Đưa trí tuệ nhân tạo vào quản trị nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội

Nhằm chủ động khai thác tiềm năng của công nghệ số trong quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế trọng điểm, UBND tỉnh Tây Ninh đã ban hành Kế hoạch triển khai Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo (AI) đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhằm hình thành năng lực trí tuệ nhân tạo đồng bộ trên địa bàn, từng bước đưa AI trở thành động lực nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh của địa phương.

Chủ động khai thác tiềm năng công nghệ

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh Huỳnh Thị Hồng Nhung, trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh chóng và tác động sâu rộng đến hoạt động quản trị nhà nước, cung cấp dịch vụ công, sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống xã hội. Việc triển khai thống nhất trên toàn địa bàn sẽ giúp tỉnh chủ động khai thác tiềm năng công nghệ, đồng thời kiểm soát hiệu quả rủi ro, bảo đảm an toàn, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, bí mật nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Theo đó, trí tuệ nhân tạo có khả năng tạo chuyển biến căn bản trong công tác chỉ đạo, điều hành, cải cách hành chính và các lĩnh vực thế mạnh như nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp, logistics, y tế, giáo dục, xây dựng, văn hóa và du lịch. Tuy nhiên, để công nghệ phát huy tối đa hiệu quả, tỉnh xác định cần có định hướng chung, lộ trình thực hiện, nhiệm vụ cụ thể, sản phẩm đầu ra và cơ chế phối hợp rõ ràng; tránh tình trạng đầu tư phân tán, trùng lặp, thiếu liên thông hoặc sử dụng các công cụ không bảo đảm an toàn.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, tỉnh đặt mục tiêu 100% sở, ban, ngành và UBND các xã, phường xác định được danh mục bài toán trí tuệ nhân tạo thuộc phạm vi quản lý, có lộ trình triển khai rõ ràng; phấn đấu 100% cán bộ, công chức, viên chức được phổ cập kiến thức, kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm; 100% cơ quan nhà nước có cán bộ đầu mối hoặc đội ngũ nòng cốt đủ năng lực tổ chức triển khai, quản trị và giám sát.

Trong cung cấp dịch vụ công, phấn đấu 100% dịch vụ công trực tuyến được trí tuệ nhân tạo hỗ trợ ít nhất một khâu phù hợp như hướng dẫn, tra cứu, phân loại, phát hiện hồ sơ thiếu thành phần hay tổng hợp phản ánh. Đối với hồ sơ hành chính trên các hệ thống đủ điều kiện, công nghệ sẽ hỗ trợ tra cứu, tổng hợp, cảnh báo tiến độ, ưu tiên các lĩnh vực có số lượng hồ sơ lớn.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu nhân rộng tối thiểu 10 mô hình trí tuệ nhân tạo hiệu quả trong quản trị nhà nước; xây dựng bộ trường hợp điển hình để phổ biến, tái sử dụng; hỗ trợ tối thiểu 1.000 lượt doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh tiếp cận kiến thức, thử nghiệm công nghệ. Trong điều hành, tỉnh hướng tới nâng cấp, tích hợp trí tuệ nhân tạo vào 100% trung tâm điều hành thông minh cấp tỉnh; phấn đấu 60% quyết định chỉ đạo, điều hành được hỗ trợ bởi dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. 100% hệ thống trí tuệ nhân tạo của cơ quan nhà nước sẽ được rà soát, đánh giá rủi ro và giám sát an ninh mạng trước và trong quá trình vận hành.

Đến năm 2045, trí tuệ nhân tạo sẽ được tích hợp sâu, an toàn và có trách nhiệm trong mọi mặt đời sống xã hội. Tây Ninh hướng tới nâng cao năng lực làm chủ, vận hành các ứng dụng tiên tiến, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với các ngành kinh tế lợi thế của địa phương.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, các ngành ưu tiên triển khai gồm sản xuất công nghiệp, logistics, nông nghiệp, y tế, giáo dục, giao thông, tài chính, du lịch... Các sở, ngành có trách nhiệm lựa chọn mô hình thí điểm, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng, nhằm bảo đảm ứng dụng an toàn và có trách nhiệm, Tây Ninh sẽ xây dựng quy chế sử dụng trí tuệ nhân tạo trong cơ quan nhà nước, phân loại rủi ro hệ thống, chú trọng phòng ngừa nội dung giả mạo, lừa đảo, tấn công mạng và thông tin sai lệch.

 Bảo đảm chất lượng dữ liệu, an toàn thông tin

Trong định hướng xây dựng chính quyền vận hành dựa trên trí tuệ nhân tạo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hiên, giảng viên cao cấp Khoa Khoa học dữ liệu, Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết việc xây dựng hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) tự chủ là hướng tiếp cận nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và thúc đẩy chuyển đổi số tại Tây Ninh. Theo đó, AI đang chuyển từ công cụ hỏi đáp sang các tác nhân có khả năng chủ động tiếp nhận nhiệm vụ, lập kế hoạch, khai thác dữ liệu và phối hợp thực hiện công việc.

Để triển khai hiệu quả, địa phương cần bảo đảm chất lượng dữ liệu, an toàn thông tin, phát triển nhân lực chuyên môn và tuân thủ quy định pháp luật; đồng thời xây dựng hệ sinh thái có khả năng mở rộng, hướng tới hình thành lực lượng lao động số hỗ trợ con người, góp phần nâng cao chất lượng quản trị và phát triển kinh tế số tại Tây Ninh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa giao Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh làm đầu mối điều phối, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc việc triển khai kế hoạch. Các sở, ban, ngành, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự và chính quyền cấp xã, phường, xác định danh mục bài toán trí tuệ nhân tạo phù hợp với nhu cầu và phạm vi quản lý; lồng ghép nội dung, lộ trình thực hiện vào kế hoạch chuyển đổi số, cải cách hành chính và các chương trình liên quan. Các sở, ban, ngành, chính quyền cấp xã, phường chủ động khai thác hiệu quả những nền tảng, trợ lý trí tuệ nhân tạo dùng chung do Trung ương và tỉnh triển khai; phối hợp rà soát, cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu theo tiêu chuẩn, quy chuẩn và hướng dẫn của cơ quan quản lý dữ liệu chuyên ngành.

Các địa phương trong tỉnh ưu tiên sử dụng nền tảng dùng chung, bảo đảm tính đồng bộ, liên thông và tiết kiệm nguồn lực. Đối với những nhu cầu đặc thù, địa phương phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan chuyên môn liên quan lựa chọn giải pháp phù hợp, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp, góp phần nâng cao hiệu quả ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo lộ trình, Tây Ninh sẽ tổ chức sơ kết việc triển khai kế hoạch vào năm 2028, tổng kết vào năm 2030 và đánh giá kết quả thực hiện hằng năm. Việc triển khai thực hiện Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng giúp Tây Ninh lựa chọn đúng bài toán, sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng cao chất lượng quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới./.