Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn

Chiều 20/9, Trường Đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-VJU) phối hợp với Hội Trí thức Việt Nam tại Nhật Bản (Association of Vietnamese Intellectuals in Japan - AVIJ) tổ chức khai mạc Hội thảo Bán dẫn Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 2 năm 2026 (Vietnam-Japan Semiconductor Symposium 2026 - VJSS-2026).

Tiếp nối thành công của hội thảo được tổ chức lần đầu tiên tại Osaka, Nhật Bản, VJSS-2026 định hướng trở thành một diễn đàn kết nối nghiên cứu - đào tạo - doanh nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn, đồng thời mở rộng hợp tác giữa Việt Nam, Nhật Bản và cộng đồng quốc tế.

Được tổ chức từ ngày 20 - 23/9, VJSS-2026 hướng tới thúc đẩy trao đổi học thuật và tăng cường hợp tác nghiên cứu giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn. Hội thảo tạo không gian để các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi về những tiến bộ mới trong nhiều lĩnh vực, từ thiết kế vi mạch, linh kiện và vật liệu bán dẫn đến công nghệ chế tạo, đóng gói, kiểm thử, trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định nhìn nhận, chip bán dẫn có kích thước nhỏ nhưng hiện diện trong hầu hết công nghệ hiện đại, từ điện thoại, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo đến ô tô và thiết bị y tế. Ngành công nghiệp bán dẫn gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh, tự chủ công nghệ và an ninh của mỗi quốc gia, đòi hỏi năng lực trong nước phải phát triển song hành với hợp tác quốc tế.

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, Việt Nam đã xác định rõ hướng đi này. Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá hàng đầu, trong đó có yêu cầu từng bước làm chủ công nghệ bán dẫn.

Thứ trưởng Bộ Khoa học Công Nghệ Lê Xuân Định cũng nhận định, Nhật Bản là quốc gia hàng đầu về công nghiệp bán dẫn, với thế mạnh về vật liệu, thiết bị chế tạo, sản xuất chính xác và kiểm soát chất lượng. Hai nước có thế mạnh bổ sung cho nhau: Nhật Bản có công nghệ, kinh nghiệm công nghiệp và hệ thống đào tạo tiên tiến; Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, nền sản xuất điện tử đang phát triển và quyết tâm chính trị mạnh mẽ. Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản là khuôn khổ thuận lợi để hai nước mở rộng hợp tác trong lĩnh vực này.

Tại hội thảo, PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết tại Đại học Quốc gia Hà Nội, bán dẫn là một lĩnh vực công nghệ chiến lược được ưu tiên đầu tư, với năng lực nghiên cứu và phát triển bao trùm các lĩnh vực từ vật liệu, thiết kế vi mạch, chế tạo, đóng gói và kiểm thử đến phát triển nguồn nhân lực. Bên cạnh việc thúc đẩy nghiên cứu và đào tạo về bán dẫn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang phát triển Trung tâm Quốc gia Hỗ trợ Thiết kế, Chế tạo và Kiểm thử Vi mạch tích hợp, đóng vai trò là nền tảng dùng chung cho đào tạo, nghiên cứu, phát triển công nghệ và hợp tác với doanh nghiệp.

PGS.TS Bùi Thế Duy cho biết Đại học Quốc gia Hà Nội hoan nghênh các đối tác quốc tế, đặc biệt là các đối tác đến từ Nhật Bản, hợp tác trong nghiên cứu chung, phát triển công nghệ và thành lập các phòng thí nghiệm chung về bán dẫn.

TS. Nguyễn Hoàng Oanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Nhật, cho biết VJSS-2026 quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và sinh viên đến từ Việt Nam, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác để trao đổi về phát triển nghiên cứu, giáo dục trong lĩnh vực bán dẫn, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác với ngành công nghiệp.

Hội thảo được kỳ vọng không chỉ dừng ở việc trao đổi các kết quả nghiên cứu khoa học, mà còn mở ra những cơ hội mới cho hợp tác nghiên cứu, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác với doanh nghiệp.

Hội thảo cũng dành không gian cho các nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh và sinh viên trình bày kết quả nghiên cứu, mở rộng mạng lưới học thuật quốc tế và kết nối với cộng đồng nghiên cứu trong khu vực.

Thông qua các phiên thảo luận chuyên đề, hoạt động định hướng nghề nghiệp, cố vấn học thuật và trao đổi với doanh nghiệp, VJSS-2026 hướng tới góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của ngành bán dẫn, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và nhu cầu của ngành công nghiệp./.