Chuyên trang Chuyển động số của
Thông Tấn Xã Việt Nam
Điện thoại thông minh đang lưu giữ ngày càng nhiều dữ liệu nhạy cảm - từ giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng đến mật khẩu đăng nhập nhưng thói quen bảo mật của người dùng vẫn chưa theo kịp. Đây là thực trạng được chỉ ra trong khảo sát mới nhất của hãng bảo mật Kaspersky tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.
Theo khảo sát vừa được công bố của Kaspersky tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC), gần ¾ người tham gia (72%) cho biết điện thoại thông minh đã thay thế máy tính, trở thành thiết bị chính để truy cập Internet. Tại Việt Nam, tỷ lệ này là 71%, phản ánh xu hướng chung của khu vực.Khi điện thoại trở thành "người bạn đồng hành số", lượng thông tin quan trọng được lưu trên thiết bị cũng tăng theo cả về số lượng lẫn mức độ nhạy cảm. Phổ biến nhất vẫn là ảnh, video cá nhân (65%) và danh bạ (57%).
Đáng chú ý là gần một nửa người được hỏi cũng lưu cả giấy tờ tùy thân như căn cước, hộ chiếu (49%), trong khi hơn 1/3 lưu thông tin tài khoản ngân hàng (38%) và mật khẩu đăng nhập (34%). Một xu hướng mới xuất hiện là lịch sử trò chuyện với các công cụ AI, được 27% người dùng khu vực lưu lại trên điện thoại.
Người dùng Việt Nam có phần tin tưởng điện thoại nhiều hơn mặt bằng chung khu vực khi cất giữ thông tin cá nhân quan trọng. Tỷ lệ lưu giấy tờ tùy thân tại Việt Nam lên tới 57%, còn tỷ lệ lưu mật khẩu và thông tin xác thực đăng nhập là 40%, đều cao hơn mức trung bình khu vực.
Điện thoại cũng ngày càng gắn với công việc. Theo đó, hơn một nửa người tham gia khảo sát tại Việt Nam (52%) lưu email, tin nhắn công việc trên điện thoại, còn 20% lưu cả lịch sử trò chuyện với AI.
Ông Anton Kivva, chuyên gia an ninh mạng tại Kaspersky, nhận định điện thoại thông minh giờ đây đã trở thành một trợ lý đa năng, hiện diện trong hầu hết khía cạnh cuộc sống, nên câu hỏi quan trọng không còn là lưu trữ dữ liệu gì mà là bảo vệ dữ liệu đó ra sao.
Bối cảnh này càng đáng lưu tâm khi theo số liệu của Kaspersky, các sản phẩm của hãng đã ngăn chặn gần 8,5 triệu mối đe dọa an ninh mạng phát tán qua web tại Việt Nam trong năm 2025, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đứng đầu Đông Nam Á về số lượng các cuộc tấn công dạng này. Thiết bị di động, vì vậy cần được nhìn nhận là mục tiêu cần bảo vệ không kém máy tính.
Trước thực trạng trên, Tiến sĩ Ngô Tấn Vũ Khanh, Giám đốc Quốc gia của Kaspersky tại Việt Nam, cho rằng bản chất mối quan hệ giữa người dùng và điện thoại thông minh đã thay đổi. Từ một thiết bị liên lạc đơn thuần, điện thoại nay trở thành "két sắt số" lưu giữ hầu hết thông tin quan trọng, từ tài chính, công việc đến các hợp đồng kinh doanh và dữ liệu truy cập hệ thống. Theo ông, người dùng cần chuyển từ thói quen chỉ lưu trữ dữ liệu sang chủ động bảo vệ dữ liệu.
Từ đó, các chuyên gia Kaspersky khuyến nghị ba nguyên tắc. Thứ nhất, không nên xem điện thoại là nơi lưu trữ duy nhất cho bất kỳ loại dữ liệu nào, đặc biệt là các thông tin nhạy cảm như mật khẩu, giấy tờ tùy thân hay dữ liệu tài chính; việc sao lưu hoặc đồng bộ với dịch vụ đám mây sẽ giúp tránh mất dữ liệu vĩnh viễn nếu thiết bị gặp sự cố.
Thứ hai, người dùng cần xây dựng lớp bảo vệ trước các mối đe dọa trên môi trường số, thông qua các giải pháp an ninh mạng có khả năng quét ứng dụng, phát hiện rủi ro khi cài đặt và chặn liên kết lừa đảo theo thời gian thực - tương tự cách vốn được áp dụng phổ biến trên máy tính.
Thứ ba, người dùng nên chuẩn bị sẵn phương án cho tình huống mất thiết bị: Bật tính năng định vị và xóa dữ liệu từ xa (đã tích hợp sẵn trên cả Android và iOS), duy trì sao lưu tự động, khóa màn hình ngay khi không sử dụng và tránh để điện thoại ở những vị trí dễ bị lấy cắp nơi công cộng.
Ông Ngô Tấn Vũ Khanh gợi ý một số thay đổi cụ thể trong thói quen sử dụng hằng ngày, như lưu tài liệu quan trọng trong thư mục được mã hóa thay vì để lẫn trong thư viện ảnh, ưu tiên dùng các ứng dụng chính thức như VNeID thay vì lưu ảnh chụp giấy tờ tùy thân và sử dụng VPN khi kết nối mạng Wi-Fi công cộng.
Ông Khanh lưu ý thêm, khi người dùng ngày càng sử dụng nhiều thiết bị kết nối với nhau, dữ liệu cá nhân cũng trải rộng trên nhiều nền tảng hơn, nên việc chủ động cập nhật thông tin về các mối đe dọa mạng sẽ đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ quyền riêng tư cá nhân cũng như tài sản số của tổ chức.
Đối với đa số người dùng, việc thay đổi vài thói quen nhỏ - từ sao lưu định kỳ đến khóa màn hình đúng lúc có thể là bước đầu tiên để thu hẹp khoảng cách giữa lượng dữ liệu quan trọng đang được lưu trữ và mức độ bảo vệ mà nó thực sự cần./.
Dữ liệu từ Downdetector, trang web theo dõi sự cố internet, cho thấy hàng loạt người dùng chatbot ChatGPT của OpenAI tại nhiều quốc gia đã báo cáo về tình trạng gián đoạn diện rộng đối với mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) này trong ngày 3/9.
OpenAI vừa thông báo chuẩn bị ra mắt mô hình AI thế hệ mới mang tên Astra, đồng thời áp dụng các biện pháp kiểm soát an toàn nghiêm ngặt nhất từ trước đến nay sau hàng loạt sự cố an ninh mạng liên quan đến các mô hình thử nghiệm.
Nhằm ngăn chặn các thủ đoạn lừa đảo tài chính qua điện thoại ngày càng tinh vi, các địa phương tại Hàn Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để bảo vệ người dân. Các biện pháp bao gồm cắt dịch vụ các số điện thoại dùng cho vay bất hợp pháp và thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp cảnh báo nguy cơ lừa đảo.
Phóng viên TTXVN tại Tel Aviv dẫn lời ông Eyal Alkalay - Giám đốc Công nghệ thông tin (CIO) của công ty công nghệ Verbit - nhận định các hệ thống trí tuệ nhân tạo tác tử (Agentic AI - trí tuệ nhân tạo có tính chủ động và tự chủ cao) có thể gây ra rủi ro an ninh lớn hơn nhiều so với người dùng thông thường do khả năng thực hiện hàng loạt hành động trên nhiều hệ thống chỉ trong vài giây.
Để giải quyết bài toán bảo vệ dữ liệu sức khỏe nhạy cảm, cơ quan chức năng Trung Quốc vừa thiết lập 6 nguyên tắc cốt lõi nhằm quản lý toàn bộ quy trình ứng dụng AI trong chẩn đoán hình ảnh y tế.
Hơn 100 tổ chức trên khắp thế giới, trong đó có OpenAI và đối thủ Anthropic, mới đây đã ký một bức thư ngỏ kêu gọi triển khai nỗ lực toàn cầu nhằm “tăng cường năng lực phòng thủ an ninh mạng” trước các mối đe dọa an ninh mạng từ trí tuệ nhân tạo (AI).
Mặc dù lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội đã chính thức được áp dụng tại Australia, nhưng các nhà chức trách nước này vẫn đang tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để tăng hiệu quả xử lý nghiêm các "ông lớn" công nghệ không tuân thủ.
OpenAI, nhà phát triển ứng dụng ChatGPT, đang đối mặt với cuộc điều tra của bang Alabama (Mỹ) liên quan sự cố các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của công ty đã vượt khỏi môi trường thử nghiệm và tấn công một nền tảng AI khác trong quá trình đánh giá an ninh mạng.
Cảnh sát Thụy Điển ngày 21/8 cho biết đã yêu cầu các tập đoàn công nghệ TikTok và Meta gỡ bỏ 30 bài đăng quảng cáo trả tiền để thuê người thực hiện các hành vi phạm tội. Yêu cầu được đưa ra trong bối cảnh các băng nhóm tội phạm ngày càng tận dụng mạng xã hội để tuyển mộ, đặc biệt nhắm tới thanh thiếu niên.
Một nền tảng chia sẻ và phân tích dữ liệu lừa đảo dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) của Hàn Quốc đã giúp ngăn chặn thiệt hại tài chính ước tính khoảng 66,4 tỷ won (47,6 triệu USD) do các vụ lừa đảo qua điện thoại trong 9 tháng qua, góp phần tăng cường bảo vệ người tiêu dùng và an toàn hệ thống tài chính số.
