AI dự đoán khả năng sống sót của bệnh nhân ung thư qua ảnh ‘selfie’

Các nhà nghiên cứu đã phát triển công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng ước tính tuổi sinh học và dự đoán khả năng sống sót của bệnh nhân ung thư chỉ từ một bức ảnh chụp khuôn mặt, mở ra hướng tiếp cận mới trong đánh giá sức khỏe và cá nhân hóa điều trị.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc
20/10/2026
14:41
Việc xác định được tính tuổi sinh học có thể dự đoán khả năng sống sót của bệnh nhân ung thư. (Ảnh minh họa: Getty Images).
Việc xác định được tính tuổi sinh học có thể dự đoán khả năng sống sót của bệnh nhân ung thư. (Ảnh minh họa: Getty Images).

Theo báo Anh The Guardian, hệ thống này do các chuyên gia thuộc Mass General Brigham, hệ thống y tế học thuật tích hợp phi lợi nhuận tại bang Massachusetts (Mỹ), phát triển nhằm ước tính tuổi sinh học và dự đoán kết quả sống sót của bệnh nhân ung thư.

Nghiên cứu về công cụ này đã được công bố trên tạp chí The Lancet Digital Health. Đây được xem là một trong những minh chứng toàn diện về tiềm năng ứng dụng AI phân tích ảnh khuôn mặt trong đánh giá tình trạng sức khỏe và hỗ trợ các quyết định y tế. Mô hình được huấn luyện trên dữ liệu gồm hơn 40 triệu ảnh khuôn mặt của những người thuộc nhiều nhóm sắc tộc và độ tuổi khác nhau.

Các nhà nghiên cứu phát triển hai công cụ bổ trợ từ cùng một mô hình nền tảng. Trong đó, FAHR-FaceAge ước tính tuổi sinh học và đánh giá khả năng sống sót của bệnh nhân ung thư; FAHR-FaceSurvival dự đoán trực tiếp khả năng sống sót từ ảnh chụp khuôn mặt, thay vì thông qua ước tính tuổi sinh học.

Mặc dù được phát triển từ cùng một mô hình, hai công cụ khai thác những đặc điểm khác nhau trên khuôn mặt để đưa ra dự đoán. FAHR-FaceAge tập trung vào các nếp gấp kéo dài từ hai bên cánh mũi xuống khóe miệng, vùng trán phía trên hốc mắt và vùng thái dương. Trong khi đó, FAHR-FaceSurvival chú trọng khu vực dưới mắt và xung quanh sống mũi.

Ông Hugo Aerts, đồng tác giả cấp cao của nghiên cứu, cho biết FAHR-FaceSurvival đánh dấu bước tiến trong lĩnh vực ứng dụng AI để đánh giá sức khỏe qua khuôn mặt, khi hệ thống có thể học trực tiếp các dấu hiệu liên quan đến nguy cơ tử vong từ ảnh chụp bệnh nhân ung thư. Theo ông, đây là minh chứng đầu tiên cho thấy mô hình AI có thể dự đoán khả năng sống sót của bệnh nhân ung thư chỉ từ một bức ảnh thông thường.

Kết quả nghiên cứu trên các bệnh nhân ung thư được điều trị bằng xạ trị tại Mỹ cho thấy những người được FAHR-FaceAge đánh giá có tuổi sinh học cao hơn tuổi thực từ 5 năm trở lên có nguy cơ tử vong cao hơn 21% so với những bệnh nhân còn lại trong nhóm, trong thời gian theo dõi trung bình 4 năm. Ngược lại, nhóm có tuổi sinh học thấp hơn tuổi thực từ 5 năm trở lên có nguy cơ tử vong thấp hơn 17%.

Ông Aerts cho biết điểm đột phá về kỹ thuật nằm ở khả năng học các đặc điểm khuôn mặt mang tính khái quát từ hơn 40 triệu hình ảnh, sau đó điều chỉnh mô hình để dự đoán những kết quả sức khỏe khác nhau, như tuổi sinh học và khả năng sống sót. Cách tiếp cận dựa trên mô hình nền tảng này có thể tạo điều kiện phát triển nhiều chỉ dấu sinh học thông qua khuôn mặt mà không cần huấn luyện từng mô hình riêng biệt từ đầu.

Theo các nhà nghiên cứu, kết quả trên cho thấy tuổi sinh học ước tính qua khuôn mặt có mối liên hệ với tình trạng sức khỏe thể chất, qua đó có thể cung cấp thông tin về khả năng chống chịu của bệnh nhân trước một số phương pháp điều trị.

Công nghệ này được kỳ vọng hỗ trợ bác sĩ đánh giá nguy cơ tử vong hoặc biến chứng sau các ca phẫu thuật lớn và những phương pháp điều trị ung thư khác, từ đó lựa chọn phương án phù hợp hơn với từng bệnh nhân.

Bác sĩ Raymond Mak, chuyên gia ung bướu xạ trị tại Mass General Brigham, nhận định trong bối cảnh dân số ngày càng già hóa, các bác sĩ cần những phương pháp tốt hơn để đánh giá khả năng dự trữ thể chất và mức độ suy yếu của bệnh nhân trước khi chỉ định các phương pháp điều trị chuyên sâu như xạ trị, phẫu thuật hoặc liệu pháp toàn thân.

Ông nhấn mạnh mục tiêu của nhóm nghiên cứu là định lượng hóa việc đánh giá sức khỏe qua ảnh chụp khuôn mặt, nâng cao tính nhất quán và khả năng triển khai trên quy mô lớn, qua đó hỗ trợ đưa ra quyết định điều trị cá nhân hóa, chứ không thay thế đánh giá chuyên môn của bác sĩ.

Nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa một số yếu tố lối sống với biểu hiện lão hóa trên khuôn mặt. Cụ thể, việc lạm dụng rượu bia, sử dụng chất gây nghiện và hút thuốc lá có liên quan đến tình trạng khuôn mặt trông già hơn về mặt sinh học theo đánh giá của AI.

Một phát hiện khác là FAHR-FaceAge cho kết quả tương đối ổn định trước những thay đổi thường gặp trong điều kiện chụp ảnh thực tế, như tư thế, ánh sáng, biểu cảm khuôn mặt và lớp trang điểm. Theo bác sĩ Mak, công cụ này cũng duy trì độ ổn định trong hầu hết các thủ thuật phẫu thuật thẩm mỹ được thử nghiệm, dù ghi nhận một thay đổi nhỏ sau phẫu thuật chỉnh hình mũi.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng dù phân tích ảnh khuôn mặt có tiềm năng trở thành phương pháp đơn giản, chi phí thấp để hỗ trợ cá nhân hóa điều trị, vẫn cần thêm nghiên cứu để đánh giá độ tin cậy và khả năng ứng dụng trong thực tiễn lâm sàng trước khi công nghệ này được triển khai rộng rãi./.

Tin cùng chuyên mục

Kể chuyện TP Hồ Chí Minh trên nền tảng số

Kể chuyện TP Hồ Chí Minh trên nền tảng số

Từ góc phố đến làng nghề, người làm nội dung tìm chất liệu sáng tạo trong đời sống TP Hồ Chí Minh. Tại tọa đàm sáng 14/11, các nhà sáng tạo và đại diện cơ quan quản lý bàn cách đưa những câu chuyện ấy đến công chúng, gắn với du lịch và phát triển thành sản phẩm văn hóa.

8 thỏa thuận hợp tác được trao tại Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam–Hàn Quốc 2026

8 thỏa thuận hợp tác được trao tại Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam–Hàn Quốc 2026

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) do Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Tập đoàn FPT, Hiệp hội AI – Bán dẫn Fabless Hàn Quốc (KAISA) và Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn VINASA phối hợp tổ chức đã diễn ra, quy tụ hơn 400 đại biểu, đại diện hơn 50 doanh nghiệp bán dẫn, cùng các viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương hai nước.

Cảnh báo nguy cơ bong bóng AI và khủng hoảng tài chính

Cảnh báo nguy cơ bong bóng AI và khủng hoảng tài chính

Nguy cơ hình thành bong bóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI), biến động tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu và gánh nặng nợ công Mỹ trở thành những chủ đề nổi bật tại Hội nghị Công nghệ Web Summit 2026 tại Lisbon (Bồ Đào Nha) ngày 12/11. Các chuyên gia cảnh báo thị trường nợ công có thể trở thành nguồn phát sinh cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo nếu những rủi ro hiện nay không được kiểm soát.

Đưa dịch vụ công số đến người dân miền núi

Đưa dịch vụ công số đến người dân miền núi

Người dân được hỗ trợ đăng nhập VNeID, số hóa giấy tờ và nộp hồ sơ trực tuyến..., qua đó tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, nhất là tại các địa bàn miền núi, biên giới còn hạn chế về kỹ năng số.

IMF theo dõi sát biến động đầu tư AI, cảnh báo rủi ro điều chỉnh thị trường

IMF theo dõi sát biến động đầu tư AI, cảnh báo rủi ro điều chỉnh thị trường

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đang theo dõi sát những biến động trong định giá cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như những thay đổi về chính sách tại Mỹ có thể ảnh hưởng đến tốc độ phát triển các trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, định chế tài chính này cho rằng còn quá sớm để kết luận giới đầu tư đang mất niềm tin dài hạn vào lĩnh vực AI.

OpenAI, Google và Anthropic đối mặt vụ kiện yêu cầu ngừng phát triển AI tiên tiến

OpenAI, Google và Anthropic đối mặt vụ kiện yêu cầu ngừng phát triển AI tiên tiến

Ngày 12/11, một nhóm tổ chức phi lợi nhuận đã đệ đơn kiện các công ty OpenAI, Anthropic, Meta và Google thuộc tập đoàn Alphabet, bộ phận trí tuệ nhân tạo (AI) của SpaceX, đề nghị tòa án ngăn các doanh nghiệp này tiếp tục phát triển những mô hình AI tiên tiến nhất do lo ngại công nghệ này có thể gây nguy hiểm cho nhân loại.

AI đẩy nhanh tốc độ tấn công mạng, con người vẫn là mắt xích yếu

AI đẩy nhanh tốc độ tấn công mạng, con người vẫn là mắt xích yếu

Tại hội thảo do công ty NetDiligence tổ chức ngày 10/11, sau khi công bố Báo cáo Bồi thường An ninh mạng thường niên, các chuyên gia trong ngành bảo hiểm nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm tăng đáng kể tốc độ thực hiện các cuộc tấn công mạng, trong khi con người vẫn là mắt xích yếu nhất trong hệ thống an ninh của nhiều tổ chức.

Pháp ứng dụng AI để tiết kiệm nước tưới tiêu

Pháp ứng dụng AI để tiết kiệm nước tưới tiêu

Trước tình trạng biến đổi khí hậu khiến hạn hán ngày càng nghiêm trọng, Công ty Kênh đào Provence (SCP) ở miền Nam nước Pháp đang phát triển hệ thống quản lý nước thông minh, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu vệ tinh và công nghệ dự báo để điều tiết nguồn nước theo nhu cầu thực tế, giảm lãng phí và tiết kiệm năng lượng.

Tây Ninh phát triển kỹ năng số từ nguồn lực doanh nghiệp

Ứng dụng công nghệ AI trong nhận dạng khuôn mặt thay thế con người. (Ảnh: Thanh Tân /TTXVN)

Xuất phát từ yêu cầu vận hành chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số thực tế tại địa phương, cộng đồng doanh nghiệp Tây Ninh đã tiên phong, đóng vai trò cầu nối quan trọng trong việc chỉ ra nhu cầu đào tạo và áp dụng kỹ năng số vào sản xuất kinh doanh; đồng thời chủ động phát triển lực lượng lao động tại chỗ, nâng cao kỹ năng số.