Hà Nội xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển

Chiều 8/6, Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN 2026 đã chính thức khai mạc tại Hà Nội trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, sự hiện diện của các nhà lãnh đạo, chuyên gia và đối tác từ các quốc gia ASEAN thể hiện tinh thần đoàn kết, hợp tác và khát vọng chung trong xây dựng những đô thị phát triển bền vững, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm.

Theo ông Vũ Đại Thắng, ASEAN hiện là một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới. Quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ đã đưa các thành phố trở thành trung tâm tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và kết nối khu vực. Tuy nhiên, các đô thị cũng đang đối mặt với nhiều thách thức chung như biến đổi khí hậu, áp lực hạ tầng, ô nhiễm môi trường, yêu cầu chuyển đổi số và nhu cầu ngày càng cao về chất lượng sống của người dân.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường hợp tác giữa các thành phố ASEAN không chỉ là nhu cầu tất yếu mà còn là động lực quan trọng để hiện thực hóa tầm nhìn về một Cộng đồng ASEAN tự cường, sáng tạo và phát triển bền vững.

Chuyển đổi số trở thành yêu cầu tất yếu của các đô thị hiện đại

Với chủ đề: "Thúc đẩy tương lai từ các thành phố thông minh, bền vững và kết nối," Hội nghị được kỳ vọng trở thành diễn đàn để các đô thị chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi sáng kiến và xây dựng các mô hình hợp tác mới nhằm giải quyết những thách thức chung, đồng thời tận dụng hiệu quả cơ hội từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư và kỷ nguyên số.

Là Thủ đô của Việt Nam với hơn một nghìn năm văn hiến, Hà Nội đang nỗ lực xây dựng một thành phố xanh hơn, thông minh hơn, hiện đại hơn và đáng sống hơn. Trong tiến trình đó, chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực quan trọng cho phát triển.

Theo lãnh đạo thành phố, Hà Nội đang thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn và tạo môi trường phát triển tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Định hướng này cũng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, chuyển đổi số đô thị được xem là một trong những lĩnh vực quan trọng góp phần nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Không chỉ riêng Hà Nội, các đô thị Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào điều hành, quản lý và cung cấp dịch vụ công. Đây cũng là quá trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền kinh tế số, xã hội số và chính quyền số mà Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã đặt ra.

Tuy nhiên, lãnh đạo Hà Nội nhấn mạnh rằng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người. Người dân phải là trung tâm, là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng của mọi chính sách phát triển đô thị. Đây cũng là quan điểm được nhiều thành phố ASEAN cùng chia sẻ trong quá trình xây dựng đô thị thông minh.

Bên cạnh chuyển đổi số, Hà Nội cam kết thúc đẩy tăng trưởng xanh, nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, phát triển hệ thống giao thông bền vững, mở rộng không gian xanh và bảo tồn các giá trị văn hóa trong tiến trình hiện đại hóa.

Theo ông Vũ Đại Thắng, tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các đô thị - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới. Việc tăng cường kết nối giữa các thành phố ASEAN, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và đổi mới sáng tạo sẽ là yếu tố quan trọng tạo nên sức mạnh chung cho toàn khu vực.

Lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi số đô thị

Tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho rằng các đô thị ASEAN dù có lịch sử, quy mô và đặc điểm phát triển khác nhau nhưng đều đang đối diện với một câu hỏi chung: làm thế nào để đô thị phát triển nhanh hơn, quản trị tốt hơn nhưng vẫn gần gũi, an toàn và nhân văn với người dân.

Ông cho biết đến năm 2030, hơn 405 triệu người, tương đương gần 56% dân số ASEAN, sẽ sinh sống tại các đô thị. Phần lớn trong số đó sẽ bước vào đời sống đô thị cùng với các thiết bị thông minh và dịch vụ số. Điều đó cho thấy chuyển đổi số không còn là câu chuyện của tương lai mà đang diễn ra ngay trong hiện tại.

Theo ông Trương Việt Dũng, vấn đề đặt ra hiện nay không phải là có chuyển đổi số hay không, mà là chuyển đổi số vì điều gì và vì ai?

Đô thị hóa đang mang lại nguồn lực phát triển mạnh mẽ cho ASEAN khi các thành phố đóng góp hơn một nửa GDP của khu vực. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những áp lực lớn như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng và quá tải dịch vụ công.

Trong bối cảnh đó, công nghệ mở ra nhiều cơ hội mới nhưng cũng đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng. Một thành phố không thể được xem là thông minh chỉ vì sở hữu nhiều camera, cảm biến hay nền tảng số. Thành phố chỉ thực sự thông minh khi người dân cảm thấy cuộc sống thuận tiện hơn, an toàn hơn, được phục vụ tốt hơn và được lắng nghe nhiều hơn.

"Với Hà Nội, chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa trọn vẹn khi những tiến bộ của công nghệ được chuyển hóa thành sự an tâm, niềm tin và hạnh phúc trong đời sống hằng ngày của người dân. Người dân hạnh phúc hơn chính là thước đo sâu nhất của chuyển đổi số; và khi người dân được tin tưởng, được bảo vệ, được lắng nghe và được thụ hưởng công bằng các cơ hội phát triển, họ cũng trở thành chủ thể tích cực thúc đẩy chuyển đổi số. Chúng ta không thể để đô thị giàu lên về vật chất và công nghệ nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức và các giá trị nhân văn. Nếu quên điểm xuất phát ấy, chuyển đổi số có thể vô tình tạo thêm khoảng cách với những người còn ở nhóm yếu thế," Phó Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân thành phố Hà Nội chia sẻ.

Từ thực tiễn của mình, theo ông Dũng, Hà Nội đề xuất ba hướng ưu tiên cho các đô thị ASEAN trong quá trình chuyển đổi số.

Thứ nhất là xây dựng hạ tầng số đồng bộ và bao trùm để mọi người dân, bao gồm người cao tuổi, người thu nhập thấp hay người chưa quen với công nghệ, đều có thể tiếp cận các dịch vụ số.

Thứ hai là quản trị dữ liệu có trách nhiệm. Người dân chỉ sẵn sàng chia sẻ dữ liệu khi dữ liệu đó được bảo vệ, được sử dụng đúng mục đích và có cơ chế kiểm soát rõ ràng. Vì vậy, đổi mới sáng tạo cần đi cùng với bảo vệ thông tin cá nhân, an toàn dữ liệu và đạo đức trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Thứ ba là tăng cường hợp tác giữa các đô thị ASEAN trên nền tảng Mạng lưới Đô thị Thông minh ASEAN nhằm chia sẻ kinh nghiệm, mô hình, dữ liệu mở và các giải pháp đã được kiểm chứng trong thực tiễn.

Theo lãnh đạo Hà Nội, khi nói về đô thị số, người ta thường nghĩ đến dữ liệu, nền tảng hay thuật toán. Tuy nhiên, thước đo quan trọng nhất vẫn là chất lượng cuộc sống của người dân. Một thành phố tốt không chỉ là nơi hệ thống vận hành hiệu quả mà còn là nơi người dân cảm thấy được tôn trọng, được bảo vệ và có cơ hội phát triển.

Với tinh thần đó, Hà Nội mong muốn cùng các thành phố ASEAN xây dựng những đô thị số vừa thông minh, hiện đại vừa nhân văn; đủ năng lực dự báo, đủ linh hoạt để hành động và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số và phát triển bền vững./.