Nhật Bản tăng tốc AI và robot trước bài toán nhân lực

Trước nguy cơ thiếu hụt lao động trầm trọng khi làn sóng già hóa chạm đỉnh vào năm 2040, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản trong Sách Trắng 2026 đã nhấn mạnh việc khẩn trương đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot trong ngành y tế và chăm sóc người cao tuổi.

Thành Hữu
29/09/2026
22:34
Tình trạng khan hiếm bác sĩ, điều dưỡng viên và nhân viên chăm sóc đang trở thành mối lo ngại hàng đầu tại xã hội Nhật Bản. (Ảnh: texastribune.org)
Tình trạng khan hiếm bác sĩ, điều dưỡng viên và nhân viên chăm sóc đang trở thành mối lo ngại hàng đầu tại xã hội Nhật Bản. (Ảnh: texastribune.org)

Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng trong ngành y tế và chăm sóc người cao tuổi, buộc quốc gia này phải khẩn trương đẩy mạnh ứng dụng AI và robot để bù đắp khoảng trống nhân lực trước khi làn sóng già hóa dân số chạm đỉnh vào năm 2040. Đây là cảnh báo và định hướng trọng tâm được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đưa ra trong bản Sách Trắng thường niên năm 2026, được báo cáo tại cuộc họp Nội các ngày 29/9.

Theo báo cáo, tình trạng khan hiếm bác sĩ, điều dưỡng viên và nhân viên chăm sóc đang trở thành mối lo ngại hàng đầu tại xã hội Nhật Bản. Kết quả khảo sát thực hiện đối với 3.000 người dân từ 20 - 74 tuổi cho thấy có tới 81,3% số người được hỏi bày tỏ lo lắng về nguy cơ thiếu nhân lực trong lĩnh vực chăm sóc điều dưỡng và 74,5% lo ngại về tình trạng thiếu hụt nhân viên y tế. Thách thức này được dự báo sẽ càng thêm gay gắt vào khoảng năm 2040 - thời điểm thế hệ bùng nổ dân số thứ hai - sinh vào đầu thập niên 1970 của Nhật Bản bước qua tuổi 65 và dân số cao tuổi tại nước này đạt đỉnh.

Trước sức ép đó, Chính phủ Nhật Bản xác định việc ứng dụng các giải pháp công nghệ cao để tinh gọn quy trình và nâng cao năng suất lao động là yêu cầu tất yếu nhằm duy trì hệ thống y tế - phúc lợi bền vững. Đáng chú ý, xã hội Nhật Bản đang thể hiện mức độ cởi mở rất cao đối với xu hướng này, với hơn 70% người dân bày tỏ quan điểm ủng hộ việc đưa công nghệ mới vào hỗ trợ các hoạt động chăm sóc sức khỏe.

Cụ thể, có 73,7% số người được hỏi ủng hộ việc sử dụng robot nhằm hỗ trợ tương tác và giao tiếp giữa người chăm sóc với bệnh nhân, người cao tuổi; 72,4% tán thành việc ứng dụng AI hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán bệnh và hơn 70% đồng thuận với việc áp dụng robot hỗ trợ phẫu thuật.

Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đưa ra cảnh báo trong bản Sách Trắng thường niên năm 2026. (Ảnh: medicalupdateonline.com)
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đưa ra cảnh báo trong bản Sách Trắng thường niên năm 2026. (Ảnh: medicalupdateonline.com)

Dù nhận được sự hưởng ứng rộng rãi, Sách Trắng cũng lưu ý vẫn còn những rào cản cần tháo gỡ. Trong số những người bày tỏ ý kiến phản đối hoặc ngần ngại, có 26,3% lo ngại về tính an toàn của công nghệ mới, bên cạnh nỗi lo suy giảm sự tương tác trực tiếp giữa thầy thuốc và người bệnh. Do đó, cơ quan chức năng Nhật Bản nhấn mạnh các cơ sở chuyên môn cần giải thích minh bạch về hiệu quả thực tế và luôn triển khai công nghệ trên nguyên tắc lấy người sử dụng làm trung tâm.

Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản khẳng định sẽ nhìn nhận nghiêm túc bài toán thiếu hụt nhân lực trong tương lai để vừa đẩy mạnh đổi mới công nghệ, vừa thực hiện các chính sách cải thiện môi trường làm việc nhằm bảo đảm năng lực cung ứng dịch vụ y tế và an sinh xã hội dài hạn cho người dân./.

Tin cùng chuyên mục

Nhật Bản thử nghiệm giới hạn an toàn của AI tạo sinh

Nhật Bản thử nghiệm giới hạn an toàn của AI tạo sinh

Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Quốc gia Nhật Bản (NICT) đã phát triển hệ thống WISDOM-AR nhằm đánh giá khả năng chống lại các thủ thuật đánh lừa của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, qua đó phát hiện nguy cơ mô hình AI cung cấp thông tin nguy hiểm hoặc gây hại cho con người và xã hội.

Mỹ: Nhu cầu tuyển dụng lập trình viên gia tăng bất chấp tác động của AI

Số lượng tin tuyển dụng lập trình viên phần mềm tại Mỹ đã tăng kể từ tháng 2/2025 .

Số lượng tin tuyển dụng lập trình viên phần mềm tại Mỹ đã tăng kể từ tháng 2/2025 - thời điểm ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Claude Code của công ty công nghệ Anthropic - ngay cả khi tổng số tin tuyển dụng lao động nói chung sụt giảm. Điều này đi ngược lại các dự đoán cho rằng AI sẽ nhanh chóng triệt tiêu nhu cầu về nhân sự lập trình.

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo AI có thể làm bùng phát tấn công mạng

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo AI có thể làm bùng phát tấn công mạng

Bill Gates cảnh báo các cuộc tấn công mạng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể gia tăng mạnh trong năm tới. Nhà lãnh đạo Microsoft kêu gọi thiết lập cơ chế giám sát độc lập và “phanh khẩn cấp” cho các mô hình AI tiên tiến nhằm ngăn chặn những rủi ro ngoài tầm kiểm soát.

Diễn đàn Chuyển đổi số quốc gia

Diễn đàn Chuyển đổi số quốc gia

Chuyển đổi số phải chuyển mạnh từ xây dựng nền tảng sang giải quyết những bài toán cụ thể của người dân, doanh nghiệp; bảo đảm dữ liệu được tái sử dụng, đầu tư hiệu quả và ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn. Đây là thông điệp tại Diễn đàn Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, diễn ra ngày 9/10 tại Hà Nội.

Trở về thời khắc thiêng liêng bằng công nghệ thực tế ảo

Người dân xúc động khi được trải nghiệm không gian tái hiện thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945. (Ảnh: Phan Phương/TTXVN)

Chương trình trải nghiệm thực tế ảo "Trở về thời khắc thiêng liêng" do Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với UBND phường Cửa Nam và các đơn vị tổ chức, mang đến cho công chúng cơ hội sử dụng công nghệ VR để tái hiện chân thực không gian Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày 2/9/1945 cùng khoảnh khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập.

Ứng dụng công nghệ giúp lan tỏa giá trị di sản

Hệ thống thuyết minh tự động bằng nhiều ngôn ngữ hỗ trợ du khách trong nước và quốc tế khám phá lịch sử Di tích Nhà tù Hỏa Lò thuận tiện hơn. (Ảnh: Phan Phương/TTXVN)

Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội, đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số hóa tư liệu, mã QR và hệ thống thuyết minh tự động đa ngôn ngữ. Điều này góp phần đổi mới phương thức tiếp cận lịch sử, mang đến trải nghiệm trực quan, sinh động, giúp lan tỏa giá trị di sản đến công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

AI của Anthropic tự bịa tin báo án mạng

AI của Anthropic tự bịa tin báo án mạng

Mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của Anthropic tự tạo và gửi tin báo giả về một vụ án mạng chưa được giải quyết tại Philadelphia, làm dấy lên lo ngại về khả năng tác nhân AI tự hành động trên Internet mà thiếu sự giám sát trực tiếp của con người.

Thái Lan đặt mục tiêu 3 triệu hộ chiếu AI

Thái Lan đặt mục tiêu 3 triệu hộ chiếu AI

Bộ Kinh tế và Xã hội số Thái Lan (DES) đặt mục tiêu tăng số lượng người đăng ký chương trình Hộ chiếu Trí tuệ nhân tạo quốc gia (TH-AI Passport) lên 3 triệu người vào cuối năm nay, gấp đôi so với mốc 1,57 triệu người đăng ký hiện tại.