EU thận trọng với kế hoạch áp thuế kỹ thuật số

Ngày 18/9, quan chức phụ trách chính sách thuế hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU) cho biết EU chưa tính đến việc áp một loại thuế chung đối với các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Google và Meta cho đến khi các nỗ lực tìm kiếm một giải pháp đánh thuế dịch vụ kỹ thuật số trên phạm vi toàn cầu không đạt thêm tiến triển. Động thái này được đưa ra bất chấp việc Pháp đang thúc đẩy Brussels hành động trở lại.

Ủy viên châu Âu phụ trách chính sách thuế Wopke Hoekstra nói với Financial Times rằng EU nên chờ cho đến khi “chúng ta tận dụng hết tất cả các khả năng hiện có để đạt được một giải pháp toàn cầu”, mặc dù các nỗ lực quốc tế nhằm đánh thuế các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kỹ thuật số đang vấp phải sự phản đối của Mỹ. 

Trong tháng 9 này, Pháp đã kêu gọi áp dụng một loại thuế dịch vụ kỹ thuật số trên toàn EU, cho rằng biện pháp này có thể tạo ra nguồn thu đáng kể cho ngân sách tương lai của khối, đồng thời giảm gánh nặng thuế đối với người dân châu Âu. Đề xuất của Pháp nhận được sự ủng hộ của Nghị viện châu Âu, nhưng việc áp dụng chính sách chung trên toàn EU có nguy cơ khiến quan hệ kinh tế giữa EU và Mỹ xấu đi hơn nữa.

Hiện Pháp, Italy (I-ta-li-a), Tây Ban Nha và Áo đã áp dụng thuế dịch vụ kỹ thuật số, đồng thời đã trở thành đối tượng của các cuộc điều tra theo Mục 301 của Mỹ, một cơ chế có thể dẫn tới việc Mỹ áp các biện pháp thuế trả đũa.

Quan hệ Mỹ-EU vốn đã có nguy cơ bước vào một giai đoạn căng thẳng mới sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm 17/9 ủng hộ đề xuất của Thủ tướng Canada (Ca-na-đa) Mark Carney về việc đưa quốc gia Bắc Mỹ trở thành thành viên liên kết của EU. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó cho biết ông có thể coi đây là một “hành động thù địch” và đe dọa áp “mức thuế rất nghiêm khắc” đối với EU.

Pháp cho rằng một loại thuế dịch vụ kỹ thuật số chung trên toàn EU sẽ giúp các nước thành viên tránh phải đối mặt riêng lẻ với các biện pháp trả đũa song phương. Bộ trưởng phụ trách các vấn đề EU của Pháp Benjamin Haddad cho rằng đây cũng sẽ là “nguồn thu lớn” cho ngân sách tương lai của EU, hiện đang trong quá trình đàm phán.

Theo những người được thông báo về kết quả nghiên cứu, nghiên cứu của chính Ủy ban châu Âu (EC) về thuế kỹ thuật số ước tính biện pháp này có thể mang lại khoảng 5 tỷ euro mỗi năm, tùy thuộc vào cách thiết kế chính sách. Tuy nhiên, ông Hoekstra nhấn mạnh rằng “giải pháp tốt nhất, và vượt trội so với các phương án khác” vẫn là một cách tiếp cận toàn cầu.

EU đã đình chỉ kế hoạch đơn phương đánh thuế các tập đoàn công nghệ lớn sau khi hơn 130 quốc gia đạt thỏa thuận đa phương năm 2021 về việc đánh thuế lợi nhuận của các tập đoàn đa quốc gia tại những thị trường nơi các doanh nghiệp này có hoạt động bán hàng. Đây là nội dung thuộc Trụ cột 1 trong thỏa thuận gồm hai trụ cột do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) thúc đẩy.

Tháng 5 vừa qua, các bộ trưởng tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) giao cho OECD báo cáo vào cuối tháng 12 tới về tiến triển trong việc xây dựng một cách tiếp cận chung đối với việc đánh thuế nền kinh tế kỹ thuật số. Tuy nhiên, một quan chức cho biết hy vọng đạt được đột phá hiện không cao, do Mỹ vẫn phản đối một loại thuế mà nước này cho rằng mang tính phân biệt đối xử với các tập đoàn đa quốc gia của Mỹ./.