Công nghệ làm thay đổi cuộc chiến chống khủng bố
25 năm sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001, mối đe dọa khủng bố tại Mỹ đã thay đổi đáng kể. Nếu Al-Qaeda từng biến máy bay thương mại thành vũ khí trong cuộc tấn công gây chấn động thế giới, các đối tượng cực đoan ngày nay có thêm những công cụ công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh và thiết bị bay không người lái (drone), khiến cuộc chiến chống khủng bố trở nên phức tạp hơn.

Theo Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), trước đây, mối quan ngại chủ yếu tập trung vào các tổ chức khủng bố quốc tế có cơ cấu chỉ huy tập trung. Hiện nay, nguy cơ ngày càng phân tán, khi các cá nhân và nhóm nhỏ có thể tự lập kế hoạch, tiến hành các hành vi bạo lực và bị thúc đẩy bởi nhiều động cơ tư tưởng hoặc chính trị khác nhau. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang tạo thêm những phương thức mới để các đối tượng cực đoan tiến hành hoặc hỗ trợ hoạt động khủng bố. Trong đó, AI tạo sinh nổi lên như một lĩnh vực đặc biệt đáng quan tâm.
DHS cho biết các đối tượng khủng bố ngày càng thử nghiệm AI tạo sinh, công nghệ có thể bị lợi dụng để phát tán tuyên truyền hoặc hỗ trợ phát triển chất nổ và các tác nhân sinh học. Theo cơ quan này, những tiến bộ trong AI và công nghệ học máy có thể khiến hoạt động khủng bố được tiến hành nhanh hơn, dễ mở rộng quy mô hơn và khó bị phát hiện hơn.
Điểm đáng chú ý là AI không chỉ bổ sung một công cụ mới, mà còn có khả năng làm thay đổi tốc độ và quy mô hoạt động của các nhóm nhỏ hoặc cá nhân. Những đối tượng vốn bị hạn chế bởi nguồn lực và khả năng tiếp cận thông tin có thể tìm cách tận dụng công nghệ để tăng cường hoạt động tuyên truyền hoặc hỗ trợ chuẩn bị cho các hành vi bạo lực.
Trước nguy cơ này, Chính phủ Mỹ đang phối hợp với khu vực tư nhân để tăng cường các hệ thống AI, qua đó góp phần nhận diện và giảm thiểu nguy cơ công nghệ bị sử dụng sai mục đích.
Ngoài AI, drone cũng đang trở thành một mối quan tâm mới đối với giới chức an ninh Mỹ. DHS đặc biệt theo dõi nguy cơ drone bị sử dụng sai mục đích, nhất là tại các cơ sở hạ tầng trọng yếu hoặc để cản trở hoạt động ứng phó khẩn cấp.DHS cho biết Mỹ chưa từng hứng chịu một cuộc tấn công khủng bố quy mô lớn sử dụng drone, song không loại trừ khả năng thiết bị này có thể bị lợi dụng trong các vụ tấn công hoặc gây gián đoạn hoạt động ứng phó. Cơ quan này đang đầu tư vào công nghệ chống drone và phối hợp với lực lượng cảnh sát để ứng phó với những nguy cơ tiềm tàng.
Những thay đổi trên cho thấy cuộc chiến chống khủng bố sau thảm kịch 11/9/2001 không còn chỉ tập trung vào việc truy tìm và vô hiệu hóa những tổ chức có mạng lưới rộng và cơ cấu chỉ huy rõ ràng như Al-Qaeda. Mối đe dọa hiện nay ngày càng phân tán, trong khi công nghệ cho phép các cá nhân hoặc nhóm nhỏ tiếp cận những công cụ có khả năng làm gia tăng tốc độ, phạm vi và mức độ khó phát hiện của hoạt động cực đoan.Công nghệ vì vậy tạo ra một nghịch lý mới trong cuộc chiến chống khủng bố. Những công cụ được phát triển để nâng cao năng suất, mở rộng kết nối và tạo thuận lợi cho việc tiếp cận thông tin cũng có thể bị lợi dụng cho các mục đích nguy hiểm.
Từ những chiếc máy bay thương mại bị biến thành vũ khí cách đây 1/4 thế kỷ đến AI tạo sinh và drone ngày nay, sự thay đổi của công nghệ đang song hành với sự biến đổi của các mối đe dọa an ninh. Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với các cơ quan chống khủng bố: không chỉ theo dõi các tổ chức và cá nhân cực đoan, mà còn phải nhận diện sớm cách những công nghệ mới có thể bị lợi dụng./.

Tin cùng chuyên mục
Anthropic mở rộng thử nghiệm các mô hình AI mạnh nhất
Thách thức an ninh mạng thời bùng nổ AI tại Nhật Bản
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo điều kiện để tội phạm mạng tại Nhật Bản thực hiện các cuộc tấn công với tốc độ và quy mô chưa từng có, đe dọa dữ liệu của hàng triệu người dùng. Hàng loạt vụ rò rỉ thông tin và chiếm đoạt tài sản số cho thấy Nhật Bản đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tăng cường năng lực phòng thủ mạng trong kỷ nguyên AI.
Cựu chuyên gia OpenAI kêu gọi siết an toàn AI theo mô hình hàng không
Chuyên gia David Robinson, một trong những nhân sự gắn bó lâu năm nhất của OpenAI cảnh báo tốc độ phát triển các tác nhân AI đang vượt quá khả năng kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng. Ông kêu gọi ngành công nghiệp AI áp dụng mô hình giám sát đa tầng tương tự ngành hàng không và công nghiệp hạt nhân để hạn chế rủi ro.