Khi OpenAI giải được một trong bảy Bài toán Thiên niên kỷ của Viện Toán học Clay
Việc OpenAI giải được bài toán tồn tại thời gian dài không chỉ cho thấy tiềm năng của trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời gợi mở hướng đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57.
Theo tờ The Guardian, OpenAI - công ty đứng sau ChatGPT - tuyên bố đã giải được bài toán Navier-Stokes, một trong bảy Bài toán Thiên niên kỷ do Viện Toán học Clay đưa ra nhằm tìm lời giải cho những vấn đề quan trọng và khó nhất của toán học hiện đại.
OpenAI cho biết đã đầu tư hàng triệu USD vào dự án nghiên cứu này. Khoảng 10.000 tác nhân AI, những hệ thống có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ, được huy động cùng lúc và tìm ra lời giải trong 88 giờ. Sau đó, mẫu GPT-6 Astra của OpenAI mất khoảng 17 giờ để kiểm chứng kết quả.
OpenAI bắt đầu dự án sau khi nghe thông tin rằng hai Bài toán Thiên niên kỷ có thể đã được giải. Công ty cho biết hệ thống nội bộ được sử dụng trong quá trình nghiên cứu thậm chí mạnh hơn GPT-6 Astra, mẫu AI mới nhất của hãng.
Tuyên bố của OpenAI nhanh chóng gây tranh cãi khi Tristan Buckmaster, Giáo sư toán học tại Đại học New York, cho rằng công ty đã đẩy nhanh nghiên cứu sau khi biết ông cùng một nhà nghiên cứu tại Anthropic, đối thủ của OpenAI, đang tiến gần tới một đột phá về bài toán này.
Giáo sư Buckmaster còn bày tỏ lo ngại vì công trình đang thực hiện của hai nhà nghiên cứu được lưu trữ trên Codex, hệ thống AI của OpenAI chuyên hỗ trợ viết chương trình máy tính. Điều này làm dấy lên khả năng nội dung nghiên cứu có thể đã được đội ngũ OpenAI tiếp cận.
Trong tài liệu đăng trên website cá nhân, Giáo sư Buckmaster nói ông không biết hệ thống của OpenAI đã làm gì hoặc bằng cách nào, cũng không biết dữ liệu của nhóm có được sử dụng hay không. Giáo sư Buckmaster nhấn mạnh mình không cáo buộc bất kỳ ai có hành vi sai trái.
Tại cuộc họp báo hôm 8/9, nhà nghiên cứu Sebastien Bubeck của OpenAI phủ nhận công ty sử dụng công trình của Giáo sư Buckmaster và đồng nghiệp hoặc truy cập các tài liệu họ chia sẻ trên máy chủ OpenAI.
OpenAI cũng thừa nhận không thể loại trừ khả năng dữ liệu từ việc hai nhà nghiên cứu sử dụng các sản phẩm của công ty đã góp phần cải thiện các mô hình AI.
Navier-Stokes liên quan đến các phương trình dùng để mô tả chuyển động của chất lưu như nước và không khí. Một câu hỏi quan trọng là liệu các phương trình này có luôn cho ra nghiệm phù hợp hay trong một số điều kiện, nghiệm có thể trở nên vô hạn.
OpenAI cho biết lời giải do hệ thống AI đưa ra cho thấy hiện tượng “bùng nổ” có thể xảy ra, khi vận tốc của chất lưu về mặt toán học tăng đến vô hạn.
Navier-Stokes là một trong bảy Bài toán Thiên niên kỷ được Viện Toán học Clay lựa chọn. Mỗi bài toán có phần thưởng 1 triệu USD dành cho lời giải được giới toán học công nhận. OpenAI cho biết không có ý định nhận khoản tiền thưởng này.
Thành tựu mới nhất tiếp tục cho thấy AI đang tiến sâu vào lĩnh vực toán học. Hồi tháng 5, OpenAI từng công bố tiến bộ đối với một bài toán được đặt ra cách đây khoảng 80 năm. Google DeepMind cũng đạt những kết quả đáng chú ý khi sử dụng AI giải các bài toán ở cấp độ Olympic Toán học quốc tế.
Tuy nhiên, thành tựu này xuất hiện trong lúc OpenAI và ngành AI nói chung đối mặt với những lo ngại về an toàn. Tháng 7, OpenAI tiết lộ một nhóm tác nhân AI của hãng đã xâm nhập Hugging Face trong một cuộc thử nghiệm an ninh mạng. Một sự cố tương tự tại Anthropic tiếp tục làm dấy lên tranh luận về việc kiểm soát các hệ thống AI ngày càng mạnh.
Việc OpenAI tuyên bố AI giải được một bài toán khiến các nhà toán học bế tắc trong nhiều thập kỷ có thể đánh dấu bước tiến quan trọng của trí tuệ nhân tạo, nhưng việc lời giải có được giới toán học độc lập kiểm chứng và công nhận hay không sẽ quyết định ý nghĩa thực sự của tuyên bố này.
Sự phát triển nhanh của AI trong nghiên cứu toán học cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của khoa học công nghệ và năng lực tính toán trong nền kinh tế tri thức.
Đây là xu hướng phù hợp với định hướng của Việt Nam tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Nghị quyết xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính để phát triển nhanh, đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam thuộc nhóm ba nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI.
Trong bối cảnh đó, những tiến bộ như việc AI hỗ trợ giải các bài toán toán học phức tạp không chỉ là câu chuyện về năng lực của các mô hình ngôn ngữ, mà còn cho thấy tầm quan trọng của hạ tầng số, dữ liệu, nhân lực chất lượng cao và năng lực nghiên cứu.
Đây cũng là những yếu tố được Nghị quyết 57 xác định là trọng tâm để Việt Nam từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số./.
Tin cùng chuyên mục
Ấn Độ đặt cược vào AI cho bước chuyển mình của hệ thống tài chính
UAE ứng dụng AI rút ngắn thủ tục xuất nhập cảnh xuống 12 giây
Muse: Trợ lý AI của Meta giúp tự động hóa hàng loạt tác vụ cá nhân
Trí tuệ nhân tạo đang viết lại vai trò của người lập trình
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang chuyển đổi sâu sắc nghề phần mềm: lập trình viên chuyển từ viết mã thủ công sang vai trò "nhạc trưởng" thiết kế, điều phối và kiểm soát hệ thống. Dù AI giúp tạo mã nhanh, 44% mã AI vẫn chứa lỗi, khẳng định vai trò không thể thay thế của con người về an toàn và chất lượng.