ba thế giới về "trí thông minh", chỉ sau hai đại diện hàng đầu của Mỹ là Claude Fable 5 (của Anthropic) và GPT 5.6 Sol (của OpenAI).
Ở một số bài kiểm tra chuyên biệt - nhất là khả năng viết phần mềm - K3 thậm chí vượt qua nhóm mô hình đứng ngay sau tốp đầu như Claude Opus 4.8 hay GPT 5.5.
Bản thân Moonshot tỏ ra khiêm tốn khi thừa nhận sản phẩm của mình vẫn thua kém rõ rệt hai mô hình dẫn đầu về trải nghiệm người dùng. Dù vậy, nhóm phân tích của ngân hàng Bank of America đánh giá K3 là bước nhảy vọt thực sự, cho thấy ngay cả khi bị hạn chế về chip và năng lực tính toán, các công ty vẫn có thể tạo đột phá nhờ cách thiết kế thông minh hơn
Mạnh lên nhưng chưa bớt “nặng”
Điều khiến giới chuyên môn quan tâm nhất ở K3 là cách mô hình này dung hòa giữa sức mạnh và chi phí. Thế hệ mô hình AI mới được thiết kế theo hướng “thưa”: kho tham số tuy khổng lồ, song với mỗi câu hỏi cụ thể, mô hình chỉ “đánh thức” một phần rất nhỏ.
Cách vận hành ấy chẳng khác nào một bệnh viện lớn với hàng nghìn bác sĩ, nhưng mỗi ca bệnh chỉ cần gọi đúng vài chuyên gia phù hợp. Kết quả là chi phí cho mỗi lượt sử dụng giảm mạnh. Dữ liệu do hãng tin Bloomberg tổng hợp cho thấy K3 đang giữ mức “thưa” cao kỷ lục trong số các mô hình đã công bố.
Chi phí rẻ chính là vũ khí cạnh tranh của thế hệ mô hình này. Artificial Analysis tính toán rằng một tác vụ chuẩn tốn 2,75 USD nếu chạy trên Claude Fable 5, nhưng chỉ tốn từ 2-33 xu Mỹ trên các mô hình như Kimi 2.6 hay DeepSeek V4 Flash. Chi phí của K3 có phần lớn hơn - khoảng 95 xu Mỹ - do quy mô và năng lực cao hơn, nhưng vẫn chỉ bằng khoảng 1/3 mô hình hàng đầu của Mỹ.
Tuy nhiên, rẻ khi sử dụng không có nghĩa là nhẹ về hạ tầng. Dù mỗi lần vận hành chỉ dùng một phần nhỏ, toàn bộ 2.800 tỷ tham số của K3 vẫn phải nằm sẵn trong bộ nhớ máy chủ. Lượng tham số này tương đương khoảng 1,4 TB (1 TB = 1.024 GB) ngay cả sau khi đã nén.
Muốn chạy K3, doanh nghiệp vẫn phải sắm những cụm máy chủ AI đắt đỏ với chip nhớ dung lượng cao, như hệ thống Blackwell GB300 của Nvidia. Khác với “cơn địa chấn” DeepSeek hồi đầu năm 2025 khi thị trường lo AI sẽ cần ít phần cứng hơn hẳn, sự xuất hiện của K3 lại có thể tiếp tục nuôi dưỡng nhu cầu chip nhớ và chip tiên tiến của những nhà sản xuất hàng đầu như SK hynix (Hàn Quốc) hay TSMC (Đài Loan, Trung Quốc).
Làn sóng đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI sẽ không dừng lại, mà chỉ đang dịch chuyển từ vi xử lý sang giải pháp lưu trữ có tốc độ truy xuất cao.
Sân chơi không còn của riêng những “ông lớn”
