Chuyên trang Chuyển động số của
Thông Tấn Xã Việt Nam
Trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về phong trào "Bình dân học vụ" cách đây 80 năm và “Bình dân học vụ số” hiện nay.
“Tôi mong rằng lòng hăng hái và sự nỗ lực của các anh chị em sẽ có kết quả rất vẻ vang: Đồng bào ta ai cũng biết đọc biết viết. Cái vinh dự đó thì tượng đồng, bia đá nào cũng không bằng.”
Đó là những lời căn dặn giản dị, súc tích của Bác Hồ trong lá thư gửi đội ngũ giáo viên "Bình dân học vụ," sẽ được giới thiệu trong trưng bày chuyên đề “Bình dân học vụ-Thắp sáng tương lai.”
Trưng bày khai mạc ngày 22/8 tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia (Hà Nội) mang đến cái nhìn toàn cảnh về phong trào "Bình dân học vụ" cách đây 80 năm.
Theo thông tin từ Bảo tàng, sau khi giành chính quyền, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thách thức, trong đó ba “giặc” lớn là giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm, đặt vận mệnh dân tộc vào tình thế vô cùng khó khăn.
Ngay trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời ngày 3/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu,” trong khi đó ở nước ta lúc bấy giờ có tới hơn 90% dân số mù chữ, vì vậy, xóa nạn mù chữ là một trong sáu nhiệm vụ cấp bách của đất nước..
Ngày 8/9/1945, Chính phủ lâm thời ban hành Sắc lệnh số 17/SL về việc thành lập Nha Bình dân học vụ mở đầu cho phong trào học tập chưa từng có trong lịch sử. Hàng triệu người dân trên khắp mọi miền đất nước, không kể tuổi tác, tầng lớp, đều tham gia học chữ như một hành động yêu nước thiêng liêng. Phong trào "Bình dân học vụ" đã trở thành ngọn đuốc thắp sáng tri thức, hun đúc tinh thần độc lập và khát vọng khai sáng cho toàn dân tộc.
Với gần 160 hình ảnh, tài liệu, hiện vật, trưng bày chia thành 3 phần: Diệt giặc dốt – cuộc chiến không tiếng súng, Ánh sáng tri thức lan tỏa, Từ bình dân học vụ đến học tập suốt đời.
Đặc biệt trong trưng bày lần này, hầu hết tài liệu, hiện vật quý, có giá trị đều là những hiện vật lần đầu tiên được giới thiệu tới công chúng, tiêu biểu như: Sổ ghi cảm tưởng của các đồng chí lãnh đạo và nhân sỹ trí thức về công tác Bình dân học vụ; Huy hiệu Bình dân học vụ của chiến sỹ cách mạng bị giam ở Côn Đảo vẽ và in để cổ động học Bình dân học vụ trong tù, năm 1951; nhóm hiện vật do các gia đình nhân chứng hiến tặng và những sản phẩm sáng tạo của sinh viên Lab EDABK của Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội…
Trưng bày giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về phong trào "Bình dân học vụ" cách đây 80 năm và “Bình dân học vụ số” hiện nay như những thời khắc lịch sử đặc biệt quan trọng; đó là hành trình kế thừa và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về “học để làm việc, làm người, học để phụng sự giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại.”
Từ đó, khơi dậy tinh thần hiếu học, khát vọng học tập và niềm tin bền bỉ vào sức mạnh của tri thức - từ những con chữ đầu tiên năm xưa đến ngọn lửa học tập đang được tiếp nối hôm nay.
Trưng bày mở cửa từ ngày 22/8 đến tháng 12/2025 tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, 25 Tông Đản, Hà Nội./.
Một số hiện vật tiêu biểu:
Nhân dịp này, Bảo tàng Lịch sử quốc gia tổ chức Lễ tiếp nhận tài liệu, hình ảnh, hiện vật về phong trào Bình dân học vụ do các cá nhân và tổ chức trao tặng.
Bảo tàng cũng khai trương Ứng dụng công nghệ trải nghiệm thực tế tăng cường (AR) trên nền tảng định vị không gian trực quan (Visual Positioning System – VPS) tại hệ thống trưng bày thường trực và phòng trưng bày chuyên đề “Bình dân học vụ-Thắp sáng tương lai” do Bảo tàng Lịch sử Quốc gia phối hợp với Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) triển khai thực hiện.
Đây là lần đầu tiên công nghệ điện toán không gian được ứng dụng trong bảo tàng để hiển thị nội dung số ngay tại vị trí thực tế. Khách tham quan chỉ cần dùng điện thoại là có thể khám phá hiện vật qua mô hình 3D, phim tư liệu, hiệu ứng minh họa và thuyết minh tự động. Trải nghiệm này không chỉ mang lại phương thức tham quan hiện đại, cá nhân hóa mà còn tạo cho những tài liệu, hiện vật trở nên sống động và dễ tiếp cận hơn đồng thời mở ra hướng đi mới trong bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản bằng công nghệ số.
Giáo dục an toàn số cho trẻ em vùng dân tộc thiểu số và miền núi cần được địa phương hóa, phát huy vai trò chủ động của chính học sinh và xây dựng mạng lưới hỗ trợ bền vững tại cộng đồng.
Trước sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, nhiều giáo viên trung học tại Mỹ đang thay đổi phương pháp giảng dạy và đánh giá nhằm hạn chế học sinh phụ thuộc vào các công cụ trò chuyện tự động (chatbot), đồng thời nâng cao khả năng tư duy phản biện độc lập.
Tính đến tháng 10/2026, Thư viện Đà Nẵng đã số hóa hơn 2.700 tên tài nguyên (gần 600.000 trang tài liệu); triển khai tra cứu, mượn trả trực tuyến và hệ thống trả sách tự động 24/7. Cùng việc chuẩn hóa, liên thông dữ liệu sau hợp nhất và các giải pháp công nghệ đã giúp nâng cao chất lượng phục vụ, mở rộng văn hóa đọc đến các vùng xa.
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 156/2026/TT-BTC, quy định mức thu phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia. Đáng chú ý, 6 nhóm đối tượng được giảm 50% mức phí.
Hiện nay, trên thị trường xuất hiện hàng loạt thiết bị tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), hỗ trợ người dùng trong các hoạt động thường nhật như học tập, làm việc, giải trí theo cách chưa từng có.
Chuyển đổi số thủ tục hành chính là xu thế tất yếu toàn cầu, nổi bật qua một số mô hình tiên tiến tại Estonia, Singapore, Trung Quốc và Nhật Bản. Đích đến cốt lõi là xóa bỏ rào cản giấy tờ, liên thông dữ liệu, giúp chính quyền chuyển sang thế "chủ động phục vụ" người dân.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, 12 dịch vụ công ngành điện đã hoàn thành các điều kiện kỹ thuật và sẵn sàng cung cấp trên ứng dụng VNeID trên phạm vi toàn quốc, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục về điện.
Phường Giảng Võ (Hà Nội) ra mắt mô hình “Nhà văn hóa số” tại Nhà văn hóa - Khu thể thao Tổ dân phố số 4, ngõ 629 Kim Mã. Ngoài các hoạt động văn nghệ, thể thao, đọc sách, nhà văn hóa được bố trí phòng họp số, kios máy tính hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, nâng cao kỹ năng số.
Nhằm xóa bớt khoảng cách công nghệ cho đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã vùng biên giới khó khăn, lực lượng biên phòng tỉnh Lào Cai đã triển khai mô hình “Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”. Bộ đội Biên phòng Lào Cai đã thành lập các tổ công tác đi từng bản, đến từng hộ để tuyên truyền pháp luật và hỗ trợ người dân tiếp cận các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến...
Chính phủ Mexico sẽ xây dựng hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm cải thiện việc phân phối thuốc và vật tư y tế tại các bệnh viện công trong bối cảnh tình trạng cung ứng vẫn tồn tại nhiều bất cập, đặc biệt trong khâu theo dõi quá trình vận chuyển từ khi mua sắm đến khi thuốc được cấp cho bệnh nhân.
