Các bậc phụ huynh Pháp ít quan tâm đến mức độ sử dụng AI của con cái

Cuộc khảo sát mới đây của công ty nghiên cứu thị trường YouGov đối với thanh thiếu niên Pháp và cha mẹ các em đã làm sáng tỏ những khác biệt trong trải nghiệm và thái độ đối với AI. Kết quả cho thấy các bậc phụ huynh đánh giá thấp đáng kể mức độ sử dụng AI của con cái, đồng thời cảm thấy thiếu sự hỗ trợ cần thiết để hướng dẫn con sử dụng công nghệ này một cách phù hợp.

Theo cuộc khảo sát trên, trong khi 40% trẻ trong độ tuổi 11-12 tuổi cho biết các em sử dụng các dịch vụ AI phổ thông (như ChatGPT) hàng tuần, thì chỉ có 26% số phụ huynh nhận ra con mình đang tiếp cận công nghệ này. Ngoài ra, 42% số phụ huynh cho biết họ hoàn toàn không nhận được sự hỗ trợ nào trong việc giúp con hiểu cách sử dụng AI một cách có trách nhiệm.

AI đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong hầu hết các khía cạnh đời sống của trẻ em, từ việc hỗ trợ làm bài tập về nhà, nghiên cứu, cho đến các ứng dụng đóng vai trò là người bạn đồng hành, hay các tính năng tích hợp trong mạng xã hội và trò chơi điện tử. Hiện vẫn chưa rõ tác động toàn diện của AI đối với trẻ em khi các em lớn lên, học tập và tương tác với thế giới xung quanh; tuy nhiên, cuộc tranh luận về việc ai nên chịu trách nhiệm cho vấn đề này đang có những chuyển biến mới.

Năm 2026 được xem là cột mốc quan trọng đối với các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech), khi những tác động từ các nền tảng của họ đối với sự an lành và sức khỏe tinh thần của trẻ em trở thành tâm điểm chú ý.

Từ lệnh cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội tại Australia (Ô-xtrây-li-a), hàng loạt vụ kiện nhắm vào các công ty công nghệ ở Mỹ - những đơn vị bị cáo buộc làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng sức khỏe tinh thần tại quốc gia này - cho đến đề xuất mới nhất từ Liên minh châu Âu (EU) nhằm kiểm soát các nền tảng, công chúng và các cơ quan chức năng đang ngày càng giám sát chặt chẽ hơn cách thức vận hành của các nền tảng kỹ thuật số, cũng như tìm kiếm những phương thức hiệu quả nhất để hạn chế tầm ảnh hưởng của chúng.

Tổ chức phi chính phủ Interface, có trụ sở tại Berlin, đã ủy quyền cho YouGov thực hiện một cuộc khảo sát trực tuyến vào đầu năm nay, nhằm tìm hiểu các vấn đề trên trong mối liên hệ với sự bùng nổ của việc sử dụng các nền tảng và dịch vụ AI ở trẻ em và thanh thiếu niên tại Pháp. Cuộc khảo sát được thực hiện tại Pháp từ ngày 24-30/6/2026. Đối tượng tham gia bao gồm 1.138 phụ huynh có con từ 11–17 tuổi và 970 trẻ em trong độ tuổi từ 11–17.

Mặc dù AI đã thực sự trở nên phổ biến trong vài năm gần đây, nhưng cuộc khảo sát cho thấy công nghệ này đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của trẻ em như thế nào. 56% số người tham gia khảo sát trong độ tuổi 11–12 cho biết các em sử dụng ít nhất một loại công cụ AI tạo sinh (như ChatGPT) mỗi tuần một lần; trong đó, 40% sử dụng các loại AI tạo sinh đa năng hàng tuần và 33% sử dụng các trợ lý giọng nói như Alexa. Ngoài ra, 23% trẻ em trong độ tuổi 11–12 cho biết các em sử dụng các nền tảng mạng xã hội có tích hợp AI (chẳng hạn như tính năng "My AI" trên Snapchat), và 16%, tương đương khoảng một trong sáu trẻ, sử dụng các "người bạn đồng hành AI" để trò chuyện.

Bà Jessica Galissaire, chuyên gia nghiên cứu chính sách cấp cao tại Interface, cho biết chatbot AI giống như một người bạn luôn sẵn sàng trò chuyện 24/7. Bà cho hay theo các điều khoản và điều kiện của chính nền tảng, ví dụ như Character.AI (nền tảng yêu cầu người dùng tại EU phải từ 16 tuổi trở lên), thì trẻ em 11–12 tuổi thậm chí không được phép truy cập các dịch vụ này.

Một xu hướng đáng lo ngại khác là trẻ càng nhỏ, cha mẹ càng đánh giá thấp mức độ sử dụng AI của con mình. Cụ thể, 56% trẻ 11–12 tuổi cho biết thường xuyên sử dụng các công cụ AI tạo sinh, trong khi cha mẹ các em chỉ ước tính con số này là 44%. Đối với nhóm 13–15 tuổi, tỷ lệ thực tế là 62% (cha mẹ ước tính 52%); còn với nhóm 16–17 tuổi, tỷ lệ là 70% (cha mẹ ước tính 61%). Điều này cho thấy khoảng cách giữa thực tế và nhận thức của cha mẹ dần thu hẹp khi trẻ lớn hơn, tuy nhiên, tần suất sử dụng AI vẫn tăng đều ở mọi nhóm tuổi.

Chính các thiếu niên cũng nhận thấy sự gia tăng này; khảo sát cho thấy các em cảm thấy AI khiến mình dành nhiều thời gian trên các nền tảng hơn mức mong muốn. Bà Galissaire cho hay 92% người dùng AI tạo sinh cho biết họ dành nhiều thời gian cho công cụ này hơn mức họ muốn.

Xét theo từng loại hình, các "người bạn đồng hành AI" (59%) và các công cụ AI tích hợp trong mạng xã hội (57%) là những hạng mục mà trẻ em thừa nhận đã dành nhiều thời gian hơn mức mong muốn.

Khảo sát cũng cho thấy các bậc phụ huynh tại Pháp cảm thấy rất lúng túng và thiếu tự tin khi nuôi dạy con cái trong bối cảnh AI cùng những thách thức đi kèm đang ngày càng phổ biến. Theo bà Galissaire, chỉ 32% phụ huynh cảm thấy nhận được đủ sự hỗ trợ để hướng dẫn con cái sử dụng AI; 26% cảm thấy có được hỗ trợ nhưng chưa đủ, và 42% hoàn toàn không nhận được bất kỳ sự hỗ trợ nào. Bà nhấn mạnh rằng những người dễ bị tổn thương hơn hoặc ít tiếp xúc với AI nhất lại là nhóm cảm thấy bị bỏ lại phía sau nhiều nhất. Đối với những phụ huynh thiếu kiến thức, hạn chế về kỹ năng số hoặc không có thời gian, việc thiết lập các công cụ kiểm soát của phụ huynh hay thảo luận cùng con cái về vấn đề này lại càng trở nên phức tạp hơn. 

Khi được hỏi ai nên hỗ trợ họ trong việc giáo dục và bảo vệ con cái khi sử dụng các dịch vụ và nền tảng AI, câu trả lời cho thấy một bức tranh khá phức tạp. Đáng chú ý, 51% phụ huynh cho rằng giáo viên và nhà trường nên chịu trách nhiệm; 41% cho rằng chính các công ty sở hữu nền tảng phải gánh vác trách nhiệm này; và 30% cho rằng các cơ quan công quyền cần vào cuộc. Điều này cho thấy các bậc phụ huynh mong muốn vấn đề này được giải quyết thông qua sự phối hợp giữa chính phủ, các cơ sở giáo dục và chính các công ty công nghệ phát triển các nền tảng AI đó./.