Công nghệ trở thành động lực trực tiếp cho tăng trưởng mới

Ngày 17/9, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Triển lãm và Hội nghị quốc tế Tech4Life 2026 với chủ đề “Công nghệ nâng tầm cuộc sống”. Chương trình hướng tới kết nối công nghệ, đổi mới sáng tạo với những bài toán phát triển thực tế của chính quyền, doanh nghiệp và xã hội, tập trung vào công nghệ lõi, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa...

Ông Nguyễn Đình Thắng, Thành viên Hội đồng Sáng lập VINASA cho rằng, Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế số ngày càng giữ vai trò quan trọng trong mô hình tăng trưởng. Điều này mở ra không gian để công nghệ tham gia sâu hơn vào các ngành kinh tế, hoạt động doanh nghiệp và quản trị đô thị. Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là “đã chuyển đổi số hay chưa” mà cần xác định rõ công nghệ giúp tăng năng suất, giảm chi phí, rút ngắn thời gian, nâng cao chất lượng, tạo thêm doanh thu và thị trường mới như thế nào.

Đây chính là bước chuyển từ chuyển đổi số sang tăng trưởng dựa trên công nghệ số. Vấn đề quan trọng không còn là “công nghệ có thể làm được gì” mà là công nghệ sẽ được đưa vào giải quyết bài toán nào, tạo ra giá trị gì, triển khai ở quy mô nào và có thể nhân rộng với tốc độ ra sao. Các lĩnh vực từ AI, fintech (Financial Technology - công nghệ tài chính), dữ liệu, logistics, nhà máy, khu công nghiệp đến giao thông thông minh, UAV (Unmanned Aerial Vehicle - phương tiện bay không người lái) và công nghệ tự hành cần được kết nối trong một tầm nhìn chung, qua đó nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế.

Cách tiếp cận cần được xác định theo nguyên tắc “bài toán phát triển là điểm xuất phát; công nghệ là phương tiện; giá trị tạo ra là thước đo”. Các mô hình mới cần được thử nghiệm thông qua các cơ chế phù hợp; sau đó được đánh giá, thương mại hóa và nhân rộng. Hiệu quả cần được đo bằng năng suất, chi phí, thời gian, doanh thu, thị trường và giá trị gia tăng.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, AI và các công nghệ lõi (DeepTech) là những động lực tái cấu trúc bốn trụ cột kinh tế chiến lược, qua đó hình thành một trung tâm tài chính quốc tế mới, một hệ sinh thái logistics thông minh, sản xuất công nghệ cao và khai mở kinh tế tầm thấp.

Theo ông Nguyễn Đình Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện để trở thành một “Living Lab” - phòng thí nghiệm thực tế quy mô lớn cho các công nghệ mới, nhờ quy mô kinh tế lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, cộng đồng doanh nghiệp và những bài toán đủ lớn để công nghệ được kiểm chứng, hoàn thiện và nhân rộng. Nếu hình thành được môi trường thuận lợi cho thử nghiệm, đánh giá, thương mại hóa và nhân rộng, Thành phố không chỉ giải quyết các bài toán phát triển của mình mà còn có thể tạo ra các sản phẩm, nền tảng và mô hình công nghệ Make in Vietnam có khả năng tiếp cận thị trường khu vực và quốc tế.

Trên thực tế, năng lực làm chủ công nghệ lõi của kỹ sư và doanh nghiệp Việt Nam không yếu, song mức độ ứng dụng DeepTech (công nghệ chuyên sâu) vào thực tế còn chậm. Nhiều giải pháp dừng lại ở giai đoạn thử nghiệm và công nghệ chưa biến thành năng lực sản xuất thực tế, do còn khoảng cách giữa doanh nghiệp công nghệ với nhu cầu của ngành ứng dụng, thiếu hành lang pháp lý đối với công nghệ mới và khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn. Để tháo gỡ các điểm nghẽn, Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp, kiến tạo nền tảng để công nghệ nhanh chóng đi vào cuộc sống. Đặc biệt Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tận dụng tối đa Luật Phát triển đô thị để hoàn thiện thể chế, cơ chế thử nghiệm (Sanbox), tăng cường đầu tư cho hạ tầng số, nâng cao năng lực chủ các công nghệ chiến lược./.