Vì sao OpenAI muốn đổi cách gọi ‘trung tâm dữ liệu’?

Theo hãng tin Axios (Mỹ), dù OpenAI chưa chính thức công bố kế hoạch, việc thay đổi cách gọi có thể được triển khai ngay trong tuần này, sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11/2026. Động thái trên diễn ra trong bối cảnh các cuộc tranh luận về AI và cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ này ngày càng thu hút sự quan tâm và gây tranh cãi trong giới hoạch định chính sách và cộng đồng địa phương.

Chris Lehane, Giám đốc phụ trách các vấn đề toàn cầu của OpenAI, dự báo AI sẽ tiếp tục là chủ đề tranh luận chính trị sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông cho rằng các cộng đồng cần yêu cầu doanh nghiệp bảo đảm trách nhiệm giải trình, đồng thời phải nhận được những lợi ích thiết thực từ các dự án đầu tư.

Một trong những vấn đề gây tranh cãi là nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của các trung tâm dữ liệu. Những cơ sở này tiêu thụ lượng điện và nước lớn, làm dấy lên lo ngại về tiếng ồn, ô nhiễm không khí, chi phí tiện ích và mức độ tham vấn người dân tại các khu vực lân cận.

Đầu năm 2026, OpenAI cam kết tự chi trả chi phí năng lượng phục vụ hoạt động của công ty, nhằm tránh làm tăng giá điện đối với người dân. Tuy nhiên, áp lực về nhu cầu điện vẫn là vấn đề đáng chú ý khi các dự án trung tâm dữ liệu tiếp tục được mở rộng. Một báo cáo công bố tháng 5/2026 dự báo giá năng lượng tại một số bang của Mỹ có thể tăng từ 6% đến 29% vào cuối thập kỷ này. Mỹ cũng đang thúc đẩy kế hoạch tái khởi động các cơ sở điện hạt nhân đã ngừng hoạt động để đáp ứng nhu cầu năng lượng gia tăng.

Trong lĩnh vực AI, dự án Stargate được kỳ vọng bổ sung 10 GW công suất tính toán tại Mỹ vào năm 2029. Dự án hiện vẫn đang trong quá trình triển khai, cho thấy nhu cầu xây dựng hạ tầng phục vụ AI sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới.

Theo người phát ngôn OpenAI, thuật ngữ "khu phức hợp tính toán" phản ánh chính xác hơn vai trò của các cơ sở hạ tầng mà công ty đang xây dựng. Những dự án này bao gồm các khoản đầu tư dài hạn vào năng lực tính toán, hạ tầng năng lượng và việc làm đòi hỏi trình độ chuyên môn.

Đề xuất thay đổi cách gọi được OpenAI triển khai từ tháng 8, trong bối cảnh công ty thúc đẩy các biện pháp bảo đảm an toàn cho công nghệ AI. Tuy nhiên, việc điều chỉnh thuật ngữ khó có thể giải quyết toàn bộ những quan ngại của người dân, nhất là khi sự phản đối đối với các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang gia tăng tại nhiều địa phương ở Mỹ.

Theo một báo cáo của công ty bất động sản Redfin công bố tháng 5, có 47% số người Mỹ được khảo sát phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu mới tại địa phương nơi họ sinh sống. Một báo cáo khác vào tháng 8 cho biết các cuộc đàm phán giữa nhà phát triển dự án và chính quyền địa phương thường được tiến hành theo các thỏa thuận bảo mật (NDA), khiến người dân khó tiếp cận thông tin liên quan.

Những quan ngại này đã tác động đến kế hoạch xây dựng tại một số địa phương. Ít nhất 19 đô thị tại bang Michigan đã triển khai các biện pháp hạn chế xây dựng trung tâm dữ liệu mới. Trong khi đó, dự án Stargate trị giá 16 tỷ USD của OpenAI và Oracle tại thị trấn Sanilac vẫn được triển khai bất chấp sự phản đối của một bộ phận người dân địa phương. Tháng trước, Amazon cũng từ bỏ kế hoạch xây dựng 4 trung tâm dữ liệu tại khu vực phía Bắc bang Virginia sau khi vấp phải phản ứng từ cộng đồng.

Một số tập đoàn công nghệ khác cũng tìm cách cải thiện quan hệ với các địa phương nơi đặt cơ sở hạ tầng. Tháng 1 vừa qua, Microsoft công bố cách tiếp cận "ưu tiên cộng đồng", trong đó cam kết chi trả phần chi phí điện tăng thêm liên quan đến các trung tâm dữ liệu, đồng thời đầu tư vào hạ tầng và việc làm tại địa phương.

Xu hướng điều chỉnh cách gọi các khái niệm công nghệ cũng xuất hiện ở một số doanh nghiệp và cơ quan tại Mỹ. Trước đó, Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy việc sử dụng thuật ngữ "siêu trí tuệ" (SI) thay cho "trí tuệ nhân tạo" (AI) trong các văn bản và hoạt động truyền thông của cơ quan liên bang. Ông cho rằng từ "nhân tạo" có thể khiến công nghệ này bị hiểu theo nghĩa không tích cực. Cuối tháng 9, chính quyền Mỹ đã chỉ đạo các cơ quan liên bang sử dụng thuật ngữ mới trong các chỉ thị, trang web, báo cáo và văn bản chính sách.

Một số lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ cũng sử dụng cách gọi này. Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang từng gọi các trung tâm dữ liệu là "nhà máy siêu trí tuệ". Meta thành lập Phòng thí nghiệm Siêu trí tuệ Meta (Meta Superintelligence Labs) năm 2025, trong khi Microsoft cũng tập hợp một nhóm chuyên trách nghiên cứu lĩnh vực này./.