Trí tuệ nhân tạo: Vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính tại Trung Quốc khi các nhà nghiên cứu nước này phát triển thành công một hệ thống có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, mở ra hướng tiếp cận mới trong việc truy vết hoạt động rửa tiền xuyên biên giới.

Thành Nam
04/08/2026
14:15
Trung Quốc sử dụng AI để phát hiện các sai phạm tài chính trên nền tảng số (Ảnh: Ying Tang/NurPhoto/Getty Images/TTXVN)
Trung Quốc sử dụng AI để phát hiện các sai phạm tài chính trên nền tảng số (Ảnh: Ying Tang/NurPhoto/Getty Images/TTXVN)

Theo phóng viên TTXVN tại Hongkong, nhóm nghiên cứu thuộc Học viện Cảnh sát Quốc gia Trung Quốc đã xây dựng một khung AI kết hợp mạng nơron đồ thị động (Dynamic Graph Neural Network), môđun bộ nhớ và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để phân tích, nhận diện các giao dịch tiền điện tử có dấu hiệu phạm pháp. Trong bối cảnh Bitcoin và các loại tiền số ngày càng được sử dụng rộng rãi, tính ẩn danh cùng khả năng chuyển tiền xuyên biên giới khiến loại tài sản này trở thành công cụ bị các tổ chức tội phạm lợi dụng để rửa tiền, tài trợ cờ bạc và nhiều hoạt động phi pháp khác.

Khác với các hệ thống dựa trên quy tắc truyền thống vốn khó theo kịp các phương thức rửa tiền ngày càng tinh vi, mô hình AI mới xem toàn bộ hệ sinh thái tiền điện tử như một mạng lưới liên tục biến đổi. Hệ thống phân tích cấu trúc giao dịch, dòng tiền và sự thay đổi theo thời gian, đồng thời đối chiếu với kho dữ liệu về các mô hình tội phạm đã được ghi nhận trước đó. Sau khi tổng hợp các dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) sẽ đưa ra đánh giá rủi ro bằng ngôn ngữ tự nhiên, kèm theo chuỗi lập luận và các bằng chứng hỗ trợ, thay vì chỉ đơn thuần kết luận giao dịch hợp pháp hay bất hợp pháp.

Theo nhóm nghiên cứu, hệ thống đã được thử nghiệm trên bộ dữ liệu giao dịch Bitcoin công khai Elliptic gồm hơn 203.700 giao dịch, 234.300 mối liên kết và 166 đặc trưng dữ liệu cho mỗi giao dịch. Kết quả cho thấy AI đạt độ chính xác tổng thể 89,4%. Đối với các giao dịch bị xác định là bất hợp pháp, hệ thống đạt độ chính xác 89,1%, tức gần 9 trong 10 giao dịch bị gắn cờ thực sự là giao dịch phạm pháp. Tỷ lệ phát hiện đúng đạt 64,5%, đồng nghĩa AI có thể nhận diện khoảng 2/3 số giao dịch bất hợp pháp trong bộ dữ liệu. Tiến sĩ Tôn Cạnh Siêu nhận định hệ thống mới đã cải thiện đáng kể khả năng nhận diện các phương thức rửa tiền mới và liên tục biến đổi, nhờ việc kết hợp trí nhớ về các vụ việc trước đây với khả năng suy luận của mô hình AI.

Nghiên cứu trên được thực hiện trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường trấn áp các tội phạm tài chính liên quan đến tiền điện tử. Theo Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc, trong năm 2025, các công tố viên đã truy tố 3.259 đối tượng liên quan đến các vụ rửa tiền sử dụng tiền ảo và hệ thống ngân hàng ngầm.

Theo nhóm nghiên cứu, việc ứng dụng AI với khả năng phân tích mạng lưới giao dịch và tự động giải thích các dấu hiệu bất thường sẽ giúp cơ quan thực thi pháp luật nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra và ngăn chặn các hoạt động rửa tiền bằng tiền điện tử trong tương lai./.

Media
Trí tuệ nhân tạo (AI) (Ảnh: VCG/TTXVN)

Tin cùng chuyên mục

AI bị "biến chất" và làn sóng lừa đảo tinh vi tại Nam Phi

AI bị "biến chất" và làn sóng lừa đảo tinh vi tại Nam Phi

Trước sự gia tăng của các thủ đoạn lừa đảo và tấn công mạng tinh vi bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Nam Phi đang tích cực thúc đẩy quản trị AI có trách nhiệm, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức cộng đồng để bảo vệ an toàn không gian mạng.

Nhật Bản thử nghiệm giới hạn an toàn của AI tạo sinh

Nhật Bản thử nghiệm giới hạn an toàn của AI tạo sinh

Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Quốc gia Nhật Bản (NICT) đã phát triển hệ thống WISDOM-AR nhằm đánh giá khả năng chống lại các thủ thuật đánh lừa của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, qua đó phát hiện nguy cơ mô hình AI cung cấp thông tin nguy hiểm hoặc gây hại cho con người và xã hội.

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo AI có thể làm bùng phát tấn công mạng

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo AI có thể làm bùng phát tấn công mạng

Bill Gates cảnh báo các cuộc tấn công mạng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể gia tăng mạnh trong năm tới. Nhà lãnh đạo Microsoft kêu gọi thiết lập cơ chế giám sát độc lập và “phanh khẩn cấp” cho các mô hình AI tiên tiến nhằm ngăn chặn những rủi ro ngoài tầm kiểm soát.

AI của Anthropic tự bịa tin báo án mạng

AI của Anthropic tự bịa tin báo án mạng

Mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của Anthropic tự tạo và gửi tin báo giả về một vụ án mạng chưa được giải quyết tại Philadelphia, làm dấy lên lo ngại về khả năng tác nhân AI tự hành động trên Internet mà thiếu sự giám sát trực tiếp của con người.

Hàn Quốc dùng mã QR bảo vệ thương hiệu K-brand

Hàn Quốc dùng mã QR bảo vệ thương hiệu K-brand

Nhằm bảo vệ nền văn hóa đang bùng nổ, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung thông báo chính phủ nước này đang triển khai nhiều biện pháp, trong đó có việc ra mắt hệ thống xác thực thương hiệu Hàn Quốc "K-brand" mới giúp người dùng nhận biết hàng chính hãng.