Doanh nghiệp Trung Quốc mở cuộc đua giá trên thị trường bàn tay robot

Trong cấu trúc của một robot hình người, bàn tay là bộ phận phức tạp và tốn kém nhất. Theo báo cáo của bộ phận nghiên cứu thuộc ngân hàng Bank of America (BofA Global Research), riêng bộ phận này chiếm gần 1/5 trong tổng chi phí trung bình 28.000 USD để chế tạo một mẫu hoàn chỉnh. Nhưng chính tại điểm nghẽn đắt đỏ nhất đó, các doanh nghiệp Trung Quốc đang mở ra một cuộc đua hạ giá quyết liệt.

Độ khó của bài toán này từng được tỷ phú Elon Musk thừa nhận tại Hội nghị All-In (Los Angeles, Mỹ) hồi tháng 9/2025: chế tạo phần cứng và phần mềm cho bàn tay robot khó hơn nhiều so với làm ra đôi chân để robot có thể đi lại. Việc tái tạo khả năng cầm nắm, cảm nhận và điều khiển tinh xảo của bàn tay con người vì thế được giới chuyên gia xếp vào nhóm thách thức lớn nhất của ngành robot.

Về giá thành, BofA Global Research cho biết chi phí phần cứng trung bình toàn cầu cho một cặp bàn tay robot vào khoảng 6.000 USD. Tại Trung Quốc, con số này chỉ còn khoảng 1.200 USD và được dự báo giảm thêm 15% mỗi năm nhờ lợi thế quy mô sản xuất.

Đà giảm giá đi cùng sự bùng nổ về sản lượng. Viện Nghiên cứu Công nghiệp Gaogong dự báo lượng bàn tay robot xuất xưởng tại Trung Quốc sẽ đạt 70.000 đơn vị vào cuối năm nay, tăng gần 300% so với năm 2025 và có thể tăng gấp sáu lần lên 430.000 đơn vị/năm vào năm 2030. Theo công ty chứng khoán TF Securities, tính đến năm 2025 đã có hơn hai chục doanh nghiệp Trung Quốc tham gia sản xuất bàn tay robot.

Linkerbot, startup vừa được định giá 3 tỷ USD, là một trong những gương mặt tiêu biểu của chiến lược này. Điểm khác biệt của công ty so với phần lớn đối thủ là tự sản xuất gần như toàn bộ linh kiện, nhờ đó kiểm soát chuỗi cung ứng và giữ giá thành ở mức thấp. Linkerbot hiện có 6 mẫu tay robot với giá từ 6.666 đến 99.999 NDT (khoảng 980 - 14.700 USD).

Giám đốc điều hành Linkerbot, ông Alex Zhou cho rằng khi sản lượng được nâng lên 100.000 cặp/năm theo mục tiêu của công ty, chi phí phần cứng có thể giảm xuống khoảng 75 USD/cặp trong vòng ba năm tới. Song song với phần cứng, công ty cũng đang xây dựng cơ sở dữ liệu kỹ năng LinkerSkillNet để cải thiện độ khéo léo của sản phẩm.

Tuy vậy, cuộc đua này không thiếu rủi ro. Chuyên gia Dermot McGrath từ công ty tư vấn công nghệ ZenGen Labs cảnh báo kịch bản "cuộc đua xuống đáy" từng bào mòn lợi nhuận trong ngành xe điện và giao đồ ăn - khi các hãng liên tục hạ giá để giành khách - hoàn toàn có thể tái diễn. Các nhà phân tích tại BofA Global Research cũng lưu ý bàn tay robot còn cách xa độ khéo léo của bàn tay người, và triển vọng của lĩnh vực này phụ thuộc chặt chẽ vào tiến bộ chung của công nghệ robot hình người.

Rủi ro địa chính trị là ẩn số còn lại. Cuối tháng 7/2026, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cấm nhập khẩu robot hình người và biến tần điện. Theo công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, dù bàn tay robot chưa nằm trong danh mục bị hạn chế, các nhà sản xuất linh kiện Trung Quốc vẫn có nguy cơ chịu mức thuế cao hơn trong tương lai. Điều này có thể buộc họ đi theo con đường mà ngành dệt may Trung Quốc từng chọn: dịch chuyển sản xuất sang Đông Nam Á./.