Nhật Bản xác lập nguyên tắc bảo vệ giọng nói trước bản sao AI

Tòa án Tokyo, Nhật Bản, lần đầu xác lập nguyên tắc giọng nói của con người có thể được pháp luật, tương tự quyền đối với hình ảnh chân dung, trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được sử dụng để mô phỏng và khai thác giọng nói.

Phan An
01/10/2026
14:00
Diễn viên lồng tiếng Nhật Bản Kenjiro Tsuda, người khởi kiện TikTok liên quan các video sử dụng giọng nói được cho là mô phỏng giọng của ông bằng AI. (Ảnh: Nikkei Asia)
Diễn viên lồng tiếng Nhật Bản Kenjiro Tsuda, người khởi kiện TikTok liên quan các video sử dụng giọng nói được cho là mô phỏng giọng của ông bằng AI. (Ảnh: Nikkei Asia)

Ngày 30/9, Tòa án Tokyo, Nhật Bản, phán quyết rằng giọng nói của con người được bảo vệ theo quyền khai thác hình ảnh cá nhân, tương tự quyền đối với hình ảnh chân dung. Đây là phán quyết đầu tiên tại Nhật Bản xác lập nguyên tắc này, trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) được sử dụng ngày càng nhiều để mô phỏng giọng nói của con người.

Phán quyết trên được đưa ra sau khi diễn viên lồng tiếng nổi tiếng Kenjiro Tsuda khởi kiện nền tảng TikTok liên quan đến các video sử dụng giọng nói do AI tạo ra mà ông cho rằng mô phỏng chất giọng trầm đặc trưng của mình.

Trong phán quyết, Tòa án Tokyo khẳng định giọng nói của một người có thể được pháp luật bảo vệ khi việc sử dụng nhằm khai thác giá trị thương mại. Thẩm phán chủ tọa Aya Takahashi cho rằng giọng nói, cũng như khuôn mặt, là một yếu tố mang tính biểu tượng cho cá tính của mỗi người. Do đó, việc sử dụng trái phép giọng nói của người biểu diễn có thể bị xem là xâm phạm quyền khai thác hình ảnh cá nhân.

Tuy nhiên, tòa bác yêu cầu của ông Tsuda buộc TikTok gỡ bỏ các video gây tranh cãi. Theo tòa, người dùng ẩn danh đăng tải các video này đã tự xóa tài khoản và nội dung vài tháng sau khi vụ kiện bắt đầu, vì vậy TikTok không còn nghĩa vụ phải gỡ bỏ video.

Luật sư của ông Tsuda cho biết ông sẽ không kháng cáo phán quyết.

Ông Tsuda, 55 tuổi, được biết đến nhiều nhất với vai trò lồng tiếng cho nhân vật Kento Nanami trong loạt anime "Jujutsu Kaisen". 

Theo hồ sơ vụ kiện, từ tháng 7/2024 đến tháng 9/2025, một người dùng ẩn danh đã đăng tải 188 video về truyền thuyết đô thị và những câu chuyện huyền bí trên TikTok. Các video sử dụng giọng đọc trầm được cho là giống với chất giọng của ông Tsuda. 

Phía nguyên đơn cho rằng những video này có thể khiến người xem hiểu nhầm rằng giọng nói trong video là của ông Tsuda, đồng thời giúp tài khoản TikTok gia tăng giá trị thương mại. Theo hồ sơ vụ kiện, người đăng video được cho là thu về khoảng 500.000-750.000 yen (3.200-4.800 USD) mỗi tháng.

TikTok đã bác bỏ lập luận trên, cho rằng phần lồng tiếng chỉ sử dụng một "giọng nam thông thường". Người đăng video cũng khẳng định hệ thống AI được huấn luyện bằng giọng nói của một người bạn. Phía TikTok đồng thời lập luận rằng vụ kiện không còn cơ sở thực tế do tài khoản liên quan đã bị xóa trước ngày 29/6.

Tòa án Tokyo, nơi đưa ra phán quyết xác lập nguyên tắc giọng nói của một người có thể được bảo vệ theo quyền khai thác hình ảnh cá nhân. (Ảnh: mainichi.jp)
Tòa án Tokyo, nơi đưa ra phán quyết xác lập nguyên tắc giọng nói của một người có thể được bảo vệ theo quyền khai thác hình ảnh cá nhân. (Ảnh: mainichi.jp)

 Nhật Bản hiện chưa có quy định pháp luật rõ ràng về quyền đối với giọng nói. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Nhật Bản gần đây đã ban hành hướng dẫn cho rằng việc đăng tải lên mạng xã hội các video sử dụng giọng nói tương tự người thật để tạo doanh thu có thể cấu thành hành vi xâm phạm quyền lợi.

Phán quyết mới của Tòa án Tokyo vì vậy được chú ý trong bối cảnh công nghệ AI mô phỏng giọng nói đang đặt ra nhiều lo ngại đối với giới nghệ sĩ trên toàn thế giới. Tại Nhật Bản, vấn đề này đặc biệt được quan tâm trong ngành công nghiệp hoạt hình, nơi các diễn viên lồng tiếng có vai trò quan trọng và sở hữu lượng người hâm mộ lớn./. 

Tin cùng chuyên mục

Bảo vệ bản quyền trong bối cảnh AI tạo sinh

Bảo vệ bản quyền trong bối cảnh AI tạo sinh

Huấn luyện AI từ dữ liệu chưa cấp phép đặt ra thách thức lớn về quyền tác giả. Đây cũng là một trong những nội dung được trao đổi tại Hội thảo về bảo hộ quyền tác giả và các biện pháp chống vi phạm bản quyền trong ngành công nghiệp nội dung, do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả phối hợp tổ chức ngày 20/11, tại Hà Nội.

Cảnh báo rủi ro sức khỏe từ lời khuyên của AI

Cảnh báo rủi ro sức khỏe từ lời khuyên của AI

Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc (KCA) vừa công bố kết quả khảo sát mới cho thấy, hơn một nửa số người Hàn Quốc tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc điều trị dựa trên các câu trả lời của chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh đã gặp các tác dụng phụ hoặc các vấn đề sức khỏe.

Hàn Quốc cảnh báo khẩn cấp lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trong Java

Hàn Quốc cảnh báo khẩn cấp lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trong Java

Hàn Quốc ngày 18/11 khuyến cáo các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp khẩn trương rà soát, cập nhật hệ thống sau khi phát hiện lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trong Java - ngôn ngữ lập trình được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống thông tin công cộng và doanh nghiệp. Lỗ hổng này có thể cho phép tin tặc thực thi mã độc từ xa mà không cần xác thực, tiềm ẩn nguy cơ đánh cắp dữ liệu và gián đoạn dịch vụ.

Singapore tăng kiểm soát kinh doanh chip AI

Singapore tăng kiểm soát kinh doanh chip AI

Singapore đang tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh và trung chuyển các sản phẩm công nghệ cao, nhằm bảo đảm nước này tiếp tục là trung tâm kinh doanh và thương mại quốc tế đáng tin cậy ở Đông Nam Á. Thông điệp được Singapore đưa ra trong bối cảnh Mỹ tăng cường siết chặt các quy định kiểm soát xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo (AI), sau những diễn biến liên quan đến tập đoàn Nvidia của Mỹ.