Một quán cà phê ở Thụy Điển sử dụng AI làm người quản lý

Trong bối cảnh làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang len sâu vào hầu hết lĩnh vực của đời sống, một quán càphê nhỏ tại thủ đô Stockholm của Thụy Điển bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý khi thử nghiệm mô hình vận hành đặc biệt: người quản lý không phải con người, mà là một AI mang tên “Mona."

Dự án Andon Café do startup công nghệ Andon Labs của Mỹ triển khai. AI Mona được phát triển trên nền tảng Gemini của Google và đảm nhiệm hầu hết công việc quản lý quán, từ tuyển dụng nhân viên, đặt nguyên liệu, kiểm soát tồn kho đến điều phối hoạt động hằng ngày. Khách hàng thậm chí có thể trò chuyện trực tiếp với AI thông qua điện thoại đặt trong quán.

Thông tin về một quán càphê do AI điều hành nhanh chóng thu hút sự tò mò của công chúng. Nhiều người tìm đến Andon Café không chỉ để thưởng thức đồ uống mà còn muốn tận mắt chứng kiến cách AI vận hành một doanh nghiệp ngoài đời thực.

Tuy nhiên, đằng sau sự hiện đại và thú vị ấy lại là hàng loạt tình huống khiến cả nhân viên lẫn khách hàng “dở khóc dở cười."

Theo truyền thông quốc tế, AI Mona dường như đang gặp khó khăn trong việc giúp quán tạo ra lợi nhuận trong thị trường càphê cạnh tranh khốc liệt tại Stockholm. Kể từ khi khai trương vào giữa tháng 4 vừa qua, quán Andon Café thu về hơn 5.700 USD, nhưng ngân sách ban đầu hơn 21.000 USD hiện chỉ còn chưa tới 5.000 USD, phần lớn đã được dùng cho các chi phí thiết lập và vận hành ban đầu.

AI cũng liên tục mắc lỗi trong quản lý hàng hóa, từng đặt tới 6.000 khăn giấy, 3.000 găng tay cao su hay nhập cả cà chua đóng hộp dù quán không sử dụng nguyên liệu này. Có thời điểm hệ thống quên đặt bánh mì khiến quán phải hủy bán sandwich giữa giờ cao điểm, nhưng cũng có ngày lại đặt quá nhiều gây lãng phí thực phẩm.

Các kỹ sư của Andon Labs cho rằng nguyên nhân xuất phát từ giới hạn “cửa sổ ngữ cảnh” của AI - khả năng ghi nhớ thông tin ngắn hạn còn hạn chế, khiến hệ thống có thể quên các quyết định trước đó.

Bên cạnh các lỗi kỹ thuật, dự án cũng làm dấy lên nhiều tranh luận về trách nhiệm và đạo đức khi AI bắt đầu tham gia điều hành doanh nghiệp. Các chuyên gia đặt câu hỏi về trách nhiệm pháp lý nếu xảy ra sự cố, cũng như việc AI có nên được trao quyền đánh giá hay sa thải nhân viên hay không.

Nếu xảy ra ngộ độc thực phẩm, ai sẽ chịu trách nhiệm? AI có nên được quyền đánh giá hiệu suất làm việc hay sa thải nhân viên? Và liệu con người có đang dần trao quá nhiều quyền quyết định cho máy móc?

Nhiều chuyên gia cho rằng việc để AI quản lý doanh nghiệp có thể mở ra một “chiếc hộp Pandora” mới - nơi ranh giới giữa công nghệ hỗ trợ và công nghệ thay thế con người ngày càng trở nên mong manh.

Về phần mình, Andon Labs khẳng định mục tiêu của dự án không đơn thuần là kinh doanh càphê, mà là thử nghiệm khả năng hoạt động của AI trong môi trường thực tế - nơi hệ thống phải sử dụng tiền thật, đưa ra quyết định thật và đối mặt với những hậu quả thật.

Ra đời năm 2023, Andon Labs là công ty chuyên nghiên cứu và kiểm định mức độ an toàn của AI trong đời sống thực. Startup này cho biết họ tập trung vào việc “kiểm tra khả năng chịu đựng” của các tác nhân AI bằng cách cung cấp cho chúng “công cụ thật và tiền thật."

Andon Labs từng hợp tác với OpenAI, Anthropic, Google DeepMind và xAI. Công ty này đồng thời cho biết đang chuẩn bị cho một tương lai nơi “các tổ chức có thể được vận hành tự động thông qua AI."

Trước đó, Andon Labs từng giao cho AI quản lý máy bán hàng tự động và một cửa hàng quà tặng tại Mỹ. Kết quả cho thấy AI từng hứa hoàn tiền cho khách nhưng… quên thực hiện, thậm chí còn đưa thông tin sai về giá của đối thủ để mặc cả với nhà cung cấp.

Dù còn nhiều hạn chế, quán càphê nhỏ tại Stockholm vẫn được xem như một lát cắt thú vị về tương lai đang đến rất gần - nơi AI không còn chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, mà bắt đầu thử đảm nhận vị trí của những “ông chủ” thực thụ trong đời sống hàng ngày./.