Mỹ: Nhu cầu tuyển dụng lập trình viên gia tăng bất chấp tác động của AI

Những lo ngại về tương lai của nghề lập trình phần mềm là hoàn toàn có cơ sở và càng gia tăng khi các công ty áp dụng những công cụ lập trình được AI hỗ trợ, nhất là khi các công cụ này ngày càng hoàn thiện hơn. Theo nền tảng phát triển phần mềm GitHub của Microsoft, ngay từ năm 2023, trong các dự án có sử dụng AI, công cụ này đã đảm nhận việc viết gần một nửa tổng lượng mã nguồn.

Một số chuyên gia AI cho rằng tỷ lệ mã nguồn do AI viết trên toàn bộ nền tảng GitHub hiện đã vượt mốc 50%. Theo GitHub, nếu tốc độ này tiếp diễn, trong vòng hai năm tới, phần lớn mã nguồn được đẩy lên GitHub có thể sẽ do AI viết.

Các nhà nghiên cứu thị trường lao động cho rằng trong bối cảnh này, nghề lập trình đang chuyển mình thay vì biến mất. Dữ liệu từ Indeed Hiring Lab - bộ phận nghiên cứu kinh tế của công ty tuyển dụng Indeed - cho thấy số lượng tin tuyển dụng lập trình viên phần mềm tại Mỹ đã tăng gần 15% kể từ tháng 2/2025, đi ngược lại xu hướng chung của thị trường việc làm cũng như các dữ liệu về hoạt động lập trình.

Một số chuyên gia kinh tế coi sự phục hồi của số lượng tin tuyển dụng trong ngành phần mềm là minh chứng cho cái nhìn lạc quan về tác động của AI đối với thị trường việc làm. Ông Eric Kutcher, Chủ tịch khu vực Bắc Mỹ của công ty nghiên cứu McKinsey, cho biết khi các công ty tạo ra lượng mã nguồn lớn hơn bao giờ hết, nhu cầu đối với các lập trình viên biết làm việc cùng AI vẫn duy trì ở mức cao.

Một nghiên cứu gần đây về AI và tương lai việc làm của Viện Toàn cầu McKinsey cho thấy sự sụt giảm trước đó trong lĩnh vực phát triển phần mềm không hoàn toàn do AI gây ra. Mặc dù những năm gần đây AI đã tự động hóa nhiều tác vụ phát triển phần mềm, nhưng sự phục hồi hiện tại diễn ra sau khi thị trường trải qua đợt sụt giảm mạnh từ đỉnh cao tuyển dụng năm 2022 - thời điểm các công ty công nghệ thu hẹp quy mô sau làn sóng tuyển dụng ồ ạt trong đại dịch COVID-19.

Tuy nhiên, ngay cả sau khi phục hồi, số lượng tin tuyển dụng cho vị trí phát triển phần mềm vẫn thấp hơn khoảng 27,5% so với mức trước đại dịch, theo dữ liệu từ Indeed Hiring Lab. Đáng chú ý, sự gia tăng này tập trung vào các vai trò cấp cao và những vị trí đòi hỏi nhiều kinh nghiệm, đặc biệt là các vị trí liên quan đến AI. Indeed Hiring Lab nhận thấy các vai trò cấp cao chiếm tới 71% mức tăng trưởng về số lượng tin tuyển dụng phát triển phần mềm trong giai đoạn từ tháng 5/2025 đến tháng 5/2026. Các chức danh công việc có đề cập đến AI chiếm 37% trong mức tăng trưởng này.

Những công cụ AI có thể đang giúp các công ty tạo ra mã nguồn nhanh hơn so với khả năng tự thực hiện của những lập trình viên. Theo lãnh đạo GitHub, về lâu dài, có tới 80% lượng mã nguồn có thể do AI viết, nhất là khi các lập trình viên ngày càng quen thuộc với việc sử dụng các công cụ này. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa với việc nhu cầu nhân lực sẽ tập trung vào những người có khả năng đánh giá mã nguồn hoặc các vấn đề do AI tạo ra, cũng như kết nối những công cụ mới với hệ thống công nghệ tổng thể của tổ chức.

Bà Sneha Puri, chuyên gia kinh tế tại Indeed Hiring Lab, cho biết các công ty đang nhận ra rằng dù AI có thể đảm nhận một số tác vụ lập trình kỹ thuật, họ vẫn cần những lập trình viên để giám sát công việc, tinh chỉnh sản phẩm và hỗ trợ khách hàng tích hợp công nghệ vào hoạt động thường nhật. Một ví dụ điển hình là nhu cầu ngày càng tăng đối với nhân sự có khả năng giúp doanh nghiệp ứng dụng các công cụ AI, thay vì chỉ dừng lại ở việc xây dựng chúng.

Hiện tại, những yếu tố như bà Puri đã đề cập đang giúp các lập trình viên phần mềm trở thành nhóm hưởng lợi trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi thị trường lao động do AI dẫn dắt. Một phân tích gần đây của chuyên gia kinh tế Steve Rattner dựa trên dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy, lập trình viên phần mềm nằm trong số các nhóm ngành nghề có mức tăng trưởng tích cực trong giai đoạn từ tháng 5/2023-tháng 5/2025. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chỉ tương đương với mức trung bình của toàn bộ các ngành nghề và thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng của các công việc lao động chân tay truyền thống liên quan đến việc xây dựng những trung tâm dữ liệu AI.

Các nhà nghiên cứu tại Anthropic nhận thấy rằng ngay cả khi có sự tự động hóa, con người vẫn đóng vai trò thiết yếu trong việc giám sát quy trình tự động và cung cấp các dữ liệu đầu vào cần thiết. Dù vậy, họ cũng cảnh báo rằng "không có gì đảm bảo chắc chắn rằng mô hình này sẽ tiếp diễn trong tương lai".

Báo cáo Chỉ số AI năm 2026 của Đại học Stanford cho thấy tỷ lệ việc làm trong các lĩnh vực chịu ảnh hưởng của AI đối với nhóm nhân sự từ 22-25 tuổi đã giảm 16% kể từ khi AI tạo sinh (generative AI) bùng nổ; trong đó, các lập trình viên mới vào nghề ghi nhận mức sụt giảm việc làm lớn hơn, lên tới 20%, trong khi quy mô nhân sự ở các vị trí lập trình viên cấp cao lại gia tăng.

Sự thay đổi này khiến con đường gia nhập ngành phát triển phần mềm trở nên khó khăn hơn đối với sinh viên mới tốt nghiệp, ngay cả khi nhu cầu tuyển dụng lao động giàu kinh nghiệm đang tăng lên. Bà Puri cho rằng sinh viên nên làm quen với các công cụ AI nhưng không được bỏ qua những kỹ năng cốt lõi cần thiết khi làm việc với chúng.

Mặc dù việc dự báo tăng trưởng việc làm trong kỷ nguyên AI gặp nhiều khó khăn, nhưng triển vọng dài hạn đối với các lập trình viên vẫn rất khả quan theo báo cáo tháng 8/2026 của Cục Thống kê Lao động Mỹ. Cơ quan này dự báo việc làm cho lập trình viên sẽ tăng 10% trong giai đoạn 2025-2035, với số lượng việc làm tăng từ khoảng 1,72 triệu lên 1,89 triệu, tương đương mức tăng thêm khoảng 174.700 vị trí./.