Chuyên trang Chuyển động số của
Thông Tấn Xã Việt Nam
Cuộc đua AI toàn cầu bước sang giai đoạn mới với sự xuất hiện của Kimi K3, mô hình lớn nhất Trung Quốc do Moonshot AI vừa ra mắt giữa tháng 7.
Không chỉ rút ngắn khoảng cách với các "ông lớn" công nghệ Mỹ, siêu AI này còn đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành: trọng tâm cuộc chiến giờ đây không chỉ là sự thông minh, mà là lời giải tối ưu về chi phí cho doanh nghiệp.
Con số 2.800 tỷ tham số phần nào cho thấy độ đồ sộ của K3. Có thể hình dung tham số như những “nút thần kinh” trong bộ não nhân tạo: số nút càng lớn, khả năng nắm bắt và xử lý những vấn đề phức tạp của mô hình càng cao.
Ở quy mô đó, K3 là mô hình AI lớn nhất Trung Quốc từng xây dựng. Moonshot cho biết đây đồng thời là mô hình mã nguồn mở lớn nhất thế giới, vượt xa mức hơn 1.500 tỷ tham số mà giới nghiên cứu ước tính cho Claude Opus 4.8 - sản phẩm được công ty Anthropic của Mỹ ra mắt hồi tháng 5/2026.
Vậy K3 mạnh đến đâu? Trang đánh giá độc lập Artificial Analysis xếp mô hình này ở vị trí thứ ba thế giới về "trí thông minh", chỉ sau hai đại diện hàng đầu của Mỹ là Claude Fable 5 (của Anthropic) và GPT 5.6 Sol (của OpenAI).
Ở một số bài kiểm tra chuyên biệt - nhất là khả năng viết phần mềm - K3 thậm chí vượt qua nhóm mô hình đứng ngay sau tốp đầu như Claude Opus 4.8 hay GPT 5.5.
Bản thân Moonshot tỏ ra khiêm tốn khi thừa nhận sản phẩm của mình vẫn thua kém rõ rệt hai mô hình dẫn đầu về trải nghiệm người dùng. Dù vậy, nhóm phân tích của ngân hàng Bank of America đánh giá K3 là bước nhảy vọt thực sự, cho thấy ngay cả khi bị hạn chế về chip và năng lực tính toán, các công ty vẫn có thể tạo đột phá nhờ cách thiết kế thông minh hơn
Mạnh lên nhưng chưa bớt “nặng”
Điều khiến giới chuyên môn quan tâm nhất ở K3 là cách mô hình này dung hòa giữa sức mạnh và chi phí. Thế hệ mô hình AI mới được thiết kế theo hướng “thưa”: kho tham số tuy khổng lồ, song với mỗi câu hỏi cụ thể, mô hình chỉ “đánh thức” một phần rất nhỏ.
Cách vận hành ấy chẳng khác nào một bệnh viện lớn với hàng nghìn bác sĩ, nhưng mỗi ca bệnh chỉ cần gọi đúng vài chuyên gia phù hợp. Kết quả là chi phí cho mỗi lượt sử dụng giảm mạnh. Dữ liệu do hãng tin Bloomberg tổng hợp cho thấy K3 đang giữ mức “thưa” cao kỷ lục trong số các mô hình đã công bố.
Chi phí rẻ chính là vũ khí cạnh tranh của thế hệ mô hình này. Artificial Analysis tính toán rằng một tác vụ chuẩn tốn 2,75 USD nếu chạy trên Claude Fable 5, nhưng chỉ tốn từ 2-33 xu Mỹ trên các mô hình như Kimi 2.6 hay DeepSeek V4 Flash. Chi phí của K3 có phần lớn hơn - khoảng 95 xu Mỹ - do quy mô và năng lực cao hơn, nhưng vẫn chỉ bằng khoảng 1/3 mô hình hàng đầu của Mỹ.
Tuy nhiên, rẻ khi sử dụng không có nghĩa là nhẹ về hạ tầng. Dù mỗi lần vận hành chỉ dùng một phần nhỏ, toàn bộ 2.800 tỷ tham số của K3 vẫn phải nằm sẵn trong bộ nhớ máy chủ. Lượng tham số này tương đương khoảng 1,4 TB (1 TB = 1.024 GB) ngay cả sau khi đã nén.
Muốn chạy K3, doanh nghiệp vẫn phải sắm những cụm máy chủ AI đắt đỏ với chip nhớ dung lượng cao, như hệ thống Blackwell GB300 của Nvidia. Khác với “cơn địa chấn” DeepSeek hồi đầu năm 2025 khi thị trường lo AI sẽ cần ít phần cứng hơn hẳn, sự xuất hiện của K3 lại có thể tiếp tục nuôi dưỡng nhu cầu chip nhớ và chip tiên tiến của những nhà sản xuất hàng đầu như SK hynix (Hàn Quốc) hay TSMC (Đài Loan, Trung Quốc).
Làn sóng đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI sẽ không dừng lại, mà chỉ đang dịch chuyển từ vi xử lý sang giải pháp lưu trữ có tốc độ truy xuất cao.
Sân chơi không còn của riêng những “ông lớn”
Từ những ô lồng HDPE vững vàng qua bão Yagi đến công nghệ enzyme giúp nâng chất lượng chả mực, Quảng Ninh đang từng bước đưa khoa học công nghệ vào chuỗi sản xuất thủy sản. Những mô hình mới không chỉ nâng cao hiệu quả nuôi trồng, chế biến mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế biển bền vững.
Từ một công cụ chỉ đường, mã QR đang trở thành “địa chỉ số” của người dân ở một vùng quê Quảng Trị.
Tỉnh Ninh Bình đang triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa các chủ trương, kế hoạch theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Chuyên gia David Robinson, một trong những nhân sự gắn bó lâu năm nhất của OpenAI cảnh báo tốc độ phát triển các tác nhân AI đang vượt quá khả năng kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng. Ông kêu gọi ngành công nghiệp AI áp dụng mô hình giám sát đa tầng tương tự ngành hàng không và công nghiệp hạt nhân để hạn chế rủi ro.
Google sẽ thu hẹp đáng kể quyền truy cập miễn phí vào các mô hình AI trên dịch vụ Gemini, khi người dùng không đăng ký gói Google AI chỉ còn được sử dụng mô hình Flash-Lite. Động thái này diễn ra ngay sau khi Google ra mắt Gemini 4 Argon.
Mỹ đang chứng kiến làn sóng đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) với quy mô lớn chưa từng có, kéo theo nhu cầu vốn, điện, nước, đất đai và nhân lực tăng mạnh. Trong khi đó, nhu cầu điện đang trở thành một trong những điểm nghẽn lớn nhất đối với quá trình mở rộng cơ sở hạ tầng AI.
Kỹ sư triển khai tại chỗ (FDE) là một trong những vị trí công việc "nóng" nhất trong lĩnh vực AI và việc tìm kiếm, tuyển dụng họ không hề dễ dàng. Các kỹ sư FDE thường làm việc trực tiếp tại các công ty khách hàng để tích hợp AI vào quy trình làm việc và xây dựng các giải pháp tùy chỉnh chuyên sâu.
Trong cuộc đua đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào đời sống, robot gia đình tại Nhật Bản đang chuyển mình từ những cỗ máy mô phỏng thú cưng thành những “người bạn” có khả năng trò chuyện, phản ứng với tiếp xúc và tạo cảm giác đồng hành cho con người.
Cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và Nghị quyết 71-NQ/TW về giáo dục, Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ tổ chức cuộc thi thiết kế, chế tạo và điều khiển robot 2026. Sân chơi giúp sinh viên gắn lý thuyết với thực hành, vận dụng kiến thức đa ngành vào thực tiễn, rèn kỹ năng nghề, tư duy sáng tạo và làm việc nhóm dưới sự hướng dẫn của giảng viên.
Việc triển khai lớp học số tại trường THCS Giảng Võ theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; cụ thể hóa thông điệp của Hội nghị Trung ương 3 từ cơ sở.
