Trí tuệ nhân tạo: Vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành vũ khí mới trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính tại Trung Quốc khi các nhà nghiên cứu nước này phát triển thành công một hệ thống có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, mở ra hướng tiếp cận mới trong việc truy vết hoạt động rửa tiền xuyên biên giới.

Thành Nam
04/08/2026
14:15
Trung Quốc sử dụng AI để phát hiện các sai phạm tài chính trên nền tảng số (Ảnh: Ying Tang/NurPhoto/Getty Images/TTXVN)
Trung Quốc sử dụng AI để phát hiện các sai phạm tài chính trên nền tảng số (Ảnh: Ying Tang/NurPhoto/Getty Images/TTXVN)

Theo phóng viên TTXVN tại Hongkong, nhóm nghiên cứu thuộc Học viện Cảnh sát Quốc gia Trung Quốc đã xây dựng một khung AI kết hợp mạng nơron đồ thị động (Dynamic Graph Neural Network), môđun bộ nhớ và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để phân tích, nhận diện các giao dịch tiền điện tử có dấu hiệu phạm pháp. Trong bối cảnh Bitcoin và các loại tiền số ngày càng được sử dụng rộng rãi, tính ẩn danh cùng khả năng chuyển tiền xuyên biên giới khiến loại tài sản này trở thành công cụ bị các tổ chức tội phạm lợi dụng để rửa tiền, tài trợ cờ bạc và nhiều hoạt động phi pháp khác.

Khác với các hệ thống dựa trên quy tắc truyền thống vốn khó theo kịp các phương thức rửa tiền ngày càng tinh vi, mô hình AI mới xem toàn bộ hệ sinh thái tiền điện tử như một mạng lưới liên tục biến đổi. Hệ thống phân tích cấu trúc giao dịch, dòng tiền và sự thay đổi theo thời gian, đồng thời đối chiếu với kho dữ liệu về các mô hình tội phạm đã được ghi nhận trước đó. Sau khi tổng hợp các dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) sẽ đưa ra đánh giá rủi ro bằng ngôn ngữ tự nhiên, kèm theo chuỗi lập luận và các bằng chứng hỗ trợ, thay vì chỉ đơn thuần kết luận giao dịch hợp pháp hay bất hợp pháp.

Theo nhóm nghiên cứu, hệ thống đã được thử nghiệm trên bộ dữ liệu giao dịch Bitcoin công khai Elliptic gồm hơn 203.700 giao dịch, 234.300 mối liên kết và 166 đặc trưng dữ liệu cho mỗi giao dịch. Kết quả cho thấy AI đạt độ chính xác tổng thể 89,4%. Đối với các giao dịch bị xác định là bất hợp pháp, hệ thống đạt độ chính xác 89,1%, tức gần 9 trong 10 giao dịch bị gắn cờ thực sự là giao dịch phạm pháp. Tỷ lệ phát hiện đúng đạt 64,5%, đồng nghĩa AI có thể nhận diện khoảng 2/3 số giao dịch bất hợp pháp trong bộ dữ liệu. Tiến sĩ Tôn Cạnh Siêu nhận định hệ thống mới đã cải thiện đáng kể khả năng nhận diện các phương thức rửa tiền mới và liên tục biến đổi, nhờ việc kết hợp trí nhớ về các vụ việc trước đây với khả năng suy luận của mô hình AI.

Nghiên cứu trên được thực hiện trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường trấn áp các tội phạm tài chính liên quan đến tiền điện tử. Theo Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc, trong năm 2025, các công tố viên đã truy tố 3.259 đối tượng liên quan đến các vụ rửa tiền sử dụng tiền ảo và hệ thống ngân hàng ngầm.

Theo nhóm nghiên cứu, việc ứng dụng AI với khả năng phân tích mạng lưới giao dịch và tự động giải thích các dấu hiệu bất thường sẽ giúp cơ quan thực thi pháp luật nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra và ngăn chặn các hoạt động rửa tiền bằng tiền điện tử trong tương lai./.

Media
Trí tuệ nhân tạo (AI) (Ảnh: VCG/TTXVN)

Tin cùng chuyên mục

OpenAI bị điều tra tại Mỹ sau vụ AI “tự ý” tấn công mạng

OpenAI bị điều tra tại Mỹ sau vụ AI “tự ý” tấn công mạng

OpenAI, nhà phát triển ứng dụng ChatGPT, đang đối mặt với cuộc điều tra của bang Alabama (Mỹ) liên quan sự cố các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của công ty đã vượt khỏi môi trường thử nghiệm và tấn công một nền tảng AI khác trong quá trình đánh giá an ninh mạng.

Thụy Điển siết TikTok, Meta vì gián tiếp tiếp tay cho tội phạm

Thụy Điển siết TikTok, Meta vì gián tiếp tiếp tay cho tội phạm

Cảnh sát Thụy Điển ngày 21/8 cho biết đã yêu cầu các tập đoàn công nghệ TikTok và Meta gỡ bỏ 30 bài đăng quảng cáo trả tiền để thuê người thực hiện các hành vi phạm tội. Yêu cầu được đưa ra trong bối cảnh các băng nhóm tội phạm ngày càng tận dụng mạng xã hội để tuyển mộ, đặc biệt nhắm tới thanh thiếu niên.

Trí tuệ nhân tạo: Nền tảng AI giúp Hàn Quốc ngăn chặn thiệt hại do lừa đảo trực tuyến

Trí tuệ nhân tạo: Nền tảng AI giúp Hàn Quốc ngăn chặn thiệt hại do lừa đảo trực tuyến

Một nền tảng chia sẻ và phân tích dữ liệu lừa đảo dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) của Hàn Quốc đã giúp ngăn chặn thiệt hại tài chính ước tính khoảng 66,4 tỷ won (47,6 triệu USD) do các vụ lừa đảo qua điện thoại trong 9 tháng qua, góp phần tăng cường bảo vệ người tiêu dùng và an toàn hệ thống tài chính số.

Bước phát triển mới trong tư duy bảo vệ an ninh quốc gia

Bước phát triển mới trong tư duy bảo vệ an ninh quốc gia

Nghị quyết số 22-NQ/TW về Chiến lược An ninh quốc gia được Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành ngày 28/7/2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy, nhận thức và phương thức bảo vệ an ninh quốc gia của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới.

OpenAI “hãm phanh” chương trình AI tiên tiến

OpenAI “hãm phanh” chương trình AI tiên tiến

Ngày 18/8, OpenAI, “cha đẻ” ChatGPT, cho biết đang tạm thời hãm lại tiến độ phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhất của mình và thắt chặt các biện pháp kiểm soát nội bộ, sau vụ tấn công mạng do chính một trong các công cụ AI của hãng này thực hiện.

“Lá chắn thép” đảm bảo an ninh quốc gia, an toàn trên không gian mạng

Người dân thủ đô được trực tiếp nhận diện những thủ đoạn lừa đảo trực tuyến phổ biến trên không gian mạng tại triển lãm tương tác “Bức tường An ninh mạng” (Hà Nội, 12/07/2026). Ảnh: Hùng Mạnh/TTXVN)

Những năm qua, lực lượng Công an nhân dân phát huy vai trò gương mẫu đi đầu, đột phá trong chuyển đổi số, trở thành “điểm tựa số” cho đất nước và các bộ, ngành, địa phương trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh trên không gian mạng trong kỷ nguyên mới.

Rò rỉ dữ liệu y tế của gần 19 triệu người tại Ba Lan

Rò rỉ dữ liệu y tế của gần 19 triệu người tại Ba Lan

Ngày 13/8, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Kỹ thuật số Ba Lan, ông Krzysztof Gawkowski, cho biết dữ liệu y tế của gần 19 triệu người Ba Lan đã bị rò rỉ trong một tấn công mạng gần đây. Tuy nhiên, dữ liệu bị đánh cắp hiện không bị công khai hay rao bán.