Kính AI bị siết quản lý, Việt Nam cần chuẩn bị từ sớm

Nhiều nước trên thế giới đang tìm cách quản lý loại thiết bị này, cho thấy Việt Nam cần sớm xây dựng "hàng rào" pháp lý để vừa thúc đẩy công nghệ, vừa bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc
06/10/2026
19:34
Khách tham quan xem gian hàng trưng bày kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (Kính AI) tại Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Khách tham quan xem gian hàng trưng bày kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (Kính AI) tại Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kính AI gây lo ngại về quyền riêng tư

Chính phủ Na Uy ngày 5/10 thông báo sẽ trình Quốc hội đề xuất hạn chế tạm thời việc sử dụng kính AI tại một số địa điểm công cộng như công viên, bãi biển, bảo tàng, trung tâm mua sắm và các sự kiện đông người. Trường học, sân chơi, câu lạc bộ thanh thiếu niên, bệnh viện, phòng khám, bể bơi, phòng tập và khu vực thay đồ cũng có thể nằm trong diện hạn chế.

Bộ trưởng Kỹ thuật số và Quản trị công Na Uy Torgeir Micaelsen cho biết chính phủ lo ngại người dân có thể bị chụp ảnh, quay video hoặc ghi âm mà không hề hay biết.

Đây không phải lệnh cấm toàn diện. Na Uy vẫn cho phép sử dụng kính AI trong không gian riêng tư hoặc những trường hợp không gây nguy cơ ghi hình người khác khi chưa được đồng ý. Chính phủ cũng dự kiến thành lập nhóm chuyên gia để xây dựng quy định lâu dài đối với các thiết bị đeo có camera, micro và chức năng AI.

Kính AI thế hệ mới không chỉ dùng để chụp ảnh hay nghe nhạc. Thiết bị có thể kết nối với điện thoại và hệ thống AI, giúp người dùng nhận diện vật thể, dịch ngôn ngữ, đọc văn bản hoặc đặt câu hỏi về những gì đang diễn ra trước mắt.

Công nghệ này hướng tới việc để trợ lý AI có thể "nhìn thấy" và "nghe thấy" môi trường xung quanh người sử dụng. Chính khả năng đó khiến kính AI khác biệt với điện thoại thông thường và làm gia tăng lo ngại về việc ghi nhận dữ liệu của những người không sử dụng thiết bị.

Các nước chọn nhiều cách quản lý

Na Uy không phải nước duy nhất phản ứng khi kính AI trở nên phổ biến.

Australia đang xem xét cấm kính có camera tại các cơ quan và tòa nhà chính phủ do lo ngại về an ninh và quyền riêng tư. Chính phủ nước này đồng thời tham vấn các doanh nghiệp lớn để xây dựng hướng dẫn về sử dụng AI tại nơi làm việc.

Tại Anh, chính phủ hiện chưa có kế hoạch cấm bán hoặc sử dụng kính thông minh có camera. Thay vào đó, nước này áp dụng luật bảo vệ dữ liệu hiện hành đối với việc xử lý thông tin cá nhân, đồng thời sử dụng các quy định về quấy rối, theo dõi và nội dung bất hợp pháp để xử lý hành vi lạm dụng.

Quốc hội Anh lại có cách tiếp cận thận trọng hơn được áp dụng. Hướng dẫn mới quy định việc ghi hình bằng camera, micro và kính AI phải được cấp phép. Cơ quan này cũng đang rà soát riêng chính sách đối với kính AI để cân bằng giữa an ninh, quyền riêng tư và khả năng tiếp cận công nghệ.

Pháp lại tập trung vào cảnh báo và bảo vệ dữ liệu. Cơ quan bảo vệ dữ liệu CNIL cho rằng kính thông minh đặt ra những thách thức mới về quyền riêng tư, đạo đức và xã hội, đồng thời đang triển khai kế hoạch nghiên cứu, giám sát công nghệ này. Một khảo sát do CNIL thực hiện đầu năm nay cho thấy 67% người được hỏi cho rằng kính thông minh gây rủi ro đối với quyền riêng tư.

Tại Mỹ, một số nơi đã áp dụng quy định cụ thể. Hệ thống tòa án bang New York cấm kính thông minh có camera và micro tại các cơ sở xét xử. California trong khi đó từng xem xét dự luật xử phạt việc bí mật sử dụng kính thông minh để ghi hình tại phòng thay đồ, phòng khám và những nơi riêng tư, đồng thời yêu cầu thiết bị có tín hiệu báo khi đang ghi hình. Dự luật cuối cùng bị Thống đốc Gavin Newsom phủ quyết ngày 1/10.

Việt Nam có thể chuẩn bị gì?

Sự phát triển của kính AI đặt ra một bài toán phù hợp với định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nghị quyết xác định thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, khuyến khích đổi mới sáng tạo và tránh tư duy "không quản được thì cấm". Nghị quyết cũng đặt yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn thông tin trong quá trình phát triển công nghệ.

Với kính AI, Việt Nam có thể nghiên cứu cách quản lý theo mức độ rủi ro thay vì cấm chung. Kính chỉ phục vụ nghe gọi hoặc hỗ trợ người khiếm thị có thể được đối xử khác với thiết bị có khả năng nhận diện khuôn mặt, ghi âm liên tục hoặc truyền dữ liệu lên máy chủ.

Các địa điểm nhạy cảm như bệnh viện, trường học, tòa án, phòng thay đồ, cơ sở quân sự và nơi xử lý thông tin mật có thể được quy định thành khu vực hạn chế sử dụng thiết bị ghi hình đeo trên người.

Bên cạnh đó, Việt Nam có thể yêu cầu nhà sản xuất áp dụng nguyên tắc bảo vệ quyền riêng tư ngay từ khâu thiết kế. Thiết bị cần có tín hiệu rõ ràng khi đang ghi hình, cho phép người dùng kiểm soát dữ liệu và hạn chế việc lưu trữ hoặc truyền dữ liệu không cần thiết.

Đây cũng là hướng giúp cân bằng giữa đổi mới và bảo vệ người dân. Kính AI có thể đem lại lợi ích lớn trong giáo dục, y tế, hỗ trợ người khuyết tật, dịch thuật và công việc chuyên môn. Nhưng nếu thiếu quy định, cùng một công nghệ có thể trở thành công cụ ghi hình, theo dõi hoặc thu thập dữ liệu mà người bị ghi không hề biết.

Nghị quyết 57 đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có năng lực cao về công nghệ số, đồng thời thuộc nhóm dẫn đầu về an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu.

Vì vậy, bài toán với kính AI không nên là cấm hay cho phép, mà là xây dựng những giới hạn rõ ràng để công nghệ được phát triển trong khuôn khổ an toàn. Khi thiết bị AI ngày càng tiến gần cơ thể con người, việc xây dựng "hàng rào" pháp lý từ sớm sẽ giúp Việt Nam tránh bị động trước những công nghệ mới, đồng thời giữ đúng tinh thần thúc đẩy đổi mới sáng tạo của Nghị quyết 57./.

Tin cùng chuyên mục

Chuyển đổi số thay đổi phương thức làm việc của ngành Kiểm sát

Chuyển đổi số thay đổi phương thức làm việc của ngành Kiểm sát

Chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, điều hành và tác nghiệp tại Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hồ Chí Minh. Thời gian qua, đơn vị tập trung đầu tư hạ tầng, trang thiết bị, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, ứng dụng các công cụ số và nâng cao kỹ năng công nghệ cho đội ngũ cán bộ, từng bước tạo chuyển biến trong hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ.

Cần Thơ quyết tâm đưa công nghệ số đến gần người dân

Cần Thơ quyết tâm đưa công nghệ số đến gần người dân

Thành phố Cần Thơ đang triển khai Chiến dịch “60 ngày đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn kỹ năng số, dịch vụ số” tại 100% xã, phường, nhằm hỗ trợ người dân trực tiếp sử dụng các tiện ích số. Với phương thức “1 kèm 1”, lực lượng hỗ trợ tập trung hướng dẫn người cao tuổi, hộ khó khăn và khu vực xa trung tâm, phấn đấu trên 80% người dân trưởng thành thực hiện thành công ít nhất một giao dịch số thiế

Hưng Yên gieo mầm sáng tạo cho trẻ mầm non từ giáo dục STEM/STEAM

Nhiều trường học cấp mầm non tại Hưng Yên đã và đang đẩy mạnh giáo dục STEM, STEAM (tích hợp giữa Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học và Nghệ thuật) theo hướng gắn với thực tiễn, tích hợp và phát huy vai trò chủ động của học sinh. Qua đó, giúp trẻ kết nối kiến thức với cuộc sống, phát triển tư duy sáng tạo, kĩ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

Nhiều trường học cấp mầm non tại Hưng Yên đã và đang đẩy mạnh giáo dục STEM, STEAM (tích hợp giữa Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học và Nghệ thuật) theo hướng gắn với thực tiễn, tích hợp và phát huy vai trò chủ động của học sinh. Qua đó, giúp trẻ kết nối kiến thức với cuộc sống, phát triển tư duy sáng tạo, kĩ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

Giới đầu tư quốc tế "để mắt" tới ngành công nghiệp robot Trung Quốc

Các chuyến đi tới Trung Quốc đang thay đổi cách các nhà đầu tư quốc tế đánh giá về triển vọng của ngành công nghiệp robot Trung Quốc.

Các chuyến đi tới Trung Quốc đang thay đổi cách các nhà đầu tư quốc tế đánh giá về triển vọng của ngành công nghiệp robot Trung Quốc, cũng như khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Mỹ. Cùng với đó, điều này cũng cho thấy cục diện hiện nay của cuộc đua giữa các cường quốc công nghệ mà vị trí dẫn đầu sẽ thuộc về bên nào có chiến lược phát triển hợp lý và đầu tư kịp thời.

Ứng dụng công nghệ nâng giá trị thủy sản Quảng Ninh

Ứng dụng công nghệ nâng giá trị thủy sản Quảng Ninh

Từ những ô lồng HDPE vững vàng qua bão Yagi đến công nghệ enzyme giúp nâng chất lượng chả mực, Quảng Ninh đang từng bước đưa khoa học công nghệ vào chuỗi sản xuất thủy sản. Những mô hình mới không chỉ nâng cao hiệu quả nuôi trồng, chế biến mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế biển bền vững.

Trưởng thôn đưa mã QR về làng

Trưởng thôn đưa mã QR về làng

Từ sáng kiến gắn mã QR tại đầu các con ngõ để hỗ trợ tìm đường, một trưởng thôn trẻ ở Quảng Trị đang từng bước đưa công nghệ số vào đời sống cộng đồng.

Mô hình mã QR xác định vị trí tại các ngõ, xóm ở Quảng Trị

Mô hình mã QR xác định vị trí để chỉ đường được sử dụng rộng rãi tại Quảng Trị nhằm chuẩn hóa địa chỉ và hình thành dữ liệu số cho từng hộ dân và quản lý tàu thuyền. Với ứng dụng này, người giao hàng, lái xe thu mua không cần người dẫn đường vẫn có thể đến đúng địa chỉ. Ngoài ra, người dân cũng có thể gửi vị trí cho xe cấp cứu hỗ trợ khi cần thiết.

Việc ứng dụng mã QR xác định vị trí để chỉ đường được sử dụng rộng rãi tại Quảng Trị nhằm chuẩn hóa địa chỉ và hình thành dữ liệu số cho từng hộ dân và quản lý tàu thuyền. Với ứng dụng này, người giao hàng, lái xe thu mua không cần người dẫn đường vẫn có thể đến đúng địa chỉ. Ngoài ra, người dân cũng có thể gửi vị trí cho xe cấp cứu hỗ trợ khi cần thiết.