Bước phát triển ấn tượng của thành phố Cảng trên bản đồ đổi mới sáng tạo

Trong 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026, Hải Phòng đứng vị trí thứ 3, tăng 1 bậc so với năm 2025. Kết quả này đánh dấu bước phát triển ấn tượng của thành phố Cảng trên bản đồ đổi mới sáng tạo.

 Thăng hạng nhờ nội lực kinh tế và thể chế

Chỉ số PII 2026 được xây dựng với 52 chỉ số thành phần, chia thành 7 trụ cột, gồm 5 trụ cột đầu vào phản ánh các điều kiện tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; 2 trụ cột đầu ra phản ánh sản phẩm tri thức, sáng tạo, công nghệ và tác động của đổi mới sáng tạo. Năm 2026, Hải Phòng đạt 56,33 điểm và rút ngắn khoảng cách với Thành phố Hồ Chí Minh còn 1,97 điểm.

Trong bảng chỉ số thành phần PII 2026, Hải Phòng nổi bật với các chỉ số: Cải cách hành chính (top 1), môi trường kinh doanh minh bạch (top 1), hạ tầng chung (top 2) và hạ tầng số (top 3).

Thời gian qua, quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia", Hải Phòng xác định rõ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành nền tảng, động lực quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Hoàng Minh Cường cho biết, sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ: cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển dữ liệu, xây dựng chính quyền số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Nhiều chương trình, kế hoạch, đề án về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được Hải Phòng ban hành, triển khai như: “Xây dựng và phát triển các khu, trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo tại Hải Phòng”, “Hải Phòng - Thành phố Đổi mới sáng tạo”. Hoạt động khoa học công nghệ tiếp tục được chú trọng đầu tư và được đổi mới; nhiệm vụ khoa học và công nghệ đi vào trọng tâm, có tính khả thi cao, hướng vào giải quyết những vấn đề cấp thiết của thực tiễn.

Thành phố duy trì vận hành Cổng thông tin khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, không gian làm việc chung (Co-working Space), Sàn giao dịch công nghệ và thiết bị trực tuyến (Hatex.vn) và các nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp, startup kết nối thị trường, công nghệ và nguồn vốn. Mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp từng bước được hình thành với đầu mối là Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng khoa học - Công nghệ Hải Phòng cùng các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp tại các trường đại học.

Thành phố đã ban hành và triển khai Chương trình đẩy mạnh hợp tác trong nước và quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố giai đoạn 2026-2030. Một số hoạt động nổi bật như: Triển khai Biên bản ghi nhớ giữa thành phố Hải Phòng và Viện KIST (Hàn Quốc), tổ chức các phiên kết nối cung cầu Việt Nam - Hàn Quốc, kết nối viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp và thúc đẩy hợp tác về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn với tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc); tổ chức cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo thành phố Hải Phòng năm 2026…

Hải Phòng đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm nhằm hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm khoa học và công nghệ. Thời gian qua, thành phố tiếp tục xúc tiến và làm việc với các nhà đầu tư về những nội dung liên quan đến quá trình thành lập và vận hành Quỹ.

Chỉ số PII năm 2026 là sự thăng hạng ấn tượng sau những giải pháp đồng bộ mà Hải Phòng đã triển khai trong thời gian trước đó. Thành quả này cùng với dấu mốc lịch sử khi lần đầu lọt top 1.000 Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu (xếp thứ 765 thế giới và thứ 23 Đông Nam Á) theo StartupBlink mới công bố đã tạo cú đúp bứt phá về đổi mới sáng tạo của Hải Phòng không chỉ trong nước mà còn mang tầm quốc tế.

Đưa đổi mới sáng tạo đi vào thực chất

Kết quả PII được xây dựng nhằm cung cấp bức tranh tổng thể về hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của từng địa phương; qua đó giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và lựa chọn các định hướng, giải pháp phù hợp. Với vị trí top 3 cả nước, Hải Phòng đang khẳng định những lợi thế nổi bật trong năng lực đầu vào và nhiều dư địa để bứt phá ở chỉ số đầu ra.

Lãnh đạo thành phố Hải Phòng cho biết, hiện nay, Hải Phòng đang tập trung phát triển các lĩnh vực có tiềm năng và lợi thế như kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học biển, chuyển đổi số, năng lượng sạch và đô thị thông minh. Thành phố xác định trong giai đoạn tới cần tập trung xây dựng nền kinh tế có hàm lượng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng cao; thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng khoa học công nghệ vào quản trị, sản xuất và đời sống xã hội; từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có tính liên kết cao giữa Nhà nước, viện trường, doanh nghiệp và thị trường.

Nhìn nhận kết quả xếp hạng về chỉ số PII năm 2026, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng Nguyễn Cao Thắng chia sẻ, sở hữu điểm số đầu vào ấn tượng (62,03 điểm) nhờ nội lực kinh tế và thể chế vững chắc, Hải Phòng vẫn còn dư địa lớn để bứt phá ở chỉ số đầu ra (50,63 điểm). Từ việc phân tích PII 2026 có thể nhận diện 3 bài toán trọng tâm mà thành phố cần tập trung giải quyết trong thời gian tới. Đó là cần nâng tầm nguồn lực R&D, đưa tỷ lệ chi ngân sách cho khoa học và công nghệ bứt phá tương xứng với vị thế của một cực tăng trưởng kinh tế. Để kích hoạt chuỗi liên kết đổi mới sáng tạo, thành phố cần thắt chặt mối kết nối giữa Viện/Trường với doanh nghiệp (hiện đạt 15,54%); đồng thời mở rộng dòng chảy chuyển giao công nghệ từ khối FDI (chiếm 15,78% GRDP) sang doanh nghiệp nội địa. Thương mại hóa tài sản trí tuệ thông qua việc tạo đòn bẩy gia tăng số lượng sáng chế được bảo hộ và đẩy mạnh việc đưa các kết quả nghiên cứu khoa học từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Theo Đề án “Hải Phòng - Thành phố Đổi mới sáng tạo” đã được phê duyệt, Hải Phòng phấn đấu đến năm 2030 phát triển ít nhất 400 startup đổi mới sáng tạo, duy trì chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương và chỉ số chuyển đổi số trong nhóm dẫn đầu cả nước và hướng tới top 200 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Địa phương quyết tâm xây dựng một trung tâm công nghiệp hiện đại, đổi mới sáng tạo thực chất mang tầm khu vực.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng Nguyễn Cao Thắng nêu rõ, thời gian tới, thành phố xác định các mũi nhọn hành động gồm: Vận hành Quỹ Đầu tư mạo hiểm; áp dụng mô hình đối tác công - tư (PPP) trong ươm tạo công nghệ; đẩy nhanh đầu tư hạ tầng vật lý cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; đặt hàng các bài toán công nghệ cho cảng xanh, logistics thông minh và công nghiệp phụ trợ bán dẫn. Cùng với đó, Hải Phòng sẽ hỗ trợ bảo hộ sở hữu trí tuệ, thí điểm cơ chế vượt trội thu hút chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành./.