Nhật Bản tăng tốc AI và robot trước bài toán nhân lực

Trước nguy cơ thiếu hụt lao động trầm trọng khi làn sóng già hóa chạm đỉnh vào năm 2040, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản trong Sách Trắng 2026 đã nhấn mạnh việc khẩn trương đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot trong ngành y tế và chăm sóc người cao tuổi.

Thành Hữu
29/09/2026
22:34
Tình trạng khan hiếm bác sĩ, điều dưỡng viên và nhân viên chăm sóc đang trở thành mối lo ngại hàng đầu tại xã hội Nhật Bản. (Ảnh: texastribune.org)
Tình trạng khan hiếm bác sĩ, điều dưỡng viên và nhân viên chăm sóc đang trở thành mối lo ngại hàng đầu tại xã hội Nhật Bản. (Ảnh: texastribune.org)

Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng trong ngành y tế và chăm sóc người cao tuổi, buộc quốc gia này phải khẩn trương đẩy mạnh ứng dụng AI và robot để bù đắp khoảng trống nhân lực trước khi làn sóng già hóa dân số chạm đỉnh vào năm 2040. Đây là cảnh báo và định hướng trọng tâm được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đưa ra trong bản Sách Trắng thường niên năm 2026, được báo cáo tại cuộc họp Nội các ngày 29/9.

Theo báo cáo, tình trạng khan hiếm bác sĩ, điều dưỡng viên và nhân viên chăm sóc đang trở thành mối lo ngại hàng đầu tại xã hội Nhật Bản. Kết quả khảo sát thực hiện đối với 3.000 người dân từ 20 - 74 tuổi cho thấy có tới 81,3% số người được hỏi bày tỏ lo lắng về nguy cơ thiếu nhân lực trong lĩnh vực chăm sóc điều dưỡng và 74,5% lo ngại về tình trạng thiếu hụt nhân viên y tế. Thách thức này được dự báo sẽ càng thêm gay gắt vào khoảng năm 2040 - thời điểm thế hệ bùng nổ dân số thứ hai - sinh vào đầu thập niên 1970 của Nhật Bản bước qua tuổi 65 và dân số cao tuổi tại nước này đạt đỉnh.

Trước sức ép đó, Chính phủ Nhật Bản xác định việc ứng dụng các giải pháp công nghệ cao để tinh gọn quy trình và nâng cao năng suất lao động là yêu cầu tất yếu nhằm duy trì hệ thống y tế - phúc lợi bền vững. Đáng chú ý, xã hội Nhật Bản đang thể hiện mức độ cởi mở rất cao đối với xu hướng này, với hơn 70% người dân bày tỏ quan điểm ủng hộ việc đưa công nghệ mới vào hỗ trợ các hoạt động chăm sóc sức khỏe.

Cụ thể, có 73,7% số người được hỏi ủng hộ việc sử dụng robot nhằm hỗ trợ tương tác và giao tiếp giữa người chăm sóc với bệnh nhân, người cao tuổi; 72,4% tán thành việc ứng dụng AI hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán bệnh và hơn 70% đồng thuận với việc áp dụng robot hỗ trợ phẫu thuật.

Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đưa ra cảnh báo trong bản Sách Trắng thường niên năm 2026. (Ảnh: medicalupdateonline.com)
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đưa ra cảnh báo trong bản Sách Trắng thường niên năm 2026. (Ảnh: medicalupdateonline.com)

Dù nhận được sự hưởng ứng rộng rãi, Sách Trắng cũng lưu ý vẫn còn những rào cản cần tháo gỡ. Trong số những người bày tỏ ý kiến phản đối hoặc ngần ngại, có 26,3% lo ngại về tính an toàn của công nghệ mới, bên cạnh nỗi lo suy giảm sự tương tác trực tiếp giữa thầy thuốc và người bệnh. Do đó, cơ quan chức năng Nhật Bản nhấn mạnh các cơ sở chuyên môn cần giải thích minh bạch về hiệu quả thực tế và luôn triển khai công nghệ trên nguyên tắc lấy người sử dụng làm trung tâm.

Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản khẳng định sẽ nhìn nhận nghiêm túc bài toán thiếu hụt nhân lực trong tương lai để vừa đẩy mạnh đổi mới công nghệ, vừa thực hiện các chính sách cải thiện môi trường làm việc nhằm bảo đảm năng lực cung ứng dịch vụ y tế và an sinh xã hội dài hạn cho người dân./.

Tin cùng chuyên mục

Gia tăng khoảng cách tiếp cận AI giữa thành thị và nông thôn ở Hàn Quốc

Gia tăng khoảng cách tiếp cận AI giữa thành thị và nông thôn ở Hàn Quốc

Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh đang nhanh chóng phổ biến tại Hàn Quốc, song quá trình này đồng thời bộc lộ khoảng cách ngày càng lớn giữa khu vực thành thị và nông thôn. Đáng chú ý, khoảng cách về tỷ lệ trải nghiệm AI giữa hai khu vực đã tăng hơn 3 lần chỉ trong một năm, cho thấy nguy cơ hình thành một dạng “khoảng cách số” mới trong xã hội Hàn Quốc.

Trí thức Việt tại Thụy Sĩ chung sức phát triển công nghệ

Trí thức Việt tại Thụy Sĩ chung sức phát triển công nghệ

Từ Geneva, những chuyên gia, trí thức người Việt đang làm việc tại Thụy Sĩ cùng tìm lời giải cho câu chuyện đưa tri thức và kinh nghiệm quốc tế về phục vụ phát triển đất nước. Cuộc gặp với Đại sứ Mai Phan Dũng mở thêm những kết nối trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới các sáng kiến hợp tác cụ thể.

Google thử nghiệm mua hàng trực tiếp qua Gemini và AI Mode

Google thử nghiệm mua hàng trực tiếp qua Gemini và AI Mode

Google bắt đầu thử nghiệm tính năng mới cho phép người dùng mua sản phẩm trên nền tảng thương mại điện tử Flipkart, thuộc tập đoàn Walmart, trực tiếp thông qua các dịch vụ Gemini và AI Mode. Động thái này cho thấy Google đang mở rộng vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI), từ công cụ tìm kiếm và gợi ý sản phẩm sang trực tiếp tham gia vào quá trình mua hàng.

"Cơn sốt" AI có thể làm phình to núi rác điện tử

"Cơn sốt" AI có thể làm phình to núi rác điện tử

Sự bùng nổ của AI có thể kéo theo lượng rác thải điện tử khổng lồ, với tới 617 triệu tấn thiết bị liên quan cần xử lý trong giai đoạn 2025-2050. Cảnh báo cho thấy nếu không có giải pháp thu hồi và tái chế phù hợp, AI có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng rác thải độc hại toàn cầu.

OpenAI tạm dừng huấn luyện các mô hình AI mạnh nhất

OpenAI tạm dừng huấn luyện các mô hình AI mạnh nhất

OpenAI tạm dừng huấn luyện các mô hình AI mạnh nhất sau hàng loạt sự cố, trong đó có việc mô hình tự khai thác lỗ hổng để truy cập Internet và các công cụ AI tự ý thu thập dữ liệu. Công ty chỉ nối lại quá trình huấn luyện khi tin tưởng các biện pháp bảo vệ bổ sung.