Bước đột phá trong ứng dụng khoa học công nghệ vào khám chữa bệnh

Ngày 3/8, Sở Y tế Hà Nội phối hợp cùng Hệ thống Y tế Vinmec tổ chức Lễ công bố thành công ca phẫu thuật robot từ xa hai chiều.

Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam, Hệ thống Y tế Vinmec vận hành thành công mạng lưới phẫu thuật robot từ xa hai chiều giữa Hà Nội và Cần Thơ, cho phép hai bệnh viện luân phiên đảm nhiệm vai trò trung tâm điều khiển và nơi tiếp nhận người bệnh. Thành tựu không chỉ đánh dấu bước tiến mới của ngoại khoa Việt Nam mà còn mở ra mô hình kết nối chuyên gia trên phạm vi toàn quốc, đưa kỹ thuật cao đến gần người bệnh hơn.

Mạng lưới được triển khai giữa Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City (Hà Nội) và Vinmec Cần Thơ. Ở ca phẫu thuật đầu tiên, các chuyên gia tại Hà Nội điều khiển hệ thống robot Toumai MT-1000 thực hiện phẫu thuật cho người bệnh ở Cần Thơ với khoảng cách hơn 1.700 km. Ngay sau đó, chiều điều khiển được đảo ngược khi Vinmec Cần Thơ trở thành đầu cầu điều khiển, thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân tại Hà Nội. Khác với các ca mổ từ xa đơn lẻ trước đây, mô hình này cho phép hai đầu cầu có thể luân phiên đảm nhiệm vai trò trung tâm điều khiển, hình thành mạng lưới ngoại khoa kết nối thay vì phụ thuộc vào một trung tâm duy nhất.

Ca bệnh đầu tiên là nữ bệnh nhân 15 tuổi được phát hiện u buồng trứng phải. Mục tiêu điều trị không chỉ là loại bỏ khối u mà còn bảo tồn tối đa mô buồng trứng nhằm duy trì chức năng nội tiết và khả năng sinh sản trong tương lai. Trong ca mổ, chuyên gia tại Hà Nội điều khiển robot từ xa, trong khi ê-kíp tại Cần Thơ trực tiếp phối hợp tại phòng mổ. Hình ảnh phóng đại cùng cánh tay robot linh hoạt giúp phẫu thuật viên thao tác chính xác, hạn chế tổn thương mô lành và giảm nguy cơ làm vỡ khối u.

Ca bệnh thứ hai là nam bệnh nhân 42 tuổi mắc ung thư gan trái trên nền viêm gan B mạn tính. Sau hội chẩn đa chuyên khoa, người bệnh được chỉ định cắt gan trái bằng nội soi và cắt túi mật nhằm điều trị triệt căn nhưng vẫn bảo tồn tối đa phần gan lành. Ở ca này, chiều điều khiển được đảo ngược: Vinmec Cần Thơ trở thành trung tâm điều khiển robot, trong khi ca phẫu thuật được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City. Đây cũng là lần đầu tiên tại Việt Nam mô hình phẫu thuật robot từ xa được triển khai theo chiều điều khiển ngược giữa hai trung tâm trong cùng một hệ thống.

Phát biểu tại lễ công bố, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội đánh giá đây là bước đột phá lớn của y học Việt Nam trong ứng dụng khoa học công nghệ vào khám chữa bệnh. Ông cho biết, lần đầu tiên các bác sĩ Việt Nam làm chủ công nghệ, phối hợp cùng hệ thống hạ tầng viễn thông để thực hiện thành công mô hình phẫu thuật robot từ xa hai chiều. Đến thời điểm diễn ra lễ công bố, Vinmec đã thực hiện thành công 4 ca phẫu thuật theo mô hình này.

“Việc triển khai thành công phẫu thuật robot từ xa hai chiều đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của hệ thống y tế. Sự kiện không chỉ là thành tựu công nghệ mà còn là minh chứng rõ nét cho định hướng phát triển y tế hiện đại của Thủ đô. Hệ thống y tế công và tư cần cùng hòa vào mạng lưới y tế Thủ đô, sử dụng tối đa nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc, bảo vệ và quản lý sức khỏe nhân dân", Giám đốc Sở Y tế Hà Nội chia sẻ.

Để một ca phẫu thuật từ xa diễn ra an toàn, cả hai đầu cầu phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về ngoại khoa, gây mê hồi sức, điều dưỡng phòng mổ, công nghệ thông tin, hệ thống dự phòng và quy trình xử trí tình huống khẩn cấp. Robot chỉ truyền tải chính xác thao tác của phẫu thuật viên, còn mọi quyết định chuyên môn và trách nhiệm an toàn vẫn thuộc về đội ngũ bác sĩ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Bình, Giám đốc Trung tâm Robot Tập đoàn Vinmec, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City cho biết, phẫu thuật robot từ xa hai chiều là bước tiến mới của ngoại khoa Việt Nam, hiện thực hóa mục tiêu "ngoại khoa không biên giới". Nếu phẫu thuật robot đã tạo nên cuộc cách mạng trong ngoại khoa thì công nghệ điều khiển từ xa tiếp tục xóa nhòa khoảng cách địa lý giữa bác sĩ và người bệnh. Các chuyên gia tại Hà Nội có thể điều khiển robot thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân ở Cần Thơ và ngược lại, giúp người dân ở mọi vùng miền được tiếp cận kỹ thuật cao mà không cần phải di chuyển đến các trung tâm lớn.

Theo Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện, Luật Thủ đô và các cơ chế mới đang tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển này. Từ ngày 1/8/2026, Sở Y tế Hà Nội được phân cấp cấp phép nhiều kỹ thuật chuyên môn đặc biệt; đồng thời được thừa nhận chứng chỉ hành nghề quốc tế của chuyên gia nước ngoài để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Ngành y tế Hà Nội đang xây dựng, tham mưu cho thành phố cho phép đội ngũ chuyên gia của các bệnh viện Trung ương, bệnh viện thành phố, trường đại học và hệ thống y tế tư nhân tham gia khám chữa bệnh tại nhiều cơ sở y tế khác nhau trên địa bàn, qua đó, khai thác hiệu quả nguồn lực hiện có.

Thành phố đang nghiên cứu cơ chế xây dựng giá dịch vụ y tế ứng dụng công nghệ cao, trong đó có khám chữa bệnh từ xa, tạo hành lang pháp lý cho các mô hình như phẫu thuật robot từ xa phát triển, mục tiêu lâu dài là đưa Hà Nội trở thành trung tâm y tế chất lượng cao, phát triển y tế thông minh và du lịch y tế để người dân trong nước cũng như quốc tế có thể tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại Việt Nam…/.