"Cơn khát" mua sắm của các tác nhân AI

Các tác nhân AI (AI agents) đang mua sắm với quy mô chưa từng thấy và những công cụ như Pay for Machines của công ty công nghệ tài chính và dịch vụ thanh toán đa quốc gia Mastercard có thể thúc đẩy mạnh mẽ xu hướng này. Những tuần gần đây là khoảng thời gian bận rộn đối với các tác nhân AI. Theo những nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), các tác nhân AI lục lọi các tài khoản ngân hàng, thâm nhập vào các ví tiền điện tử và thậm chí còn dành thời gian rảnh rỗi để giải trí.

Những chuyên gia công nghệ đã dự báo cái gọi là "thương mại thông qua tác nhân" (agentic commerce) rồi sẽ xuất hiện, nhưng thời điểm đó đang đến sớm hơn nhiều và với quy mô mà ít ai ngờ tới. Theo ông Jorn Lambert, Giám đốc Sản phẩm của Mastercard, thế giới đang nhanh chóng tiến tới giai đoạn mà công nghệ này sẽ được ứng dụng rộng rãi trong thực tế. Ông Lambert cho hay sự phát triển mạnh mẽ này bắt nguồn từ sự phổ biến đột ngột của các tác nhân AI cá nhân dành cho thị trường đại chúng. Cách đây một năm, ông cùng các nhà lãnh đạo khác trong ngành từng cho rằng MCP và ACP - các giao thức giao tiếp giữa các tác nhân (vốn đòi hỏi trình độ kỹ thuật nhất định) - sẽ là nền tảng cho thương mại thông qua tác nhân AI. Tuy nhiên, giả định đó giờ đây đã trở nên lỗi thời. Thay vào đó, rào cản gia nhập đã được hạ thấp nhờ các tác nhân AI như Muse của Meta hay Dots của công ty công nghệ OpenAI.

Kết quả là hiện nay đã có một lượng lớn người tiêu dùng sẵn sàng để các tác nhân AI của họ "đi mua sắm" trên không gian kỹ thuật số. Để đảm bảo các tác nhân AI này có thể thực hiện giao dịch, Mastercard đã giới thiệu công cụ mang tên Agent Pay. Công cụ này giúp các tác nhân AI như Muse dễ dàng thực hiện thanh toán, không chỉ với các nhà bán lẻ mà còn cho cả những dịch vụ công, ví dụ như thanh toán tiền phạt đỗ xe.

Trong một động thái đáng chú ý, Mastercard tuần trước cũng đã công bố một công cụ cho phép các chủ doanh nghiệp nhỏ thiết lập các chiến dịch quảng cáo. Video cho thấy một nhà sản xuất thanh ngũ cốc đã giao cho tác nhân AI của mình ngân sách 400 USD để tự xây dựng và triển khai một chiến dịch trên mạng xã hội. Ngân sách này không chỉ bao gồm chi phí chi trả cho các nền tảng chia sẻ video và hình ảnh TikTok hay Instagram, mà còn chi trả cho việc mua hình ảnh, âm nhạc, kịch bản và các yếu tố sáng tạo khác - một quy trình trước đây từng tiêu tốn hàng giờ đồng hồ của người bán thanh ngũ cốc, nay có thể hoàn tất chỉ trong vài phút.

Một đặc điểm quan trọng của công cụ từ Mastercard (nhiều khả năng Visa và AmEx cũng đang phát triển các sản phẩm tương tự) là nó được xây dựng dựa trên x402 - một giao thức thanh toán vốn đã nằm trong các thông số kỹ thuật ban đầu của Internet, nhưng chưa từng được hiện thực hóa cho đến khi Coinbase khôi phục nó vài năm trước.

Theo ông Lambert, x402 về cơ bản là một ngôn ngữ truyền tin có khả năng xử lý thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, stablecoin (đồng tiền ổn định), hoặc bất kỳ hình thức thanh toán nào mà cả hai bên tham gia giao dịch đều chấp thuận. Hơn thế nữa, x402 là mã nguồn mở, nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể sử dụng hoặc phát triển dựa trên nó.

Một yếu tố quan trọng khác của Agent Pay là nó mở đường cho các khoản thanh toán siêu nhỏ (micropayment) - thuật ngữ chỉ việc thanh toán những số tiền rất nhỏ, chẳng hạn như 27 xu hay 1,87 USD trên môi trường trực tuyến. Trước đây, các đơn vị kinh doanh kỹ thuật số và mạng lưới tài chính thường tránh né các khoản thanh toán kiểu này vì cho rằng chúng không khả thi, một phần do chi phí xử lý giao dịch.

Tuy nhiên, với sự xuất hiện của stablecoin cùng các tác nhân AI - những thực thể không ngại thương thảo xem một đơn vị dữ liệu nên có giá 50 xu hay 75 xu – số lượng dịch vụ nhỏ lẻ theo yêu cầu sẽ gia tăng. Điều này sẽ thay thế cho tình trạng hiện nay, khi mọi trang web đều đưa ra yêu cầu gây khó chịu là người dùng phải mua gói đăng ký hàng tháng mới có thể truy cập nội dung.

Việc dự đoán cách thức đón nhận một công nghệ mới luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một ví dụ điển hình là khi các nhà xuất bản báo chí từng coi Internet chỉ là nơi để đăng tải các bản sao PDF của tờ báo giấy. Với các tác nhân AI, nhiều khả năng sẽ xuất hiện hàng loạt trường hợp sử dụng chưa từng được dự tính trước, từ đó thay đổi hoàn toàn cách mọi người mua sắm cũng như cách thiết lập các mô hình kinh doanh ngay từ đầu.

Thực tế, ông Lambert dự đoán những công cụ như Agent Pay sẽ thúc đẩy sự ra đời của vô số doanh nghiệp mới, do chính các sinh viên đại học sáng lập ngay trong phòng ký túc xá của họ. Thời gian sẽ là câu trả lời cho những dự báo nói trên./.