Nhật Bản xác lập nguyên tắc bảo vệ giọng nói trước bản sao AI

Tòa án Tokyo, Nhật Bản, lần đầu xác lập nguyên tắc giọng nói của con người có thể được pháp luật, tương tự quyền đối với hình ảnh chân dung, trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được sử dụng để mô phỏng và khai thác giọng nói.

Phan An
01/10/2026
14:00
Diễn viên lồng tiếng Nhật Bản Kenjiro Tsuda, người khởi kiện TikTok liên quan các video sử dụng giọng nói được cho là mô phỏng giọng của ông bằng AI. (Ảnh: Nikkei Asia)
Diễn viên lồng tiếng Nhật Bản Kenjiro Tsuda, người khởi kiện TikTok liên quan các video sử dụng giọng nói được cho là mô phỏng giọng của ông bằng AI. (Ảnh: Nikkei Asia)

Ngày 30/9, Tòa án Tokyo, Nhật Bản, phán quyết rằng giọng nói của con người được bảo vệ theo quyền khai thác hình ảnh cá nhân, tương tự quyền đối với hình ảnh chân dung. Đây là phán quyết đầu tiên tại Nhật Bản xác lập nguyên tắc này, trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) được sử dụng ngày càng nhiều để mô phỏng giọng nói của con người.

Phán quyết trên được đưa ra sau khi diễn viên lồng tiếng nổi tiếng Kenjiro Tsuda khởi kiện nền tảng TikTok liên quan đến các video sử dụng giọng nói do AI tạo ra mà ông cho rằng mô phỏng chất giọng trầm đặc trưng của mình.

Trong phán quyết, Tòa án Tokyo khẳng định giọng nói của một người có thể được pháp luật bảo vệ khi việc sử dụng nhằm khai thác giá trị thương mại. Thẩm phán chủ tọa Aya Takahashi cho rằng giọng nói, cũng như khuôn mặt, là một yếu tố mang tính biểu tượng cho cá tính của mỗi người. Do đó, việc sử dụng trái phép giọng nói của người biểu diễn có thể bị xem là xâm phạm quyền khai thác hình ảnh cá nhân.

Tuy nhiên, tòa bác yêu cầu của ông Tsuda buộc TikTok gỡ bỏ các video gây tranh cãi. Theo tòa, người dùng ẩn danh đăng tải các video này đã tự xóa tài khoản và nội dung vài tháng sau khi vụ kiện bắt đầu, vì vậy TikTok không còn nghĩa vụ phải gỡ bỏ video.

Luật sư của ông Tsuda cho biết ông sẽ không kháng cáo phán quyết.

Ông Tsuda, 55 tuổi, được biết đến nhiều nhất với vai trò lồng tiếng cho nhân vật Kento Nanami trong loạt anime "Jujutsu Kaisen". 

Theo hồ sơ vụ kiện, từ tháng 7/2024 đến tháng 9/2025, một người dùng ẩn danh đã đăng tải 188 video về truyền thuyết đô thị và những câu chuyện huyền bí trên TikTok. Các video sử dụng giọng đọc trầm được cho là giống với chất giọng của ông Tsuda. 

Phía nguyên đơn cho rằng những video này có thể khiến người xem hiểu nhầm rằng giọng nói trong video là của ông Tsuda, đồng thời giúp tài khoản TikTok gia tăng giá trị thương mại. Theo hồ sơ vụ kiện, người đăng video được cho là thu về khoảng 500.000-750.000 yen (3.200-4.800 USD) mỗi tháng.

TikTok đã bác bỏ lập luận trên, cho rằng phần lồng tiếng chỉ sử dụng một "giọng nam thông thường". Người đăng video cũng khẳng định hệ thống AI được huấn luyện bằng giọng nói của một người bạn. Phía TikTok đồng thời lập luận rằng vụ kiện không còn cơ sở thực tế do tài khoản liên quan đã bị xóa trước ngày 29/6.

Tòa án Tokyo, nơi đưa ra phán quyết xác lập nguyên tắc giọng nói của một người có thể được bảo vệ theo quyền khai thác hình ảnh cá nhân. (Ảnh: mainichi.jp)
Tòa án Tokyo, nơi đưa ra phán quyết xác lập nguyên tắc giọng nói của một người có thể được bảo vệ theo quyền khai thác hình ảnh cá nhân. (Ảnh: mainichi.jp)

 Nhật Bản hiện chưa có quy định pháp luật rõ ràng về quyền đối với giọng nói. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Nhật Bản gần đây đã ban hành hướng dẫn cho rằng việc đăng tải lên mạng xã hội các video sử dụng giọng nói tương tự người thật để tạo doanh thu có thể cấu thành hành vi xâm phạm quyền lợi.

Phán quyết mới của Tòa án Tokyo vì vậy được chú ý trong bối cảnh công nghệ AI mô phỏng giọng nói đang đặt ra nhiều lo ngại đối với giới nghệ sĩ trên toàn thế giới. Tại Nhật Bản, vấn đề này đặc biệt được quan tâm trong ngành công nghiệp hoạt hình, nơi các diễn viên lồng tiếng có vai trò quan trọng và sở hữu lượng người hâm mộ lớn./. 

Tin cùng chuyên mục

Trí tuệ nhân tạo: OpenAI bước vào cuộc đua AI tự hành

Trí tuệ nhân tạo: OpenAI bước vào cuộc đua AI tự hành

Ngày 29/9, công ty OpenAI đã chính thức ra mắt các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI agent) “Dots”, với khả năng hoạt động liên tục và tự động thực hiện các mục tiêu của người dùng xuyên suốt nhiều ứng dụng. Động thái này đánh dấu bước tiến sâu hơn của OpenAI vào thị trường đầy tiềm năng, đồng thời gia tăng cạnh tranh với tập đoàn Meta trong cuộc đua thương mại hóa các giải pháp AI tự hành.

Australia cảnh báo rủi ro từ AI đối với báo chí

Australia cảnh báo rủi ro từ AI đối với báo chí

Bộ Truyền thông Australia cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra "rủi ro nghiêm trọng" đối với sự tồn vong của ngành báo chí, khi các "ông lớn" công nghệ liên tục thu thập nội dung tin tức để cung cấp dữ liệu cho chatbot mà không trả phí.

Hơn 50% dân số Trung Quốc sử dụng AI tạo sinh

Hơn 50% dân số Trung Quốc sử dụng AI tạo sinh

Số người sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh tại Trung Quốc đã vượt 700 triệu người vào cuối tháng 6/2026, tương đương hơn 50% dân số sử dụng Internet, cho thấy công nghệ này đang được phổ cập nhanh chóng và ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống cũng như sản xuất.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò ứng dụng công nghệ và số hóa, đưa lịch sử hào hùng đến gần hơn với công chúng

Hệ thống thuyết minh tự động gồm 8 ngôn ngữ giúp du khách giới thiệu các hiện vật tại di tích. Khi đến gần từng hiện vật tương ứng, du khách chỉ cần bấm số trên thiết bị để nghe nội dung hướng dẫn chi tiết và thuận tiện nhất. (Ảnh: Phan Phương/TTXVN)

Di tích Nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa nội dung trưng bày, góp phần đổi mới phương thức tiếp cận lịch sử. Các nền tảng số, hình ảnh, tư liệu trực quan và công nghệ tương tác giúp du khách chủ động khám phá câu chuyện về di tích, nhân vật và sự kiện lịch sử, làm tăng sức hấp dẫn của điểm đến, góp phần lan tỏa giá trị di sản đến công chúng.

Nhật Bản tăng tốc AI và robot trước bài toán nhân lực

Nhật Bản tăng tốc AI và robot trước bài toán nhân lực

Trước nguy cơ thiếu hụt lao động trầm trọng khi làn sóng già hóa chạm đỉnh vào năm 2040, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản trong Sách Trắng 2026 đã nhấn mạnh việc khẩn trương đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot trong ngành y tế và chăm sóc người cao tuổi.