Xu hướng dịch chuyển từ đất liền ra đại dương của các trung tâm dữ liệu

Một số nhà phát triển hiện đang xem xét đại dương như một địa điểm mới cho cơ sở hạ tầng AI, với hy vọng rằng các trung tâm dữ liệu dưới nước có thể cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và làm mát, đồng thời tiêu tốn ít nước ngọt và diện tích đất hơn so với các công trình trên bờ.

Anh Quân
26/08/2026
09:31
Media
Trung tâm dữ liệu trở thành nền tảng cho sự phát triển của kinh tế số. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra nhu cầu chưa từng có đối với các trung tâm dữ liệu, làm dấy lên lo ngại về mức tiêu thụ năng lượng, lượng nước sử dụng và "dấu chân" carbon ngày càng tăng. Những thách thức này đang khiến các công ty tìm kiếm giải pháp thay thế cho các trung tâm dữ liệu truyền thống trên đất liền. 

Một số nhà phát triển hiện đang xem xét đại dương như một địa điểm mới cho cơ sở hạ tầng AI, với hy vọng rằng các trung tâm dữ liệu dưới nước có thể cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và làm mát, đồng thời tiêu tốn ít nước ngọt và diện tích đất hơn so với các công trình trên bờ. Nghiên cứu của các nhà khoa học tập trung vào các tác động về mặt xã hội, tổ chức và môi trường của các công nghệ mới nổi, đặc biệt là AI và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số - bao gồm cả các trung tâm dữ liệu – vốn là nền tảng cho sự phát triển và triển khai của AI. Theo nghiên cứu, các trung tâm dữ liệu dưới nước là một hướng đi mới đầy hứa hẹn để hỗ trợ sự phát triển của AI.

Tuy nhiên, việc đưa máy chủ xuống đại dương không làm triệt tiêu các thách thức môi trường cơ bản khác như tiêu thụ năng lượng và phát thải carbon. Điều này cũng dẫn tới những lo ngại mới về tác hại đối với môi trường biển, cũng như các câu hỏi về cơ chế quản lý các trung tâm dữ liệu này – và cách thức các công ty bảo trì hay mở rộng chúng khi cần thiết. Liệu những trung tâm dữ liệu dưới nước có thể trở thành giải pháp thay thế bền vững cho các trung tâm dữ liệu truyền thống hay không còn phụ thuộc vào việc giải quyết các vấn đề về kinh tế, kỹ thuật và môi trường này.

Năm 2015, tập đoàn công nghệ Microsoft đã khởi động một dự án nghiên cứu nhằm tìm hiểu tính khả thi, lợi ích và thách thức của các trung tâm dữ liệu dưới nước. Một phần của nỗ lực này bao gồm việc lắp đặt một trung tâm dữ liệu kín nước dưới đáy biển gần quần đảo Orkney của Scotland vào năm 2018. Trung tâm này chứa 864 máy chủ và được kết nối với đất liền bằng cáp ngầm dưới biển.

Media
Biểu tượng Microsoft tại New York, Mỹ. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

Sau hai năm, Microsoft cho biết tỷ lệ hỏng hóc của các máy chủ tại trung tâm dữ liệu dưới nước chỉ bằng khoảng 1/8 so với những máy chủ tại các trung tâm dữ liệu tương đương trên đất liền. Microsoft vẫn đang nghiên cứu các nguyên nhân có thể xảy ra nhưng đưa ra giả thuyết rằng trong môi trường kín dưới nước, thiết bị ít tiếp xúc với oxy, độ ẩm và sự biến động nhiệt độ – cũng như ít bị va chạm do con người thao tác thay thế các linh kiện hỏng hóc. Tuy nhiên, Microsoft đã kết thúc dự án vào năm 2024 và quyết định không xây dựng thêm các trung tâm dữ liệu dưới nước. Microsoft không nêu rõ lý do nhưng các phân tích từ bên ngoài cho thấy nguyên nhân có thể bao gồm những lo ngại về quy định pháp lý, chẳng hạn như yêu cầu về giấy phép môi trường.

Tuy nhiên, một số quốc gia đã có những bước tiến đáng chú ý trong xu hướng này. Trung Quốc đã xây dựng trung tâm dữ liệu dưới nước vận hành bằng năng lượng gió đầu tiên trên thế giới tại Thượng Hải. Trung tâm này được khánh thành vào tháng 6/2025 và bắt đầu đi vào hoạt động thương mại toàn diện từ tháng 5/2026. Trung tâm này sử dụng nước biển làm chất làm mát thay vì phải làm lạnh nước ngọt, qua đó giảm lượng điện năng cần thiết để làm mát hệ thống máy tính. Mức tiêu thụ điện năng của trung tâm này thấp hơn ít nhất 30% so với các trung tâm dữ liệu truyền thống; đồng thời, việc sử dụng tuabin gió ngoài khơi giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và cắt giảm lượng khí thải carbon của cơ sở.

Trong khi đó, Nhật Bản đang thử nghiệm một phương thức khác: các trung tâm dữ liệu đặt trong container trên những mặt bằng nổi giữa biển. Mô hình này tận dụng nước biển để làm mát, có không gian thoáng đãng lý tưởng cho việc lắp đặt tấm pin năng lượng Mặt trời và tuabin gió, đồng thời giảm nhu cầu sử dụng quỹ đất. Năm 2025, một trung tâm dữ liệu sử dụng container vận chuyển đặt trên nền nổi gần Yokohama đã đi vào hoạt động. Nguồn điện cung cấp cho trung tâm đến từ các tấm pin năng lượng Mặt Trời lắp đặt ngay trên nền nổi đó, kết hợp với hệ thống pin lưu trữ năng lượng. Quá trình thử nghiệm sẽ kéo dài đến tháng 3/2027.

Singapore (Xin-ga-po) cũng đang hướng tới việc triển khai các trung tâm dữ liệu nổi ở quy mô thương mại. Năm 2026, công ty cơ sở hạ tầng Keppel đã bắt đầu xây dựng một trung tâm dữ liệu nổi cao bốn tầng, dự kiến đi vào hoạt động năm 2028. Dự án này sẽ sử dụng nước biển để làm mát, giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn nước đã qua xử lý và nâng cao hiệu quả làm mát. Ngoài ra, nhờ thiết kế nổi, công trình này sẽ không chiếm dụng quỹ đất vốn đang khan hiếm tại Singapore.

Media
Singapore cũng tham gia vào xu hướng dịch chuyển ra đại dương của các trung tâm dữ liệu. (Ảnh: AFP/ TTXVN)

Năm 2025, thành phố Ulsan (Hàn Quốc) đã bắt đầu lên kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu dưới lòng biển. Cơ sở này có khả năng chứa hơn 100.000 máy chủ và tiêu thụ ít năng lượng hơn 30% so với các trung tâm trên đất liền nhờ sử dụng nước biển để làm mát.

Khoảng cách so với khu dân cư cũng có thể là một lợi thế đối với các trung tâm dữ liệu đặt ở đại dương. Một cuộc thăm dò của công ty phân tích và tư vấn Gallup vào tháng 3/2026 cho thấy 70% số người Mỹ phản đối việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI trong cộng đồng của họ. Mặc dù vậy, hơn một nửa dân số thế giới sống trong phạm vi khoảng 193 km tính từ bờ biển. Việc đặt trung tâm dữ liệu dưới nước có thể là một giải pháp khác để duy trì khoảng cách vật lý gần gũi với người dùng, đảm bảo tốc độ dịch vụ nhanh chóng.

Theo giới phân tích, các trung tâm dữ liệu dưới biển có thể hỗ trợ sự phát triển của AI, đồng thời giảm bớt áp lực về quỹ đất, năng lượng và nguồn nước trên đất liền. Tuy nhiên, thách thức thực sự nằm ở việc liệu đại dương có thể trở thành "vùng đất mới" cho hoạt động tính toán của AI mà không biến thành một vấn đề môi trường tiếp theo hay không./.

Tin cùng chuyên mục

Ngành cơ khí tăng tốc chuyển đổi số

Ngành cơ khí tăng tốc chuyển đổi số

Thực hiện Chiến lược phát triển công nghiệp quốc gia, định hướng phát triển ngành cơ khí trở thành ngành công nghiệp nền tảng, việc ứng dụng các công nghệ số tiên tiến trong thiết kế, sản xuất và quản lý vận hành đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp cơ khí và sản xuất công nghiệp.

Mở rộng không gian phát triển cho nhà khoa học nữ

Mở rộng không gian phát triển cho nhà khoa học nữ

Việt Nam đang sở hữu một lực lượng nữ trí thức khoa học và công nghệ đông đảo, với tỷ lệ nữ giới trong lực lượng nghiên cứu và phát triển cao hơn đáng kể mức trung bình của thế giới. Nhiều công trình nghiên cứu có giá trị đã được tạo ra, nhưng hành trình từ phòng thí nghiệm đến thị trường vẫn còn không ít khoảng trống.

TP Hồ Chí Minh thúc đẩy sử dụng hiệu quả quỹ phát triển khoa học và công nghệ

TP Hồ Chí Minh thúc đẩy sử dụng hiệu quả quỹ phát triển khoa học và công nghệ

Ngày 25/8, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị “Thúc đẩy hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thông qua việc sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” với sự tham dự của đại diện các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức và đơn vị trên địa bàn.

Trí tuệ nhân tạo ngày càng thâm nhập sâu vào giới trẻ Mexico

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng vượt ra ngoài phạm vi học tập và công việc để trở thành một phần trong đời sống thường nhật của giới trẻ Mexico. Theo nghiên cứu mới nhất của Công ty an ninh mạng Kaspersky, khoảng 20% thanh niên tại Mexico coi AI như một người bạn, sẵn sàng trò chuyện về những chuyện đời thường hoặc tìm kiếm sự chia sẻ, hỗ trợ về tinh thần.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng vượt ra ngoài phạm vi học tập và công việc để trở thành một phần trong đời sống thường nhật của giới trẻ Mexico. Theo nghiên cứu mới nhất của Công ty an ninh mạng Kaspersky, khoảng 20% thanh niên tại Mexico coi AI như một người bạn, sẵn sàng trò chuyện về những chuyện đời thường hoặc tìm kiếm sự chia sẻ, hỗ trợ về tinh thần.

Người Trẻ Dùng Tri Thức Số Kết Nối Các Thế Hệ

Người Trẻ Dùng Tri Thức Số Kết Nối Các Thế Hệ

Trong dòng chảy chuyển đổi số, những người trẻ có lợi thế về công nghệ, kiến thức và khả năng thích ứng nhanh, thì việc chia sẻ những lợi thế đó với cộng đồng cũng là một cách để tuổi trẻ thể hiện trách nhiệm xã hội. Tại Hà Nội, những giảng viên trẻ đang làm điều đó bằng những lớp học đặc biệt – nơi công nghệ trở thành cầu nối giữa các thế hệ.

OpenAI bị điều tra tại Mỹ sau vụ AI “tự ý” tấn công mạng

OpenAI bị điều tra tại Mỹ sau vụ AI “tự ý” tấn công mạng

OpenAI, nhà phát triển ứng dụng ChatGPT, đang đối mặt với cuộc điều tra của bang Alabama (Mỹ) liên quan sự cố các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của công ty đã vượt khỏi môi trường thử nghiệm và tấn công một nền tảng AI khác trong quá trình đánh giá an ninh mạng.