Phát triển mô hình AI giải mã “ngôn ngữ của não bộ”

Một công ty khởi nghiệp công nghệ thần kinh của Israel vừa công bố mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng giải mã các tín hiệu điện của não người, hứa hẹn tạo ra bước đột phá trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý thần kinh và tâm thần như trầm cảm, rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), Parkinson hay Alzheimer.

Thanh Bình
06/08/2026
13:09
Mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng giải mã các tín hiệu điện của não người (Ảnh: ScienceDaily)
Mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng giải mã các tín hiệu điện của não người (Ảnh: ScienceDaily)

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, sau hơn 6 năm âm thầm nghiên cứu, công ty khởi nghiệp Hemispheric đã giới thiệu nền tảng AI mang tên Descartes. Descartes được huấn luyện để diễn giải các tín hiệu điện của não theo cách tương tự như các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) xử lý văn bản hoặc các hệ thống thị giác máy tính phân tích hình ảnh. Mục tiêu là tạo ra phương pháp đánh giá chức năng não bộ một cách định lượng, khách quan và không xâm lấn.

Ông Hagai Lalazar, Giám đốc điều hành Hemispheric, cho biết dù não là cơ quan phức tạp nhất của con người và là nguyên nhân của nhiều gánh nặng bệnh tật, việc chẩn đoán các rối loạn thần kinh và tâm thần hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên bảng câu hỏi và đánh giá chủ quan của bác sĩ.

Theo ông, trong lĩnh vực tâm thần học, bệnh nhân vẫn thường được hỏi cảm nhận của bản thân, còn các bác sĩ thần kinh vẫn sử dụng nhiều bài kiểm tra lâm sàng truyền thống. Điều này khiến việc chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị còn phụ thuộc nhiều vào quá trình thử - sai kéo dài.

Để khắc phục hạn chế đó, Hemispheric đã xây dựng mạng lưới thu thập dữ liệu não bộ lớn nhất thế giới bằng phương pháp không xâm lấn. Trong 7 năm qua, công ty đã thu thập dữ liệu điện não đồ (EEG) từ khoảng 100.000 tình nguyện viên tại nhiều trung tâm ở châu Á, Israel và thành phố Boston (Mỹ). Mô hình AI Descartes được huấn luyện trên hơn 250.000 giờ dữ liệu EEG, xử lý khoảng 6 tỷ tham số, tạo thành một trong những bộ dữ liệu về hoạt động não bộ lớn nhất từng được xây dựng cho AI.

Điện não đồ (EEG) là công nghệ đã được sử dụng hơn một thế kỷ để ghi nhận hoạt động điện của não thông qua các điện cực đặt trên da đầu. Tuy nhiên, phương pháp này vốn gặp nhiều hạn chế về độ phân giải không gian cũng như khả năng diễn giải dữ liệu thành thông tin hữu ích phục vụ điều trị.

Theo ông Gidi Littwin, thách thức lớn nhất là tín hiệu não giữa các cá nhân có sự khác biệt rất lớn. Tuy nhiên, khi có đủ lượng dữ liệu khổng lồ, AI có thể học được các quy luật chung, từ đó xác định chính xác hơn trạng thái hoạt động của não.

AI có thể xác định chính xác hơn trạng thái hoạt động của não (Ảnh: cshl.edu)
AI có thể xác định chính xác hơn trạng thái hoạt động của não (Ảnh: cshl.edu)

Quá trình kiểm tra bằng nền tảng Descartes khá đơn giản. Người tham gia chỉ cần đội một mũ EEG khô có hình dáng tương tự mũ bảo hiểm xe đạp trong khoảng 15 phút, đồng thời thực hiện các bài kiểm tra thần kinh được thiết kế dưới dạng trò chơi trên máy tính bảng hoặc điện thoại. Hệ thống AI sẽ phân tích phản ứng của não đối với từng nhiệm vụ để xây dựng "hồ sơ thần kinh" riêng của mỗi người. Theo Hemispheric, hồ sơ này có thể giúp bác sĩ dự đoán khả năng đáp ứng của bệnh nhân với từng phương pháp điều trị, từ đó cá thể hóa quá trình chăm sóc thay vì áp dụng cùng một phác đồ cho tất cả bệnh nhân./.

Tin cùng chuyên mục

Ứng dụng AI phát triển thương hiệu Việt

Ứng dụng AI phát triển thương hiệu Việt

Ngày 9/10 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đồng hành cùng Tập đoàn Chicilon tổ chức Lễ ra mắt Nền tảng Tăng trưởng Thương hiệu NEX Brain™, nhằm thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động xây dựng, quản trị và phát triển thương hiệu...

Hơn 31.000 email lừa đảo lợi dụng dịch vụ xác thực Microsoft

Hơn 31.000 email lừa đảo lợi dụng dịch vụ xác thực Microsoft

Kaspersky phát hiện chiến dịch email lừa đảo sử dụng liên kết hợp lệ của Microsoft để dẫn người dùng tới trang web độc hại. Kẻ gian còn chèn thông điệp giả mạo vào thông báo thật của dịch vụ, khiến người nhận khó phát hiện nguy cơ đánh cắp dữ liệu.

Ngành xuất bản tìm cách xác thực "sách do con người sáng tác" trước làn sóng AI

Ngành xuất bản tìm cách xác thực "sách do con người sáng tác" trước làn sóng AI

Làn sóng nghi vấn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác đang thúc đẩy ngành xuất bản quốc tế tìm cách xác thực sách do con người viết nhằm bảo vệ uy tín tác giả và củng cố niềm tin độc giả. Tuy nhiên, khi ranh giới giữa hỗ trợ sáng tác và tạo nội dung bằng AI ngày càng khó phân định, những nhãn chứng nhận này vẫn phải đối mặt với bài toán về tính minh bạch và khả năng kiểm chứng.

Cuộc cách mạng mang tên AI của các ứng dụng giao đồ ăn

Các ứng dụng giao đồ ăn như DoorDash và Uber Eats đang đứng trước cuộc chuyển mình mang tính bước ngoặt.

Các ứng dụng giao đồ ăn như DoorDash và Uber Eats đã thay đổi thói quen ăn uống của thực khách cũng như cách thức vận hành của các nhà hàng. Tuy vậy, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể buộc ngành này phải đối mặt với một cuộc chuyển mình mang tính bước ngoặt.

Hà Nội gỡ “điểm nghẽn” giao thông từ trung tâm điều hành

Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số trong quản lý, điều hành giao thông, góp phần xử lý một trong những “điểm nghẽn” lớn của đô thị. Việc khai thác AI, dữ liệu thời gian thực đang từng bước cụ thể hóa Nghị quyết 57 trong quản trị giao thông Thủ đô.

Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số trong quản lý, điều hành giao thông, góp phần xử lý một trong những “điểm nghẽn” lớn của đô thị. Việc khai thác AI, dữ liệu thời gian thực đang từng bước cụ thể hóa Nghị quyết 57 trong quản trị giao thông Thủ đô.

Từ dữ liệu đến ứng dụng - Hải Phòng tìm lời giải cho AI

Từ dữ liệu đến ứng dụng - Hải Phòng tìm lời giải cho AI

Hải Phòng đang từng bước hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, nền tảng tích hợp và các điều kiện cần thiết để đưa trí tuệ nhân tạo vào quản lý, điều hành và sản xuất, kinh doanh. Trong đó, chất lượng, khả năng kết nối và khai thác dữ liệu được xác định là yếu tố quan trọng để các ứng dụng AI phát huy hiệu quả.

Có gì ở Triển lãm Robot Hà Nội 2026?

Có gì ở Triển lãm Robot Hà Nội 2026?

Triển lãm Robot Hà Nội 2026 quy tụ hàng trăm mẫu robot, mang đến cơ hội để người xem, đặc biệt là các bạn học sinh, sinh viên trải nghiệm những công nghệ đang định hình tương lai. Sự kiện do Sở Khoa học Công nghệ Hà Nội chủ trì với sự tham gia của Trung tâm Chuyển đổi số thành phố Hà Nội nhằm thực hiện chủ trưởng Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia.

Hoàn thiện Mô hình lưu trữ, sản xuất thông tin tư liệu video

Hoàn thiện Mô hình lưu trữ, sản xuất thông tin tư liệu video

Chiều 8/10, Chi hội Nhà báo Trung tâm Nội dung số và truyền thông, TTXVN tổ chức tọa đàm “Hoàn thiện Mô hình lưu trữ, sản xuất thông tin tư liệu video”. Đây là một nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động sản xuất thông tin số trong giai đoạn hiện nay.