Hoàn thiện Luật Đầu tư, ưu tiên dự án công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn

Tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Chính phủ đề xuất nhiều chính sách nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao hiệu quả thu hút nguồn lực… Dự kiến, ngày mai (23/10), Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI sẽ dành thời gian thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về đầu tư theo hướng minh bạch, thuận lợi, phù hợp với các cam kết quốc tế và yêu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới; trong đó, dự án tập trung mở rộng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; đổi mới chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư theo hướng gắn với hiệu quả thực hiện dự án, tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuỗi cung ứng, đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, kinh tế xanh và kinh tế số.

Dự án Luật đồng thời đề xuất cải thiện thủ tục đầu tư, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư; hoàn thiện quy định về lựa chọn nhà đầu tư và các nội dung liên quan đến đất đai, khu vực biển, các khu chức năng đặc thù; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ đặc biệt đối với một số dự án quy mô lớn, có tính lan tỏa và phù hợp với định hướng thu hút đầu tư của Việt Nam.

Về định hướng thu hút đầu tư, dự án Luật hướng tới ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, có giá trị gia tăng cao; tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ, chế biến, chế tạo và dịch vụ, đồng thời thu hút đầu tư phù hợp với lợi thế của từng vùng, địa phương.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn, gồm mở rộng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; đổi mới ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số; tiếp tục cải thiện thủ tục đầu tư; nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Về mở rộng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, dự thảo Luật nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị theo hướng nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường theo lộ trình, trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm công khai, minh bạch, thống nhất và không phân biệt đối xử.

Đối với ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, dự thảo bổ sung 4 hình thức hỗ trợ gồm: Phát triển chuỗi cung ứng; hỗ trợ sản xuất, cải tiến sản phẩm, công nghệ; hỗ trợ đầu tư ban đầu, tạo tài sản cố định; hỗ trợ hợp tác giữa doanh nghiệp với cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ.

Chính sách được định hướng chuyển dần từ các hình thức ưu đãi truyền thống sang hỗ trợ gắn với hiệu quả dự án, quản trị vòng đời dự án và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Dự thảo cũng bổ sung chính sách miễn, giảm tiền sử dụng biển.

Về ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt, dự thảo hoàn thiện đối tượng, nguyên tắc và chính sách theo hướng cho phép Chính phủ quyết định gói hỗ trợ vượt trội, gắn với kết quả thực hiện cam kết đối với một số dự án cần thu hút, có tác động lan tỏa.

Một nội dung đáng chú ý khác là hỗ trợ chuyển đổi, phát triển khu công nghiệp sinh thái thông qua cơ chế khấu hao nhanh cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng khu công nghiệp được chứng nhận sinh thái và doanh nghiệp sinh thái. Thời hạn dự án trong khu công nghiệp có thể được kéo dài nhưng không vượt quá 70 năm. Chính sách hướng tới tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái khoảng 10% tổng số khu công nghiệp trên cả nước.

Dự thảo cũng cho phép Hội đồng nhân dân cấp tỉnh căn cứ khả năng ngân sách và định hướng phát triển, quyết định hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo lao động tại cơ sở của doanh nghiệp ở trong và ngoài nước. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sẽ quy định tiêu chí, điều kiện, thủ tục và mức hỗ trợ nhưng không vượt mức trần do Chính phủ quy định.

Đối với Quỹ hỗ trợ đầu tư, Chính phủ được giao quy định chi tiết về mô hình, địa vị pháp lý, nguồn vốn ngân sách, đối tượng, tiêu chí, điều kiện, thủ tục, mức hỗ trợ, hoàn trả chi phí và chính sách đặc thù của Quỹ; không phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành. Chính sách thu hút đầu tư cũng được định hướng theo địa bàn, vùng động lực và các cực tăng trưởng.

Theo đó, ưu tiên thu hút công nghệ cao, công nghệ xanh, hiện đại, có giá trị gia tăng; các vùng vệ tinh tập trung vào chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ hỗ trợ. Đối với các địa bàn khác, lựa chọn dự án phù hợp với lợi thế và từng bước nâng cao chất lượng đầu tư.

Nhằm tiếp tục cải thiện thủ tục đầu tư, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật mở rộng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với dự án thuộc các ngành, lĩnh vực thực hiện ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong khu kinh tế. Nội dung này được gắn với quy định về khu đất đã thu hồi, giao cho tổ chức phát triển quỹ đất quản lý; khu đất thuộc trường hợp thu hồi tại điểm a khoản 2 Điều 2 Luật Phát triển đô thị.

Để nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, dự thảo hoàn thiện Cổng thông tin quốc gia nhằm hỗ trợ công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá; đồng thời, đổi mới hoạt động hỗ trợ các dự án và mục tiêu xúc tiến đầu tư, ưu đãi, hỗ trợ, bảo đảm hoạt động đầu tư hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và doanh nghiệp. Chính sách mới cũng hướng tới tăng cường tự chủ chiến lược, bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, khi Luật có hiệu lực từ ngày 31/3/2027, doanh nghiệp mong muốn những cam kết về tính ổn định, minh bạch của chính sách được chuyển hóa thành cơ chế bảo vệ quyền lợi có thể áp dụng trên thực tế.