Xu hướng và công nghệ tiên phong trong lĩnh vực cải biến di truyền

Đó là chủ đề hội nghị quốc tế do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam phối hợp với Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) và Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức ngày 4/11, với sự tham dự của gần 150 nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu trẻ và nghiên cứu sinh đến từ 15 quốc gia.

Hội nghị được tổ chức tại tỉnh Gia Lai, quy tụ nhiều nhà khoa học quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực kỹ thuật hệ gen như: Giáo sư David R.Liu (Đại học Harvard, Viện Broad và Viện Y khoa Howard Hughes, Hoa Kỳ) tham dự trực tuyến; Giáo sư Maria Jasin (Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering và Đại học Y Weill Cornell, Hoa Kỳ); Giáo sư Hiroshi Nishimasu (Đại học Tokyo, Nhật Bản); Giáo sư Caixia Gao (Viện Di truyền và Sinh học phát triển, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc) tham dự trực tuyến; Giáo sư Holger Puchta (Viện Công nghệ Karlsruhe, Đức) và Giáo sư Chase Beisel (Viện Botnar về Kỹ thuật miễn dịch, Hoa Kỳ).

Tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai Võ Cao Thị Mộng Hoài nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học và công nghệ phát triển mạnh mẽ, công nghệ sinh học và kỹ thuật hệ gen đang mở ra nhiều hướng tiếp cận mới, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn trong nông nghiệp, y dược và đời sống. Những tiến bộ trong lĩnh vực này tạo cơ hội phát triển các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, khả năng thích ứng tốt hơn, đồng thời mở ra triển vọng mới trong nghiên cứu, chẩn đoán và điều trị bệnh. Tuy nhiên, quá trình phát triển và ứng dụng các công nghệ tiên tiến cũng đặt ra yêu cầu về năng lực nghiên cứu, khả năng làm chủ công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo đảm an toàn và trách nhiệm trong ứng dụng. Vì vậy, hội nghị là dịp quan trọng để cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế cập nhật xu hướng nghiên cứu, chia sẻ thành tựu và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực kỹ thuật hệ gen.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai cho biết, tỉnh xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Địa phương luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hợp tác quốc tế; đồng thời kỳ vọng các hội nghị khoa học quốc tế tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành sẽ tiếp tục mở ra cơ hội kết nối với cộng đồng khoa học thế giới, tiếp nhận tri thức mới và thúc đẩy những chương trình hợp tác thiết thực.

Hội nghị có gần 60 báo cáo, tập trung vào 5 nhóm chủ đề chính, gồm: Sinh học CRISPR-Cas và các cơ chế kỹ thuật hệ gen thay thế; công nghệ chỉnh sửa hệ gen thế hệ mới; chỉnh sửa hệ gen ở thực vật; ứng dụng chỉnh sửa hệ gen trong điều trị, kỹ thuật tế bào và hệ gen chức năng; các ứng dụng đổi mới sáng tạo liên ngành. Thông qua các phiên báo cáo và thảo luận chuyên sâu, hội nghị tạo điều kiện để các nhà khoa học Việt Nam, đặc biệt là các nhà nghiên cứu trẻ và nghiên cứu sinh, tiếp cận trực tiếp với những chuyên gia đầu ngành, trao đổi tri thức và tìm kiếm cơ hội hợp tác nghiên cứu quốc tế.

Đáng chú ý, trong khuôn khổ hội nghị, ngày 3/11, Ban tổ chức đã triển khai workshop tiền hội nghị với chủ đề “Cập nhật những ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen trong cây trồng, thủy sản và đối thoại về khung pháp lý tại Việt Nam”. Chương trình cung cấp kiến thức nền tảng về công nghệ CRISPR, cập nhật ứng dụng trong chỉnh sửa hệ gen thực vật, thủy sản, đồng thời trao đổi về xu hướng quản lý trên thế giới và khuôn khổ chính sách của Việt Nam đối với cây trồng được chỉnh sửa hệ gen.

Công nghệ CRISPR-Cas được xem là một trong những bước tiến quan trọng của sinh học phân tử và công nghệ sinh học hiện đại, cho phép can thiệp chính xác hơn vào vật chất di truyền, mở ra nhiều triển vọng ứng dụng trong nông nghiệp, y học và công nghiệp sinh học. Trên nền tảng đó, hội nghị năm nay không chỉ tập trung vào những nghiên cứu cơ bản và phát triển công cụ chỉnh sửa gen thế hệ mới mà còn thảo luận các vấn đề về sinh học tổng hợp, cải tiến cây trồng, phát triển liệu pháp điều trị và khung pháp lý đối với công nghệ mới.

Đây là kỳ hội nghị thứ 8 trong chuỗi hội nghị quốc tế về lĩnh vực này. Qua các kỳ tổ chức, hội nghị đã trở thành diễn đàn trao đổi học thuật, kết nối các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ sinh học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế và cập nhật những tiến bộ mới trong kỹ thuật hệ gen./.