EU siết “vòng kim cô” với AI, Big Tech đối mặt chế tài chưa từng có

Liên minh châu Âu (EU) sẽ chính thức bước vào giai đoạn thực thi các quy định quan trọng nhất của Đạo luật AI (AI Act) từ ngày 2/8, trao cho cơ quan quản lý quyền giám sát các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến và áp dụng mức phạt lên tới 7% doanh thu toàn cầu đối với doanh nghiệp vi phạm.

Thanh Phương
01/08/2026
12:32
EU sẽ giám sát các mô hình AI tiên tiến và phạt doanh nghiệp vi phạm tới 7% doanh thu toàn cầu . Ảnh: TechCrunch/TTXVN
EU sẽ giám sát các mô hình AI tiên tiến và phạt doanh nghiệp vi phạm tới 7% doanh thu toàn cầu . Ảnh: TechCrunch/TTXVN
Đây được xem là bước ngoặt trong quá trình triển khai bộ khung pháp lý toàn diện đầu tiên trên thế giới về quản lý AI, được EU thông qua năm 2024 và thực hiện theo lộ trình nhiều giai đoạn. Theo quy định mới, các mô hình AI có mục đích sử dụng chung như chatbot sẽ chịu sự giám sát trực tiếp của Văn phòng AI thuộc Ủy ban châu Âu (EC). Cơ quan này có quyền yêu cầu doanh nghiệp cung cấp quyền truy cập vào mô hình AI để đánh giá mức độ tuân thủ, thậm chí trong một số trường hợp có thể yêu cầu tiếp cận trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường. Nếu phát hiện rủi ro đối với an toàn hoặc quyền lợi của người dùng mà doanh nghiệp không khắc phục, EU có thể yêu cầu hạn chế hoặc đình chỉ việc triển khai mô hình AI trên toàn khối.

Đạo luật AI áp dụng cách tiếp cận dựa trên mức độ rủi ro, trong đó các hệ thống có nguy cơ cao phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt hơn về minh bạch, an toàn và bảo vệ các quyền cơ bản của con người. Từ ngày 2/8, mọi nội dung do AI tạo ra, bao gồm cả deepfake, phải được gắn nhãn nhận diện rõ ràng. Các chatbot và hệ thống AI cũng phải thông báo cho người dùng rằng họ đang tương tác với trí tuệ nhân tạo. Những hệ thống đã được triển khai trước đó có thời hạn đến ngày 2/12 để hoàn tất việc điều chỉnh theo quy định mới, ngoại trừ các sản phẩm phục vụ mục đích nghệ thuật, sáng tạo, châm biếm hoặc hư cấu.

Đạo luật đồng thời cấm một số hình thức ứng dụng AI được đánh giá có nguy cơ cao, như dự báo hành vi phạm tội (predictive policing), nhận diện cảm xúc tại nơi làm việc hoặc trường học và các hệ thống có khả năng thao túng hành vi con người. Đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng nhất, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 35 triệu euro (khoảng 40 triệu USD) hoặc 7% doanh thu toàn cầu, tùy theo mức nào cao hơn. Các vi phạm khác có thể bị xử phạt tới 15 triệu euro hoặc 3% doanh thu toàn cầu, đồng thời doanh nghiệp cũng có thể bị xử lý nếu cản trở hoặc không hợp tác với quá trình điều tra của cơ quan chức năng.

Theo các quan chức EU, việc trao thêm quyền cho cơ quan quản lý sẽ giúp khắc phục những khó khăn từng gặp phải trong quá trình tiếp cận và đánh giá các mô hình AI tiên tiến do doanh nghiệp nước ngoài phát triển, đồng thời tăng cường năng lực giám sát đối với những công nghệ có ảnh hưởng ngày càng lớn đến xã hội. Trong giai đoạn tiếp theo, EU sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi thực thi Đạo luật AI. Từ tháng 12 năm nay, khối sẽ cấm các hệ thống AI tạo deepfake khiêu dâm, sau làn sóng tranh cãi liên quan đến chatbot Grok của tỷ phú Elon Musk. Các quy định đối với nhóm AI có rủi ro cao sẽ lần lượt có hiệu lực từ cuối năm 2027 và năm 2028, nhằm tạo thêm thời gian để doanh nghiệp chuẩn bị và đáp ứng các tiêu chuẩn mới./.

Grok – chatbot AI của xAI, một trong những nền tảng AI nằm trong phạm vi điều chỉnh của Đạo luật AI (AI Act) mà EU bắt đầu siết chặt thực thi. Ảnh: TechCrunch/TTXVN
Grok – chatbot AI của xAI, một trong những nền tảng AI nằm trong phạm vi điều chỉnh của Đạo luật AI (AI Act) mà EU bắt đầu siết chặt thực thi. Ảnh: TechCrunch/TTXVN

Thanh Phương

Tin cùng chuyên mục

Ngày Chuyển đổi số quốc gia: Đánh thức tư duy công nghệ

Ngày Chuyển đổi số quốc gia: Đánh thức tư duy công nghệ

Chương trình thu hút khoảng 300 học sinh khối Trung học cơ sở tham gia, nhằm tạo cơ hội để thiếu nhi tại các địa bàn còn khó khăn tiếp cận khoa học, công nghệ, tư duy sáng tạo và các hoạt động STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học).

Biến khoa học - công nghệ thành động lực tăng trưởng mới của Đắk Lắk

Biến khoa học - công nghệ thành động lực tăng trưởng mới của Đắk Lắk

Sở Khoa học và Công nghệ Đắk Lắk tổ chức Hội thảo khoa học cấp tỉnh về mô hình tăng trưởng mới sau hợp nhất, với trọng tâm là tái cơ cấu kinh tế và phát huy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Hội thảo tập trung nhận diện những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp đưa khoa học, công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và quản trị, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Hưng Yên gieo mầm sáng tạo cho trẻ mầm non từ giáo dục STEM/STEAM

Nhiều trường học cấp mầm non tại Hưng Yên đã và đang đẩy mạnh giáo dục STEM, STEAM (tích hợp giữa Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học và Nghệ thuật) theo hướng gắn với thực tiễn, tích hợp và phát huy vai trò chủ động của học sinh. Qua đó, giúp trẻ kết nối kiến thức với cuộc sống, phát triển tư duy sáng tạo, kĩ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

Nhiều trường học cấp mầm non tại Hưng Yên đã và đang đẩy mạnh giáo dục STEM, STEAM (tích hợp giữa Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học và Nghệ thuật) theo hướng gắn với thực tiễn, tích hợp và phát huy vai trò chủ động của học sinh. Qua đó, giúp trẻ kết nối kiến thức với cuộc sống, phát triển tư duy sáng tạo, kĩ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

Những thiết bị gia đình quen thuộc trở thành "trợ lý" phục hồi

Những thiết bị gia đình quen thuộc trở thành "trợ lý" phục hồi

Những công nghệ dân dụng tương đối đơn giản, từ hệ thống nhà thông minh, robot hút bụi đến thiết bị lọc không khí, đang được Israel ứng dụng vào quá trình phục hồi chức năng cho binh sĩ và dân thường bị thương, giúp họ giảm phụ thuộc vào người khác và từng bước trở lại cuộc sống bình thường.

Thủ tướng Italy đăng ký độc quyền... giọng nói để chống deepfake

Thủ tướng Italy đăng ký độc quyền... giọng nói để chống deepfake

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đã nộp đơn lên Văn phòng Sở hữu trí tuệ Liên minh châu Âu (EUIPO) để đăng ký bảo hộ thương hiệu giọng nói nhằm tự bảo vệ trước nguy cơ giọng nói bị sử dụng để tạo ra các sản phẩm giả mạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), hay còn gọi là deepfake.

Nhật Bản xây dựng mô hình trung tâm dữ liệu ngầm đầu tiên

Nhật Bản xây dựng mô hình trung tâm dữ liệu ngầm đầu tiên

Tập đoàn Mitsui Fudosan công bố kế hoạch tiên phong xây dựng trung tâm dữ liệu thương mại đầu tiên của Nhật Bản bên trong đường hầm ngầm bỏ hoang tại Kobe, tận dụng ưu thế về chi phí và an ninh để phục vụ nhu cầu hạ tầng số đang bùng nổ.

Giới đầu tư quốc tế "để mắt" tới ngành công nghiệp robot Trung Quốc

Các chuyến đi tới Trung Quốc đang thay đổi cách các nhà đầu tư quốc tế đánh giá về triển vọng của ngành công nghiệp robot Trung Quốc.

Các chuyến đi tới Trung Quốc đang thay đổi cách các nhà đầu tư quốc tế đánh giá về triển vọng của ngành công nghiệp robot Trung Quốc, cũng như khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Mỹ. Cùng với đó, điều này cũng cho thấy cục diện hiện nay của cuộc đua giữa các cường quốc công nghệ mà vị trí dẫn đầu sẽ thuộc về bên nào có chiến lược phát triển hợp lý và đầu tư kịp thời.