Nguy cơ bùng nổ tin giả khi Meta thay đổi chính sách kiểm chứng tại Mỹ Latinh

Giới kiểm chứng thông tin và chuyên gia truyền thông Mỹ Latinh đang lên tiếng cảnh báo rằng, kế hoạch của Meta nhằm thay kiểm chứng chuyên nghiệp bằng mô hình huy động cộng đồng có thể khiến chất lượng thảo luận công khai suy giảm nghiêm trọng.

Hương Thủy
11/09/2026
16:10
Biểu tượng của tập đoàn Meta. Ảnh: AFP/TTXVN.
Biểu tượng của tập đoàn Meta. Ảnh: AFP/TTXVN.

Theo công bố hôm 9/9, hệ thống mới của Meta có tên gọi "Ghi chú Cộng đồng" (Community Notes), được vận hành tương tự mô hình của nền tảng X do tỷ phú Elon Musk sở hữu. Hệ thống này cho phép chính người dùng bổ sung ngữ cảnh vào các nội dung có dấu hiệu gây hiểu lầm.

 Sự thay đổi này được đưa ra sau khi công ty mẹ của Facebook vấp phải cáo buộc từ một số nhóm bảo thủ cho rằng việc sử dụng chuyên gia kiểm duyệt tương đương với hành vi kiểm duyệt ngôn luận.

Dù Meta chưa công bố thời điểm chính thức áp dụng rộng rãi, hiện tại các tòa soạn và cơ quan chuyên môn được cấp phép vẫn tiếp tục công tác rà soát thông tin trên Facebook, Instagram và Threads.

 Quyết định trên vấp phải sự phản đối mạnh mẽ. Liên minh LatamChequea - tổ chức đại diện cho khoảng 14 cơ quan tại Mỹ Latinh đang tham gia chương trình kiểm chứng toàn cầu do Meta khởi xướng từ năm 2016 - đã ra tuyên bố kêu gọi Meta cân nhắc lại.

Tổ chức này nhấn mạnh hệ thống cộng đồng không đủ sức đối phó với bối cảnh thông tin sai lệch dày đặc, đồng thời đề nghị Meta sử dụng tính năng mới để bổ sung thay vì thay thế hoàn toàn khâu xác minh độc lập.

 Giới chuyên gia học thuật cũng đồng loạt lên tiếng cảnh báo. Giáo sư Carlos Rodriguez từ Đại học La Sabana (Colombia) đánh giá người dùng mạng xã hội không có khả năng áp dụng các tiêu chuẩn báo chí khắt khe như giới chuyên môn. Thực tế đó hoàn toàn có thể dẫn đến chất lượng thông tin sụt giảm.

 Chia sẻ nỗi lo trên, Chuyên gia truyền thông Alejandro Martin del Campo từ Viện Công nghệ Monterrey (Mexico) và Giáo sư Ramon Salaverria từ Đại học Navarra (Tây Ban Nha) lo ngại cơ chế đồng thuận số đông có thể khiến tin giả lan truyền với tốc độ nhanh hơn giữa lúc sự phân cực xã hội đang gia tăng.

Thách thức này càng trở nên trầm trọng với sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Tầm nhìn và AI Alan Turing (Ecuador), ông Marco Benalcazar đã viện dẫn các nghiên cứu cho thấy khoảng một nửa số người dùng hiện nay không thể phân biệt nội dung thật giả bằng mắt thường.

Tỷ lệ này được dự báo sẽ tiếp tục tăng lên khi các công cụ AI ngày càng tinh vi, đòi hỏi người dùng phải trang bị kỹ năng hiểu biết kỹ thuật số cơ bản hơn bao giờ hết.

 Đáng chú ý, Brazil (Bra-xin) - thị trường lớn nhất của Meta trong khu vực - không nằm trong đợt thử nghiệm này. Giáo sư Ivan Paganotti từ Đại học Sao Paulo nhận định nguyên nhân xuất phát từ lập trường cứng rắn của chính quyền nước này đối với các nền tảng kỹ thuật số, đặc biệt khi quốc gia Nam Mỹ đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 10 tới.

 Khác với sự thiếu hụt hành lang pháp lý tại các nước láng giềng, Brazil đã buộc các nền tảng phải phát triển cơ chế xác minh khắt khe.

Vào tháng 6 vừa qua, tòa án Brazil đã siết chặt quy định về vai trò của nền tảng trong việc ngăn chặn tin giả và phát ngôn thù hận. Trước đó vào năm 2024, Tòa án Tối cao nước này từng đình chỉ hoạt động của mạng xã hội X trong 40 ngày cho đến khi nền tảng chịu gỡ bỏ các tài khoản phát tán tin giả.

 Về dài hạn, giới quan sát dự báo các nền tảng mạng xã hội khác cũng sẽ nối gót Meta nhằm cắt giảm chi phí hoạt động và né tránh chỉ trích.

Đồng giám đốc Trung tâm quan sát Thông tin sai lệch thuộc Đại học Complutense Madrid (Tây Ban Nha), ông Rafael Rubio đánh giá việc Meta và X rút khỏi cam kết xác minh độc lập mà không vấp phải sự phản đối đáng kể từ chính phủ hay dư luận sẽ tạo tiền lệ xấu./.

Tin cùng chuyên mục

ADB rót hơn nửa tỷ USD hỗ trợ Indonesia số hóa quản trị

ADB rót hơn nửa tỷ USD hỗ trợ Indonesia số hóa quản trị

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã phê duyệt khoản tài chính trị giá 650 triệu USD hỗ trợ Indonesia tăng cường quản lý tài khóa, thúc đẩy số hóa hoạt động của chính phủ. Chương trình hướng tới xây dựng hệ thống quản trị tài chính và dữ liệu kết nối, minh bạch, qua đó cải thiện hiệu quả cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.

AI thay đổi nhu cầu nhân lực trên thị trường lao động Hàn Quốc

AI thay đổi nhu cầu nhân lực trên thị trường lao động Hàn Quốc

Thị trường lao động Hàn Quốc đang chứng kiến làn sóng tuyển dụng nhân lực có kỹ năng trí tuệ nhân tạo (AI), với số tin tuyển dụng liên quan đến AI tăng 128% trong nửa đầu năm 2026. Diễn biến này phản ánh xu hướng AI đang trở thành một kỹ năng phổ biến trong thị trường lao động Hàn Quốc, đồng thời nhu cầu nhân lực đang chuyển từ phát triển công nghệ AI sang khai thác và ứng dụng công nghệ này.

Khi AI vào bếp sáng tạo bánh kẹo tại Nhật Bản

Khi AI vào bếp sáng tạo bánh kẹo tại Nhật Bản

Hai chuỗi cửa hàng tiện lợi hàng đầu Nhật Bản, Lawson và FamilyMart, sẽ lần đầu tiên đưa ra thị trường quy mô lớn các sản phẩm bánh kẹo được phát triển với ý tưởng từ trí tuệ nhân tạo (AI), đánh dấu bước tiến mới trong việc ứng dụng công nghệ này vào ngành bán lẻ thực phẩm.

Trí tuệ nhân tạo thay đổi cuộc đua săn tìm lỗ hổng an ninh mạng

Trí tuệ nhân tạo thay đổi cuộc đua săn tìm lỗ hổng an ninh mạng

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp các chuyên gia an ninh mạng phân tích hệ thống và phát hiện điểm yếu nhanh hơn nhưng đồng thời cũng đẩy nhanh việc tạo ra những phương thức tấn công mới, buộc các nhóm nghiên cứu phải liên tục tìm cách phát hiện lỗ hổng trước khi chúng bị khai thác trên quy mô lớn.

Công ty fintech lớn nhất châu Âu Revolut "dính" đòn lừa

Công ty fintech lớn nhất châu Âu Revolut "dính" đòn lừa

Bằng thủ đoạn chiếm đoạt hộp thư điện tử của một cơ quan công quyền Italy, tội phạm mạng đã đánh lừa Revolut - công ty fintech lớn nhất châu Âu, dẫn đến việc dữ liệu cá nhân và tài chính của gần 680 khách hàng bị rò rỉ.

TTXVN chuyển động trong kỷ nguyên số

TTXVN chuyển động trong kỷ nguyên số

Báo chí không chỉ là "cầu nối" thông tin mà còn là lực lượng tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số, đưa thông tin đến công chúng nhanh chóng, chính xác, đa chiều trên nhiều nền tảng. TTXVN cũng không nằm ngoài xu thế đó, những người làm báo TTXVN đã và đang chuyển mình mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ hiện đại để đưa thông tin chính thống đến bạn đọc nhanh nhất, hấp dẫn nhất…

Mistral và bài toán vốn phía sau tham vọng AI châu Âu

Mistral và bài toán vốn phía sau tham vọng AI châu Âu

Việc Mistral, startup AI hàng đầu của Pháp, huy động thành công 3 tỷ euro đã được xem là một bước tiến lớn đối với tham vọng xây dựng “nhà vô địch” công nghệ của châu Âu. Tuy nhiên, đằng sau thành công này là một nghịch lý đáng chú ý: Để vươn lên cạnh tranh với các tập đoàn công nghệ Mỹ, Mistral vẫn đang phải dựa đáng kể vào nguồn vốn từ bên ngoài châu Âu.