Bài toán phòng thủ mạng trước tốc độ phát triển AI phi mã

Khi tốc độ phát triển Ai ngày một nhanh và các hệ thống tiên tiến dễ bị lợi dụng để tự động hóa các cuộc tấn công, doanh nghiệp cần nâng cấp hệ thống phòng thủ bằng chính Ai thay vì cố kìm hãm công nghệ này. Việc dò quét hệ thống, phát hiện lỗ hổng rồi ghép nối chúng thành một chuỗi tấn công hoàn chỉnh từng tiêu tốn của tin tặc nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày làm việc.

Với các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tự chủ, phần việc đó nay có thể diễn ra liên tục và với chi phí thấp hơn đáng kể. Hệ quả là những kịch bản tấn công từng bị gạt sang một bên vì quá tốn công sức đang dần trở nên khả thi.

Đó là lập luận trung tâm trong bài bình luận đăng gần đây trên trang công nghệ CTech của ông Roie Cohen Duwek, đồng sáng lập kiêm Giám đốc công nghệ công ty an ninh mạng Surf AI. Theo chuyên gia này, trước một sự dịch chuyển như vậy, chủ trương kìm hãm tốc độ phát triển AI không thể được xem là một chiến lược phòng thủ hoàn chỉnh.

Ông Duwek phân tích rằng phương án làm chậm đà phát triển AI chỉ phát huy tác dụng khi tất cả các bên cùng tuân thủ.

Trong khi thế giới chưa xây dựng được cơ chế phối hợp và kiểm chứng đáng tin cậy ở quy mô toàn cầu, mỗi doanh nghiệp và mỗi quốc gia vẫn buộc phải tính đến kịch bản các đối thủ tiếp tục cho ra đời những hệ thống AI mạnh hơn. Nói cách khác, tự nguyện đi chậm lại không đồng nghĩa với việc nguy cơ giảm đi.

Từ đó, ông cho rằng năng lực bảo vệ hệ thống cần được nâng cấp tương xứng với mức độ mà AI có thể bị lợi dụng để tiến hành tấn công mạng, thay vì trông đợi vào việc hãm đà công nghệ.

Về hướng phòng thủ, chuyên gia của Surf AI khuyến nghị các tổ chức thay đổi cách đặt câu hỏi. Thay vì dừng ở việc chấm điểm mức độ nghiêm trọng của từng lỗ hổng riêng lẻ, đội ngũ an ninh mạng nên xác định những chuỗi tấn công mà AI thực sự đủ sức hoàn thành trong hệ thống của mình, rồi tập trung nguồn lực cắt đứt các chuỗi đó.

Danh mục biện pháp có thể triển khai khá quen thuộc: vá lỗ hổng, thu hồi những quyền truy cập không còn cần thiết, thay đổi thông tin đăng nhập, siết các kết nối hoặc cô lập từng phần hệ thống để khoanh vùng thiệt hại trong trường hợp một lớp bảo vệ bị vượt qua. Điểm khác biệt nằm ở thứ tự ưu tiên khi lựa chọn biện pháp nào cần làm trước.

Khi bên tấn công có thể vận hành ở tốc độ máy tính, ông Duwek cho rằng bản thân công cụ phòng thủ cũng phải ứng dụng AI để liên tục rà soát lỗ hổng, phân quyền truy cập và những rủi ro phát sinh từ sự kết hợp giữa chúng trong mạng lưới doanh nghiệp. Dù vậy, chuyên gia này lưu ý con người vẫn là chủ thể chịu trách nhiệm đối với các quyết định quan trọng, đồng thời là bên thiết lập giới hạn hoạt động cho những hệ thống tự chủ.

Kết lại, ông Duwek nhấn mạnh tiến trình phát triển AI phải song hành với việc tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, kiểm thử và giám sát. Song chỉ riêng những biện pháp đó là chưa đủ, bởi các hệ thống phòng thủ mạng cũng cần được nâng cấp để đối phó với nguy cơ chính AI bị biến thành công cụ tấn công./.