Trí tuệ nhân tạo: Vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính tại Trung Quốc khi các nhà nghiên cứu nước này phát triển thành công một hệ thống có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, mở ra hướng tiếp cận mới trong việc truy vết hoạt động rửa tiền xuyên biên giới.
Theo phóng viên TTXVN tại Hongkong, nhóm nghiên cứu thuộc Học viện Cảnh sát Quốc gia Trung Quốc đã xây dựng một khung AI kết hợp mạng nơron đồ thị động (Dynamic Graph Neural Network), môđun bộ nhớ và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để phân tích, nhận diện các giao dịch tiền điện tử có dấu hiệu phạm pháp. Trong bối cảnh Bitcoin và các loại tiền số ngày càng được sử dụng rộng rãi, tính ẩn danh cùng khả năng chuyển tiền xuyên biên giới khiến loại tài sản này trở thành công cụ bị các tổ chức tội phạm lợi dụng để rửa tiền, tài trợ cờ bạc và nhiều hoạt động phi pháp khác.
Khác với các hệ thống dựa trên quy tắc truyền thống vốn khó theo kịp các phương thức rửa tiền ngày càng tinh vi, mô hình AI mới xem toàn bộ hệ sinh thái tiền điện tử như một mạng lưới liên tục biến đổi. Hệ thống phân tích cấu trúc giao dịch, dòng tiền và sự thay đổi theo thời gian, đồng thời đối chiếu với kho dữ liệu về các mô hình tội phạm đã được ghi nhận trước đó. Sau khi tổng hợp các dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) sẽ đưa ra đánh giá rủi ro bằng ngôn ngữ tự nhiên, kèm theo chuỗi lập luận và các bằng chứng hỗ trợ, thay vì chỉ đơn thuần kết luận giao dịch hợp pháp hay bất hợp pháp.
Theo nhóm nghiên cứu, hệ thống đã được thử nghiệm trên bộ dữ liệu giao dịch Bitcoin công khai Elliptic gồm hơn 203.700 giao dịch, 234.300 mối liên kết và 166 đặc trưng dữ liệu cho mỗi giao dịch. Kết quả cho thấy AI đạt độ chính xác tổng thể 89,4%. Đối với các giao dịch bị xác định là bất hợp pháp, hệ thống đạt độ chính xác 89,1%, tức gần 9 trong 10 giao dịch bị gắn cờ thực sự là giao dịch phạm pháp. Tỷ lệ phát hiện đúng đạt 64,5%, đồng nghĩa AI có thể nhận diện khoảng 2/3 số giao dịch bất hợp pháp trong bộ dữ liệu. Tiến sĩ Tôn Cạnh Siêu nhận định hệ thống mới đã cải thiện đáng kể khả năng nhận diện các phương thức rửa tiền mới và liên tục biến đổi, nhờ việc kết hợp trí nhớ về các vụ việc trước đây với khả năng suy luận của mô hình AI.
Nghiên cứu trên được thực hiện trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường trấn áp các tội phạm tài chính liên quan đến tiền điện tử. Theo Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc, trong năm 2025, các công tố viên đã truy tố 3.259 đối tượng liên quan đến các vụ rửa tiền sử dụng tiền ảo và hệ thống ngân hàng ngầm.
Theo nhóm nghiên cứu, việc ứng dụng AI với khả năng phân tích mạng lưới giao dịch và tự động giải thích các dấu hiệu bất thường sẽ giúp cơ quan thực thi pháp luật nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra và ngăn chặn các hoạt động rửa tiền bằng tiền điện tử trong tương lai./.

Tin cùng chuyên mục
Mexico phá đường dây dùng AI giả giọng của nhiều nhân vật quan trọng
Chính phủ Australia tính toán “luật chơi” mới cho AI
Hàn Quốc dùng mã QR bảo vệ thương hiệu K-brand
TikTok bị tố lừa người dùng bằng “tính năng an toàn giả”
Bang New York (Mỹ) vừa công bố những tình tiết gây chấn động trong đơn kiện nền tảng TikTok. Theo đó, mạng xã hội này bị cáo buộc đã âm thầm cung cấp các "tính năng an toàn giả" – thực chất là những cài đặt hoàn toàn vô tác dụng – cho hàng nghìn người dùng, trong đó có cả trẻ em và thanh thiếu niên.
Malaysia siết quản lý AI để bảo vệ trẻ em và thị trường lao động
Anthropic mở rộng thử nghiệm các mô hình AI mạnh nhất
Thách thức an ninh mạng thời bùng nổ AI tại Nhật Bản
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo điều kiện để tội phạm mạng tại Nhật Bản thực hiện các cuộc tấn công với tốc độ và quy mô chưa từng có, đe dọa dữ liệu của hàng triệu người dùng. Hàng loạt vụ rò rỉ thông tin và chiếm đoạt tài sản số cho thấy Nhật Bản đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tăng cường năng lực phòng thủ mạng trong kỷ nguyên AI.
Cựu chuyên gia OpenAI kêu gọi siết an toàn AI theo mô hình hàng không
Chuyên gia David Robinson, một trong những nhân sự gắn bó lâu năm nhất của OpenAI cảnh báo tốc độ phát triển các tác nhân AI đang vượt quá khả năng kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng. Ông kêu gọi ngành công nghiệp AI áp dụng mô hình giám sát đa tầng tương tự ngành hàng không và công nghiệp hạt nhân để hạn chế rủi ro.